W proch się przewrócisz

„W proch się przewrócisz” Moniki Wawrzyńskiej to komedia, która idealnie sprawdzi się na gorszy nastrój. Może mi nie uwierzycie, że ta lekka powieść puszcza oczko do czytelnika. To naprawdę jazda bez trzymanki okraszona dawką czarnego humoru.

„Wszystko zaczęło się wtedy, kiedy urna z prochami mojej matki przewróciła się na tylnym siedzeniu samochodu, wysypując zawartość na świeżo upraną tapicerkę”.

Ta z pozoru lekka historia zabiera nas w szaloną podróż po cmentarzach, z urną z prochami matki głównej bohaterki. Michalina wiedzie nudne życie księgowej, a toksyczna relacja z matulą nadaje jej życiu kolorytu. Do czasu. Rodzicielka nie zapowiedziała z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem (skandal!) swojej śmierci i zostawiła córkę z listą zadań do wykonania, zanim dojdzie do przejęcia spadku. To teoretycznie proste, prawda? Wystarczy trzymać się listy, to bułka z masłem! Tylko wszystko idzie jak po gruzie! Zaczyna się od rozsypanych prochów matki, a potem… To już sami musicie się przekonać, zapiąć pasy i chwycić za „W proch się przewrócisz”.

Jak tylko myślimy, że już jesteśmy prawie że na mecie tej szalonej podróży, to Monika Wawrzyńska jak asy z rękawa wyciąga kolejne zwroty akcji, wywołując niemałe turbulencje. Tu nie ma standardowych rozwiązań, w grę wchodzi i przyspieszone bicie serca, i… pewna zagadka kryminalna, która zaskakuje czytelnika.

„Myślę, że nigdy nie połączyła ze sobą dwóch słów, czyli: toksyczna i matka, i jestem pewna, że według niej był to oksymoron, coś tak głupiego jak żywy trup”.

Lekkości i rytmu historii nadają dialogi, które są przezabawne, ale nie uwagę zasługuje przede wszystkim relacja z matką. Mówi się, że miłość matki do dziecka jest bezwarunkowa, chce się otulić je ochronnym parasolem i zadbać, aby nie dotknęła je żadna kropelka zła. Relacja Michaliny z rodzicielką trudno nazwać skomplikowaną, bo mało kto będzie w stanie zrozumieć szaloną matulę, której trudno dogodzić. Jednak w tej więzi jest coś niezastąpionego, a oprócz gorzkich słów i dużej listy oczekiwań jest bardzo dużo miłości. A w tym wszystkim pojawia się u mnie duża doza sympatii, empatii i potrzeby przytulenia każdej z bohaterek. Bo to, co im zgotowała Monika Wawrzyńska… Cóż! I tak wiemy, że tylko w proch się przewrócimy.

Zabawna, rozpędzona niczym BMW na autostradzie, a jednocześnie pełna refleksji. Czytajcie!

"Pomyłka? Pomyłka? To oni się pomylili, a ja teraz leżę w zamkniętej trumnie, czekając, aż wszystko posprzątają, żeby mogli mnie spokojnie wsadzić do pieca? Co ja jestem szarlotka, która czeka, aż się uprzątnie wszystko ze stołu, żeby mogła wjechać cała pachnąca cynamonem"?

Michalina pracuje w biurze rachunkowym. Ma w miarę poukładane życie, choć w sumie co rusz się w nim sypie. No ale nie ma tego złego. Co do jednego może mieć pewność, matka na pewno wszystko jej wygarnie. I jak na taką rozgadaną kobietę, zapomniała ją poinformować o bardzo ważnym fakcie.... Nie zapomniała jednak zostawić testamentu. Ale nie takiego standardowego, co to, to nie. Michalina zostaje zobowiązana do wycieczki po cmentarzach, żeby wybrać ten najlepszy na pochówek matki.

Dziewczyna więc chcąc nie chcąc, z urną z prochami, rozpoczyna wyprawę. Ale i tutaj nie idzie tak łatwo jak można się spodziewać. Michalina wpada w sam środek afery kryminalnej. A do tego co i rusz Matka jej się rozsypuje i nie ma szans, żeby w wybrane miejsce dotarła w całości. Tylko czy Michalina dotrze?...

Powiem tak, jak tylko zobaczyłam, że jest nowa książka Autorki, to wiedziałam że będę ją czytała.

Autorka porusza dość specyficzny, jak na nasze realia, temat jakim jest śmierć. Potrafi jednak tak obrócić temat, że nie raz nie mogłam powstrzymać się ze śmiechu. Do tego afera kryminalna, której w ogóle się nie spodziewałam, sprawiła, że książkę przeczytałam w zastraszającym tempie 🙈

Życie Michaliny nie jest zwyczajne. A jeszcze mniej zwyczajne staje się, kiedy wyrusza w podróż życia z matką na tylnym siedzeniu samochodu. Z matką w urnie. A I tutaj zaskoczyła ją bardziej, niż Michalina mogłaby się spodziewać. Co się jednak okazuje, oprócz tego że kobieta wcina się w środek afery i ledwie z niej wychodzi cało, to matka swoim testamentem bardzo jej pomaga. Z oswojeniem się z sytuacją i z tym, aby zaczęła życie bez niej obok. A że robi to w nietypowy sposób, cóż...

