Uwielbiasz reportaże, prawdziwe historie prawdziwych ludzi oraz towarzyszące im uczucia i poruszenie? Uważasz, że niektóre realne historie są zdecydowanie zbyt trudne emocjonalnie, ale nie boisz się ich czytać? W takim razie "Syrop z piołunu. Wygnani w akcji 'Wisła'" to lektura w sam raz dla ciebie!
"Syrop z piołunu. Wygnani w akcji 'Wisła'" autorstwa Pawła Smoleńskiego to przejmujący reportaż o zatrważającej akcji "Wisła", o której większość Polaków zapewne wolałaby nie pamiętać. Po zakończeniu II wojny światowej, w 1947 roku, Polskę zamieszkiwało 700 tysięcy Ukraińców. Nie pasowali oni jednak do obrazu Polski Ludowej, dlatego postanowiono rozpocząć deportację ludności ukraińskiej oraz polsko-ukraińskich rodzin mieszanych. W wyniku tych działań za granice kraju wywieziono 140-150 tysięcy osób.
"Syrop z piołunu. Wygnani w akcji 'Wisła'" to historia opowiedziana bezkompromisowo, opisująca dramaty ukraińskich, łemkowskich i polskich rodzin. Smoleński biegle, ale też niezwykle delikatnie posługuje się słowem i tworzy tekst o tak długo będącej tematem tabu prawdzie. Pozycja ta to historia tragedii zwykłych ludzi, którzy ze swoim strachem borykali się przez lata i nieświadomie przekazywali go nawet swoim dzieciom.
O książce
Każdy naród ma w swojej przeszłości takie wydarzenia, o których woli nie pamiętać. W historii narodu ukraińskiego – to pamiętny dla Polaków Wołyń. W historii Polaków – to pamiętna dla narodu ukraińskiego akcja „Wisła”. O tej akcji i jej przebiegu przez dziesięciolecia milczano lub opowiadano w sposób propagandowo kłamliwy. Paweł Smoleński – podążając drogą odważnych i uczciwych historyków – kreśli obraz akcji piórem delikatnym i bezkompromisowym. To przerażający obraz gehenny Ukraińców i Łemków, obywateli państwa polskiego, na których wyrok wydała totalitarna dyktatura, a wsparł tę zbrodnię ciemny polski szowinizm. I oto powstało doniosłe świadectwo polskiego pisarza, który pojmuje swój polski patriotyzm jako obowiązek mówienia prawdy w oczy własnemu narodowi. To znak, że potrafimy być uczciwi wobec siebie. Przejmująca lektura.
Adam Michnik
O autorze
Paweł Smoleński to polski reporter i pisarz. Dziennikarz "Gazety Wyborczej", laureat Nagrody Pojednania Polsko-Ukraińskiego. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż lub z serii Reportaż
Czego dotyczy książka "Syrop z piołunu. Wygnani w akcji \"Wisła\""?
Książka dokumentuje przebieg i skutki akcji "Wisła" z 1947 roku, skupiając się na losach wysiedlonych Ukraińców oraz Łemków. Autor opisuje brutalny proces deportacji z południowo-wschodniej Polski na tak zwane Ziemie Odzyskane. Publikacja oddaje głos ofiarom, które przez dekady żyły w strachu i milczeniu po utracie swoich małych ojczyzn. To ważne świadectwo historyczne rzuca światło na przemilczane aspekty powojennej historii Polski.
W jakim stylu napisany jest ten reportaż Pawła Smoleńskiego?
Paweł Smoleński posługuje się stylem reportażowym, który łączy wnikliwą analizę faktów z dużą wrażliwością na ludzkie cierpienie. Autor unika suchego, akademickiego wykładu na rzecz żywej opowieści opartej na relacjach świadków i ich potomków. Narracja jest bezkompromisowa w dążeniu do prawdy historycznej, ale jednocześnie pełna empatii dla bohaterów. Lektura pozwala lepiej zrozumieć emocjonalny ciężar wydarzeń towarzyszących masowym przesiedleniom.
Dla kogo ta książka może okazać się nieodpowiednia?
Publikacja nie jest polecana czytelnikom szukającym wyłącznie militarnego opisu działań wojskowych, gdyż koncentruje się na tragedii cywilów i traumie pokoleniowej. Ze względu na drastyczne opisy wysiedleń i brutalności tamtych czasów, może być ona zbyt obciążająca emocjonalnie dla osób bardzo wrażliwych. Treść wymaga od odbiorcy gotowości do zmierzenia się z faktami podważającymi jednostronną, uproszczoną wersję historii. Nie jest to lektura o charakterze czysto rozrywkowym czy przygodowym.
Jakie regiony Polski są opisane w kontekście wysiedleń?
Autor opisuje wyludnienie wsi w Bieszczadach, Beskidzie Niskim, na Lubelszczyźnie oraz Chełmszczyźnie. Reportaż śledzi losy rodzin trafiających do nowych miejsc osiedlenia w okolicach Olsztyna, Giżycka, Zielonej Góry czy na Pomorze Zachodnie. Smoleński precyzyjnie wskazuje geograficzny zasięg akcji, pokazując skalę zniszczenia lokalnych społeczności i ich kultury. Czytelnik może dokładnie prześledzić trasę przymusowej wędrówki tysięcy ludzi wygnanych ze swoich domów.
Czy w książce znajdę relacje bezpośrednich świadków tamtych wydarzeń?
Tak, reportaż opiera się w dużej mierze na autentycznych wspomnieniach osób dotkniętych deportacją oraz ich rodzin. Paweł Smoleński dotarł do ludzi, którzy przez lata bali się opowiadać o swoich doświadczeniach związanych z przymusowym wygnaniem. Zbierając te rozproszone relacje, autor tworzy wielogłosowy obraz traumy, która była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Obecność tych osobistych świadectw nadaje publikacji unikalny charakter dokumentalny i głębię merytoryczną.
