Powrót uwielbianej w Polsce autorki bestsellerowych książek o wspinaniu w górach wysokich. Tym razem Bernadette McDonald przygląda się wyczynom nie przybyszów z innych kontynentów, ale przedstawicieli lokalnych społeczności.
W dotychczasowych książkach Kanadyjki ci współtwórcy polskich i światowych sukcesów w górach występowali na drugim i trzecim planie. Jednak już od początku XX wieku Szerpowie, Baltowie, Ladakhowie, Hunzowie czy Bothiowie pełnili na wyprawach najróżniejsze funkcje: od wynoszenia na plecach sprzętu i zaopatrzenia w miejsca, gdzie nie mogły iść zwierzęta, przez bycie przewodnikami, kucharzami i prywatnymi „adiutantami” europejskich zdobywców szczytów Himalajów i Karakorum, po współorganizację wypraw. Niektórzy z nich – z gorszymi niż zachodnie butami, ubraniem i sprzętem – brali udział w atakach szczytowych ramię w ramię z Europejczykami.
Najsłynniejszy z nich Tenzing Norgay w 1953 roku wraz z Edmundem Hillarym jako pierwszy człowiek postawił stopę na szczycie Everestu. Może sławą dorównają mu członkowie 10-osobowej nepalskiej grupy, która – wyprzedzając sportowców z całego świata – dokonała w 2021 roku pierwszego zimowego wejścia na niezdobyty wcześniej szczyt K2?
Trzeba również pochylić głowę przed tymi, którzy mimo ogromnych dokonań, mężnej postawy i szacunku dla gór zostali w nich na zawsze – często tylko dlatego, że musieli podporządkować się decyzjom białych.
O książce
Fascynująca historia kluczowej i często tragicznej roli Nepalczyków, Tybetańczyków i Pakistańczyków w wyprawach na najwyższe szczyty świata.
Jon Krakauer
O autorce
Bernadette McDonald (ur. 1951) - ceniona kanadyjska autorka książek o tematyce górskiej, która ma na koncie takie bestsellery, jak Tomaž Humar (2008), Ucieczka na szczyt (2011), Alpejscy wojownicy (2015), Elizabeth Hawley. Strażniczka gór (2018), 8000 zimą (2021). Jej książki zostały przetłumaczone na wiele języków i były wielokrotnie nagradzane. Jest autorką jedynej autoryzowanej biografii Wojtka Kurtyki Kurtyka. Sztuka wolności (2018).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż
Czy "Wyjście z cienia. Szerpowie, Baltowie i triumf lokalnych wspinaczy" to podręcznik wspinaczki?
Książka nie jest podręcznikiem technicznym, lecz reportażem historyczno-społecznym o roli lokalnych społeczności w himalaizmie. Autorka skupia się na losach Szerpów i Baltów, którzy przez dekady pozostawali w cieniu zachodnich wypraw jako tragarze i przewodnicy. Zamiast opisów węzłów czy sprzętu, znajdziesz tu głęboką analizę ich ewolucji od pomocników do samodzielnych zdobywców najwyższych szczytów. To lektura obowiązkowa dla osób chcących zrozumieć etykę i kulisy wielkich wypraw wysokogórskich.
Jakie konkretne grupy etniczne opisuje Bernadette McDonald w tej publikacji?
Publikacja szczegółowo przybliża historie Szerpów, Baltów, Ladakhów, Hunzów oraz przedstawicieli ludu Bothia. Autorka oddaje głos tym grupom, dokumentując ich wkład w sukcesy polskich i światowych ekspedycji od początku XX wieku. Poznasz nie tylko sylwetkę słynnego Tenzinga Norgaya, ale także mniej znanych bohaterów z Pakistanu i Nepalu. Książka rzuca nowe światło na różnorodność kulturową regionów otaczających Himalaje i Karakorum.
Czy książka jest odpowiednia dla osób szukających wyłącznie lekkiej literatury przygodowej?
Ten reportaż nie jest odpowiedni dla czytelników oczekujących prostej, beztroskiej opowieści o górskich przygodach. Bernadette McDonald porusza trudne tematy niesprawiedliwości, tragicznych wypadków oraz podporządkowania lokalnych wspinaczy decyzjom zachodnich liderów. Lektura wymaga skupienia, gdyż analizuje bolesne aspekty historii podboju gór najwyższych i dylematy etyczne. Jest to pozycja dla osób ceniących rzetelną literaturę faktu, a nie tylko sportowe emocje.
Czy w treści znajdę informacje o współczesnym sukcesie Nepalczyków na K2?
Tak, autorka analizuje historyczne zimowe wejście na K2 z 2021 roku dokonane przez nepalski zespół. Wydarzenie to stanowi klamrę kompozycyjną dla opowieści o emancypacji i profesjonalizacji lokalnych wspinaczy. McDonald wyjaśnia, jak determinacja i współpraca pozwoliły im wyprzedzić sportowców z całego świata w tym ostatnim wielkim wyzwaniu. To doskonałe źródło wiedzy o tym, jak zmienił się układ sił w nowoczesnym himalaizmie.
Czego dowiem się o relacjach między europejskimi wspinaczami a ich lokalnymi przewodnikami?
Książka odsłania złożoną dynamikę relacji, w których lokalni wspinacze często pełnili funkcję prywatnych adiutantów europejskich zdobywców. Autorka opisuje sytuacje, w których Szerpowie i Baltowie brali udział w atakach szczytowych, dysponując znacznie gorszym sprzętem niż ich zachodni partnerzy. Tekst dokumentuje momenty wielkiego braterstwa, ale również sytuacje, w których lokalni wspinacze ginęli, wykonując ryzykowne polecenia. Dzięki temu zyskasz pełniejszy, bardziej obiektywny obraz historii podboju ośmiotysięczników.
