Sznur. Krwawe namiętności

Książka „True monsters. Sznur. Krwawe namiętności” Izabelli Frej to seria czterech opowiadań na faktach przedstawiające historie prawdziwych potworów. Denis Rader, Rodney Alcala, Andrew Cunanan i Jean Harris byli zwykłymi, szarymi  obywatelami. Do czasu. Świat usłyszał o nich w momencie, gdy wyszły na jaw zbrodnie, jakich się dopuścili. W tej książce poznajemy bliżej sylwetki tych czterech morderców. Autorka posiłkując się materiałami prasowymi, sądowymi oraz pamiętnikami oprawców uświadamia nam, jak na życie bohaterów wpłynęły ich dalsze, złe decyzje życiowe. Z opowiadań możemy dowiedzieć się wielu ciekawych szczegółów z miejsc zbrodni czy przebieg aresztowań. W akcje zostały również wplecione transkrypcje z przesłuchań oraz fragmenty rozmów z rozpraw na sali sądowej. 

Czytając poszczególne historie, człowiek zastanawia się nad tym, czy człowiek rodzi się zły, czy złym się staje...

Każda z nich jest na swój sposób straszna, ale też i wyjątkowa przez sposób, w jaki popełniono zbrodnię.

Podsumowując — autorka wykonała kawał dobrej roboty, wyszukując poszczególne dane do książki, jednak myślę, że można by było wycisnąć z tych historii jeszcze więc, by ukazać tych morderców sposób bardziej mroczny, czy brutalny. Niestety trzeba wstrząsnąć czytelnikiem, by uświadomić mu, jak niebezpieczny jest świat, w którym żyjemy i przeważnie ci, którzy okazują się dobrymi, miłymi sąsiadami mogą być kimś, kogo normalnie omijalibyśmy szerokim łukiem ze strachem w oczach...  Myślę, ze jakby była mocniejsza, zdobyłaby większe grono wiernych czytelników serii true crime.

"Sznur. Krwawe namiętności" to już któryś tom z kolei serii "True Monsters" wydawnictwa Oficynka. W książce znajdziemy cztery opowiadania kryminalne, fabularyzowane historie prawdziwych morderców, które wydarzyły się w Stanach Zjednoczonych nie tak dawno temu. Autorka postarała się każdej opowieści nadać trochę inny styl, jak najlepiej przybliżyć nam wszystkie wydarzenia, spróbowała w każdym "potworze" zobaczyć też człowieka. Czytało mi się dobrze, bez fajerwerków, wbrew tematyce to była lekka lektura. Według mnie to książka dobra do wypełnienia czymś czasu, do poczytania czegoś prostego i sensacyjnego. Zwykle nie siedzę w true crime i jakoś specjalnie nie fascynują mnie kryminały, od czasu do czasu coś tam przeczytam, więc tytuł nada się też dla takiego laika jak ja.

"Samobójstwo w afekcie" to według mnie najlepsza historia z tej książki. Opowiadanie traktuje o Jean Harris, kobiecie, która długo tkwiła w toksycznym związku, kochała swojego partnera pomimo jego zdrad i tego, jak ją traktował. Relacja tej bogatej, wpływowej i poważanej pary (ona była dyrektorką, on znanym kardiologiem) trwała aż do momentu ostatecznej kłótni. Jean, na skraju załamania, planowała popełnić samobójstwo, ale skończyło się na tym, że przypadkiem zabiła... jego. Brzmi to nieprawdopodobnie, a zachowanie dumnej i zimnej kobiety w sądzie wcale nie poprawiało jej sytuacji. Historia Harris wydała mi się najbardziej wstrząsająca, bo to był kolejny mężczyzna ze zwichrowaną psychiką, tropiący, a następnie torturujący niespodziewające się niczego kobiety. To była, jak wielokrotnie podkreślała autorka, historia "damy", która popełniła fatalny błąd.

