Sztuka podglądania

Sztuka to obszerny temat, którego interpretacja to bardzo indywidualna kwestia, szeroko pojęty temat, o którym każdy będzie wypowiadał się zupełnie inaczej... A co, jeśli by znaleźć się w intymnych momentach życia artystów?

*

Z obawy przed sztuką, która w moim życiu pojawia się i znika dość szybko, długo biłam się z myślami, czy ta pozycja będzie dla mnie odpowiednia, czy nie odłożę jej w kąt, by poszła w zapomnienie. Co mnie skusiło? Chyba nie będę odmienna, jeśli napiszę, że zarówno tytuł jak i opisy z tyłu, które wzbudziły we mnie czystą, wścibską ciekawość. I muszę przyznać, z ręką na sercu, że było to dość ciekawe przeżycie czytelnicze, choć oczywistym jest, iż taka forma musi pojawiać się u mnie sporadycznie. Każdy esej poświęcony jest osobnemu dziełu, lecz to, w jaki sposób jest to wszystko napisane, bardzo przyciąga. Marta Motyl zrobiła to w sposób, który jest specyficzny, nietypowy, ale kompletnie dobrze opisuje to, co dla Nas na pierwszy rzut oka niekoniecznie jest jasne. Taka analiza jest dla mnie dość nowa, taka, która nie jest szablonowa, nie taka jak w szkolnej ławce, tylko ciekawie rozbudowana o wszystkie ważne elementy sztuki, te podstawowe jak i bardziej wnikliwe. Co mnie osobiście ucieszyło to to, jak zostały dobrze wplątane informacje poboczne, takie jak dany okres czasu, który niewątpliwie miał wpływ na wszystko, co działo się w zakończonym dzielę. Zwrócę też uwagę na wykonanie, które jest piękne, solidne, choć odrobinę ciężko trzyma się w dłoniach! To jednak nie przeszkadza, bo na dłuższą metę udało mi się wciągnąć. Uważam, że dla kogoś, kto sztukę szanuje i lubi zgłębiać jej tajniki - to będzie niesamowity kolekcjonerski dodatek, który nawet co nieco wyklaruje w naszym postrzeganiu. Bo to, co stworzył człowiek można analizować na sto różnych sposobów. I każdy z nich jest przecież dobry.

"Każdej epoce - jej sztukę, a sztuce - jej wolność"

Marta Motyl dała się poznać czytelnikom jako pisarka przekraczająca granice i nieznająca słowa tabu. Jej fabularne książki są nietuzinkowe, odważne i bezkompromisowe. Tym razem przedstawia inną formę - zbiór esejów o sztuce, która jest jej niewątpliwą pasją.

Erotyzm w sztuce rozgrzewa wyobraźnię odbiorców na każdy możliwy sposób. W zależności od epoki i kultury oferuje szeroki wachlarz możliwości. I o tym jest ta książka, pełna intymności i szacunku, choć obnaża nie tylko obrazy ale również ich autorów.

Jedenaście wybranych dzieł jest przyczynkiem do międzykulturowej podróży poprzez epoki ale również ludzkie charaktery. Nakładając filtr wydarzeń historycznych i wątki biograficzne na akademicką analizę dzieł, autorka uzyskuje efekt kompletności. Pozwala to czytelnikowi wyjść ze strefy uwielbienia dla artysty, skupionej na dziele samym w sobie, często stawiając twórcę w kontrowersyjnym świetle jego zachowań. Wśród twórców znajdują się mizogini, cholerycy, hedoniści... I można by wymieniać dalej, jednak najważniejszy jest fakt, że przytoczone anegdoty, które autorka nierzadko wplata z nutą ironii, pozwalają spojrzeć szerzej. Naświetlają motywy i odzierają artystów oraz ich dzieła z patyny schematów i utartych przekonań.

Sztuka podglądania zabiera czytelnika w najróżniejsze zakątki świata. Z oczywistej wydawać by się mogło Francji, przez Japonię, na najmniej oczekiwaną wyspę Tahiti. A to tylko ułamek. Przeplatają się kultury i standardy, historia poszczególnych krajów zaskakuje swoją odmiennością i poziomem pruderii (bądź całkowitym jej brakiem). Anegdoty z życia artystów nierzadko wywołują u czytelnika dyskomfort oraz zmuszają do refleksji nad moralnością. Każą przesuwać ramy lub całkowicie je zacierać.

Autorka nie ogranicza się do sztuki wizualnej. W swojej książce urozmaica czytelnikowi czas, wplatając adekwatne do chwili fragmenty prozy i poezji. Dobitnie wskazuje tym zabiegiem, że erotyka nie jest tylko domeną płótna, to tylko część w morzu możliwości. Z charakterystycznym dla siebie stylem, lekkim i nieprzytłaczającym, sama maluje słowne obrazy, z tym, że jej obiektem są nie tylko konkretni ludzie, ale również ich charaktery, preferencje i specyficzny entourage.

Cytując pierwsze zdania wstępu: "Scena erotyczna, podobnie jak każda inna scena, wymaga widowiska. Widowisko widowni. Widownia wrażeń, które dogodzą. Dogodzą oku. A oko jest wyjątkowo żarłoczne.". Marta Motyl karmi nawet najbardziej wyrafinowane oko. Choć najbardziej intrygujący jest fakt, że każdy niezależnie od stopnia znajomości sztuki, odnajdzie się w stylu pisarki, który swoją lekkością (nie mylić z infantylnością!) oswaja wyimaginowanego potwora jakim jest sztuka wysoka. A kiedy weźmiecie książkę do ręki, bez wątpienia pokochacie ją również za formę w jakiej została wydana. Wielki ukłon w stronę Wydawnictwa Lira, które zadbało o to, by już od pierwszej chwili, całość cieszyła czytelnicze oko!