Książka wciąga, zaskakuje, wywołuje śmiech ale i pozwala na chwilę zastanowienia. Wracamy też do bohaterów, których miałam okazję poznać przy poprzednich książkach. Myślę, że to taka książka na jeden wieczór. I na pewno pokazuje, że nie zawsze tak naprawdę znamy tych, z którymi żyjemy 😉

Oczywiście polecam i czekam na więcej 😍

Michalina Poręba księgowa w biurze rachunkowym „Kwity i Pity” ma skomplikowane relacje z matką Stefanią, która umówmy się, świętego doprowadziłaby do nerwicy. Stefania lubiła powtarzać „Tobie się oczy dopiero otworzą, jak mnie się zamkną”. Biedna Michalina nie przypuszczała, że oczy otworzą jej się szybciej niż myślała. Gdy otrzymała informację, że mama umarła, świat chwilowo się zatrzymał, tylko po to, aby chwilę później ruszyć z prędkością kolejki górskiej. Matka zaplanowała ze szczegółami swój pogrzeb z pomocą Jagny z zakładu pogrzebowego „Było-Minęło” (Jagnę można było już poznać w Trylogii Funeralnej). Michalina nie spodziewała się, że matka wybierze sobie „całun, dbając o pandy i że sam pogrzeb odbędzie się kiedy indziej, a kiedy” to już zdecyduje sama Michalina. Jakby takich rewelacji Michalinie było za mało, Stefania wybrała sobie urnę w kształcie amarantowej szpilki i kazała z części swoich prochów wykonać diament – pamiątkę dla córki, to jeszcze nakazała jej odwiedzić dwadzieścia różnych cmentarzy, z których Michalina wybierze jej ostateczne miejsce pochówku, „kierując się kryteriami odpowiedniego towarzystwa oraz pięknego widoku”. Michalina rusza w nekroturystyczną trasę z matką w urnie w kształcie stylowej szpilki na siedzeniu. Wydarzenia, które nastąpią, najlepiej podsumowuje Michalina „Gdybym tylko przypuszczała, co się wydarzy w najbliższym czasie, wysypałabym ją od razu do Kanału Żerańskiego.”

„W proch się przewrócisz”, czyli najnowsza powieść Moniki Wawrzyńskiej to moim zdaniem połączenie powieści obyczajowej z elementami humorystycznymi i wręcz komediowymi (jeśli ktoś ma tak zwichrowane poczucie humoru, jak ja) z lekkim kryminałem. Wawrzyńska, która ujęła mnie podejściem do spraw ostatecznych w Trylogii Funeralnej, znowu wraca do wątku pożegnania z bliską osobą. Muszę przyznać, że pomysł matki Michaliny, na objazd po polskich cmentarzach i wybranie najlepszego był tak samo niedorzeczny, co oryginalny. Choć jak się w końcowym rozrachunku, a wiadomo, że u Michaliny zawodowej księgowej, wszystkie rachunki i salda muszą się zgadzać, ten właśnie pomysł okazał się trafiony. „To nie była tylko wycieczka po Polsce. To była podróż po naszym wspólnym życiu. Dopiero po jej śmierci zrozumiałam, że ona zawsze chciała mnie wspierać i nigdy nie pozwoliłaby mnie skrzywdzić. Pewnie, że czasami nieudolnie to pokazywała. Oczywiście, że doprowadzała mnie czasem do łez, a czasem na skraj szaleństwa. Ale zawsze była obok.” Muszę przyznać, że Stefania nie wzbudziła mojej sympatii, uważałam ją za osobę toksyczną, apatyczną i apodyktyczną, która uważa, że świat, a jeśli nie świat, to przynajmniej jej córka, powinna się dostosowywać do jej grafiku, oczywiście ułożonego wg. programu telewizyjnego. Trochę sympatii wzbudziła po swojej śmierci (tak wiem, dziwnie to brzmi), „czuwając” nad swoją córką, która przypadkiem wpakowała się w nie małą aferę kryminalną. Ten wątek poprowadzony został z dużą pomysłowością i niemałym humorem. Michalina okazała się nie tylko świetną obserwatorką, ale jak na księgową przystało, zimną krwią, żelazną logiką i trzymaniem się procedur. W wątku kryminalnym dzieje się sporo, niewiele brakuje, aby Michalina nie dokończyła swojej misji znalezienia najlepszego miejsca spoczynku dla swojej mamusi, bo sama zakończyłaby swój żywot.

Pierwszoosobowa narracja z punktu widzenia Michaliny idealnie pasuje do tej historii, możemy poznać frustracje, myśli i uczucia głównej bohaterki. Skoro cała fabuła obraca się wokół śmierci, to rozpoczynanie każdego rozdziału od epitafium związanym tematycznie z akcją rozdziału, było bardzo przemyślanym zabiegiem. W tym miejscu warto dodać, że epitafia zostały zainspirowane twórczością Mariusza Parlickiego ze zbioru „Wesołe epitafia i inne śmiertelnie niepoważne wiersze.” Jak widać Wawrzyńskiej talentu do epitafiów, również nie brakuje.

Moim zdaniem twórczość Wawrzyńskiej wypełnia lukę dotyczącą śmierci, część książek podchodzi do spraw ostatecznych z niezwykłym patosem, inne bombardują czytelnika ogromem emocji związanych z żałobą, podczas gdy Wawrzyńska pisze o nich lekko i ze swoistym humorem, w końcu „Było-Mineło” to bardzo adekwatna nazwa dla zakładu pogrzebowego.

Podumowując: jeśli lubicie powieści z czarnym humorem, wątkiem kryminalnym nad którymi unosi się (nomen omen) duch absurdu, to jest to powieść dla was.

Osobiście mogę tylko serdecznie polecić i mieć nadzieję, że to nie jest ostatnie spotkanie z Michaliną i jej koleżankami i kolegami z „Kwity i Pity”.