Kolejne z opowiadań to tytułowy "Sznur" o Dennisie Raderze, który lubił swoje ofiary krępować, torturować i zabijać tak bardzo, że sam sobie nadał przydomek BTK od bind, torture, kill. Tytuł "Randka w ciemno" wziął się stąd, że Rodney Alcala, seryjny morderca i gwałciciel, czuł się tak pewnie i bezkarnie, że aż zgłosił się do telewizyjnego programu randkowego i go wygrał! Andrew Cunanan pojawia się za to w "Zabić króla", ostatnim opowiadaniu, w którym życie traci [Adres usunięty]. słynny kreator mody Gianni Versace.

Seria „True Monsters“ wydawnictwa Oficynka to interesujący projekt, który ma łączyć fakty z fikcją literacką. Na podstawie notatek prasowych, materiałów sądowych i wyobraźni wybrani autorzy stworzyli opowiadania kryminalne skoncentrowane na mordercach, gdzie każdy tom należy do jednego z twórców, a każda historia do jednego ze zbrodniarzy. Całość udostępniono również w krótkich audiobookach, które podzielono na wzór kryminalnych podkastów, co tylko podkreśla grupę docelową tekstów. Wszystko to tworzy bowiem gratkę dla fanów truecrime (zwłaszcza tych, którzy nie lubią, gdy seryjni, niczym gwiazdy kina, patrzą na nich z okładek książek).

Izabella Frej na rynek książkowy weszła dopiero czterema opowiadaniami, jakie wydała pod serią „True Monsters“ i będąc całkowicie szczerą, to nie wiem, czy akurat z jej prozą jeszcze kiedyś planuję spotkanie. Nie dlatego, że napisała złe opowiadania, absolutnie nie, ale z powodu braku na nie szczególnego pomysłu. Czegoś, co zaciekawiłoby czytelnika równie mocno, co same fakty. Czegoś, co całości nadałoby wyraźnego rysu autora, zachęciło do ponownego z nim spotkania.

W opowiadaniach tych nie ma śladu po autorze gloryfikującym seryjnego, za to znajduje się miejsce dla policyjnych zaniedbań, strachu kobiet, ignorowania zbrodni w społeczności gejów, lęku przed zgłaszaniem przestępstw seksualnych. Zaznaczone są aspekty często pomijanie (jak dramat ofiar przesłuchiwanych przez oskarżonego, który postanawia się sam bronić lub przyzwolenie sądu na spektakl mordercy, który pragnie sławy), tyle że są one w cieniu reszty opisów. Opisów o różnej brutalności, nierównej ilości szczegółów, brakiem spójności w sposobie narracji, niekiedy niezgrabniej kreacji fabuły.

W „Sznur“ dla przykładu Frej fabularyzuje najmocniej, próbując wejść do głowy bohatera, który dopuszcza się szczególnie okrutnych morderstw. To tekst zdecydowanie najmocniejszy w zbiorze, a jednocześnie najlepiej napisany, choć linia fabularna może nie do każdego trafić. „Samobójstwo w afekcie“ przedstawia fakty wzbogacone o subtelną krytykę społeczeństwa, a opisana historia zdaje się tak absurdalna, tak niemożliwa, że w swoim czarnym humorze może kogoś rozbawić. Niekoniecznie pasuje do reszty, ale jest czymś na kształt momentu na oddech. „Randka w ciemno“ to przykład samouwielbienia seryjnego oraz ciąg policyjnych zaniedbań. Tekst najsłabszy, choć możliwe, że najciekawszy, przynajmniej dla mnie. Za to „Zabić Króla“ wyróżnia się stylem oraz sposobem opowiedzenia historii. Mało tego! W opowiadaniu znajduje się rys społeczeństwa nieheteronormatywnych mężczyzn w ubiegłym wieku w Stanach Zjednoczonych, rys nieco obszerniejszy, niż sama fabuła by tego wymagała, co osobiście oceniam na plus.

Podsumowując, opowiadania Frej to teksty nierówne, ale ciekawe, przyjemne w odbiorze. Dla opowiadań true crime wystarczające. Momentami mogą kogoś poruszyć (gdyby tego nie robiły, choć mówią o tylu śmieciach, to nigdy nie skończyłabym narzekać), ale też trudno mi wyobrazić sobie chęć wracania do akurat nich. Niemniej autorka jeszcze może mnie zaskoczyć.

Książka pochodzi z Klubu Recenzenta serwisu [Adres usunięty].