Problematyka HIV/AIDS stanowi ważny aspekt dyskusji o strategii prozdrowotnej w skali globalnej i lokalnej. Według danych UNAIDS z 2015 r. na całym świecie żyje około 36,7 mln osób, które znają swój status i wiedzą, że są zakażone HIV. W Polsce od wdrożenia badań w 1985 r. do 29 lutego 2016 r. stwierdzono zakażenie HIV u 20169 osób. Dane szacunkowe Krajowego Centrum ds. AIDS wskazują jednak, że liczba osób zakażonych HIV jest znacznie większa i waha się między 36 a 45 tys. osób. Plasuje to nasz kraj w czołówce krajów Unii Europejskiej pod względem liczby zakażonych, którzy nie wiedzą o swojej infekcji. Nakłady na profilaktykę zakażeń HIV w Polsce z roku na rok maleją. Społeczny Komitet ds. AIDS zdecydował się na przeprowadzenie, we współpracy ze Stowarzyszeniem Ogólnopolska Sieć Osób Żyjących z HIV/AIDS "Sieć Plus", ogólnopolskich badań ukierunkowanych na analizę sytuacji w obszarze profilaktyki pierwszorzędowej (dostęp do informacji, edukacji i usług w zakresie profilaktyki HIV/AIDS), drugorzędowej (dostęp do informacji, edukacji i usług w zakresie profilaktyki HIV/AIDS dla osób o zwiększonym poziomie zachowań ryzykownych) oraz trzeciorzędowej (działań na rzecz poprawy jakości życia w sferze psychospołecznej wobec osób zakażonych HIV i chorych na AIDS, ich rodzin i bliskich). Zaprezentowane w niniejszej publikacji wyniki badań i analiz skupiają się na aktualnej sytuacji, umożliwiając pozyskanie i porównanie wieloaspektowych danych dotyczących realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. W badaniach wzięły udział instytucje publiczne (m.in. urzędy wojewódzkie, urzędy marszałkowskie, wojewódzkie stacje sanitarno-epidemiologiczne), organizacje pozarządowe realizujące działania profilaktyczne w obszarze HIV/AIDS, osoby żyjące z HIV/AIDS oraz lekarze chorób zakaźnych pracujący na co dzień z osobami żyjącymi z HIV/AIDS. Takie ukierunkowanie działań badawczych zostało podyktowane głównym celem badań, którym było zdiagnozowanie i eksploracja realizacji działań profilaktycznych prowadzonych przez instytucje publiczne w ramach Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS opracowanego na lata 2012-2016 oraz wypracowanie na tej podstawie rekomendacji co do planowania dalszych działań profilaktycznych w naszym kraju. Praca składa się z trzech rozdziałów i ma charakter opracowania teoretyczno-empirycznego. Rozdział pierwszy zawiera podstawowe dla podejmowanej tematyki rozważania dotyczące samej istoty działań profilaktycznych, z ich rozróżnieniem na różne formy aktywności ze względu na przyjętą grupę docelową interwencji prewencyjnych. Drugi rozdział stanowi prezentację przyjętej w ramach prowadzonych badań metodologii. W rozdziale trzecim zamieszczono wyniki badań wraz z ich omówieniem.
Jakie rodzaje profilaktyki HIV/AIDS szczegółowo omawia ta publikacja?
Książka analizuje kompleksowo profilaktykę pierwszorzędową, drugorzędową oraz trzeciorzędową w kontekście polskiego systemu ochrony zdrowia. Autorka skupia się na dostępie do edukacji, usługach dla grup o podwyższonym ryzyku oraz wsparciu psychospołecznym dla osób zakażonych. Treść opiera się na danych zebranych od instytucji publicznych i organizacji pozarządowych działających w latach 2012-2016. Publikacja dostarcza rzetelnej wiedzy o realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV.
Do kogo skierowana jest książka "Wybrane aspekty działań profilaktycznych..." Edyty Widawskiej?
Publikacja jest dedykowana pracownikom sektora ochrony zdrowia, pracownikom socjalnym oraz przedstawicielom organizacji pozarządowych. Stanowi ona cenne źródło wiedzy dla urzędników państwowych odpowiedzialnych za kształtowanie polityki prozdrowotnej i prewencyjnej. Lekarze chorób zakaźnych znajdą w niej analizę sytuacji pacjentów w sferze psychospołecznej. Jest to również istotna lektura dla studentów nauk o zdrowiu i socjologii medycyny.
Czy publikacja zawiera aktualne dane statystyczne i wyniki badań empirycznych?
Opracowanie prezentuje szczegółowe wyniki badań przeprowadzonych wśród lekarzy, instytucji publicznych oraz osób żyjących z HIV/AIDS. Trzeci rozdział w całości poświęcono omówieniu danych uzyskanych w ramach diagnozy realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom. Czytelnik otrzymuje dostęp do zestawień statystycznych obejmujących okres od 1985 do początku 2016 roku. Metodologia badawcza została precyzyjnie opisana, co pozwala na weryfikację rzetelności prezentowanych wniosków.
Czy w tekście znajdują się konkretne wytyczne dotyczące planowania działań profilaktycznych?
Tak, publikacja kończy się wypracowaniem praktycznych rekomendacji dla instytucji odpowiedzialnych za walkę z AIDS w Polsce. Wnioski te wynikają bezpośrednio z analizy luk w dotychczasowych programach prewencyjnych realizowanych przez urzędy wojewódzkie i marszałkowskie. Autorka wskazuje konkretne kierunki zmian w obszarze edukacji i dostępu do usług medycznych. Dzięki temu książka pełni funkcję narzędzia diagnostycznego dla decydentów i koordynatorów programów zdrowotnych.
Czy ta książka jest odpowiednia dla osoby szukającej jedynie podstawowych porad zdrowotnych?
Ta pozycja nie jest poradnikiem medycznym dla laików, lecz specjalistycznym opracowaniem naukowym o charakterze teoretyczno-empirycznym. Skupia się ona na systemowych rozwiązaniach prawnych i organizacyjnych, a nie na indywidualnych wskazówkach dotyczących leczenia. Osoby szukające prostych instrukcji higieny życia codziennego mogą uznać treść za zbyt techniczną i analityczną. Publikacja wymaga od czytelnika zrozumienia terminologii z zakresu profilaktyki społecznej i zdrowia publicznego.
