"¦wiat³o¶æ i mrok", najnowsza ksi±¿ka Ma³gorzaty Niezabitowskiej, to historia wielkiej mi³o¶ci ¯ydówki i Polaka na tle dramatu II wojny ¶wiatowej.
Le¿±ce niedaleko £ucka na Wo³yniu Ko³ki to typowe, ¿ydowskie sztetel. Za¶lubiny dwojga m³odych chasydów gromadz± przed synagog± ca³e miasteczko. W³a¶nie wtedy Jan, przyjaciel pana m³odego, po raz pierwszy widzi Chanê, siostrê panny m³odej. Dla niej równie¿ to spotkanie jest niczym grom z jasnego nieba. Nie bacz±c wiêc na pe³ne zgrozy spojrzenia weselników, tañczy z gojem. Dla gojki Jan, syn zacnej, ziemiañskiej rodziny by³by pewnie znakomit± parti±, ale dla niej mo¿e byæ tylko przekleñstwem. On równie¿, pragn±c zwi±zaæ siê z ¯ydówk±, bêdzie musia³ stawiæ czo³a niechêci w³asnej rodziny.
Jest rok 1939. Lato stoi w pe³nym rozkwicie. Jednak ju¿ niebawem osobiste problemy Chany i Jana zbladn± na tle dramatu, który wisi nad Europ±. Zbladn±, a mo¿e stan± siê tym bardziej jaskrawe?
Kolejny raz w swej twórczo¶ci Ma³gorzata Niezabitowska nawi±zuje do tematyki polskich ¯ydów. Tym razem czyni to jednak w formie powie¶ciowej. Z kart "¦wiat³o¶ci i mroku" wy³ania siê rzeczywisto¶æ lat trzydziestych opisana w sposób szczegó³owy, barwny i zachwycaj±co wrêcz plastyczny. Niezabitowska z ogromnym wyczuciem ukaza³a wspó³istnienie w granicach II Rzeczypospolitej Polaków, ¯ydów i Ukraiñców. Wspó³istnienie pe³ne napiêæ i zgrzytów, ró¿nic, które trudno by³o przezwyciê¿yæ, niezrozumienia, pogardy, wspomnieñ o czêsto bolesnej przesz³o¶ci. Na tym tle snuje autorka opowie¶æ o wielkiej mi³o¶ci w wyj±tkowo trudnych czasach. Opowie¶æ pe³n± dramatyzmu, zaskakuj±cych zwrotów akcji oraz postaci o silnych, niez³omnych charakterach.
O autorce
Ma³gorzata Niezabitowska urodzi³a siê w 1948 roku. Jest pisark± i dziennikark±. By³a reporterk± "Tygodnika Solidarno¶æ". Pe³ni³a funkcjê rzecznika prasowego rz±du Tadeusza Mazowieckiego (1989-1991). Jej artyku³y publikowane by³y na ³amach polskiej edycji "National Geographic". Jest ¿on± fotografika Tomasza Tomaszewskiego. Uhonorowano j± miêdzy innymi Krzy¿em Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzy¿em Pami±tkowym Monte Cassino.
Szukasz wiêcej propozycji? Zobacz nasze tytu³y z kategorii literatura piêkna polska
Jak± tematykê porusza powie¶æ "¦wiat³o¶æ i mrok" Ma³gorzaty Niezabitowskiej?
Ksi±¿ka koncentruje siê na zakazanym uczuciu ³±cz±cym chasydkê i polskiego szlachcica w przededniu II wojny ¶wiatowej. Autorka k³adzie ogromny nacisk na ukazanie barier religijnych oraz obyczajowych, które w 1939 roku wydawa³y siê nie do pokonania. Narracja wnikliwie analizuje prawo talmudyczne i polskie tradycje ziemiañskie, tworz±c wielowymiarowy portret tamtej epoki. Jest to lektura dla czytelników ceni±cych g³êboki kontekst kulturowy i emocjonalny realizm.
Czy ksi±¿ka wiernie oddaje realia historyczne Wo³ynia z 1939 roku?
Tak, Ma³gorzata Niezabitowska z du¿± dba³o¶ci± o szczegó³y rekonstruuje ¿ycie w wielokulturowym sztetlu Ko³ki oraz okolicznych maj±tkach. Czytelnik odnajdzie tu precyzyjne opisy codzienno¶ci ¯ydów, Polaków i Ukraiñców, co nadaje opowie¶ci walor edukacyjny. Autorka wykorzysta³a swoj± wiedzê historyczn±, by ukazaæ napiêcia spo³eczne i polityczne narastaj±ce tu¿ przed wybuchem wojny. Dziêki temu t³o historyczne staje siê równorzêdnym bohaterem opowie¶ci, a nie tylko dekoracj± dla romansu.
Dla jakiego typu czytelnika ta powie¶æ mo¿e nie byæ odpowiednim wyborem?
Powie¶æ ta nie jest lekkim, szybkim romansem, lecz wymagaj±c± sag± historyczn± z rozbudowanym t³em spo³ecznym. Osoby szukaj±ce prostej, liniowej fabu³y bez analizy religijnej i obyczajowej mog± czuæ siê przyt³oczone dba³o¶ci± autorki o detale historyczne. Ksi±¿ka porusza trudne tematy, takie jak fanatyzm religijny i surowe kary spo³eczne, co nadaje jej ciê¿szy kaliber emocjonalny. Nie jest to równie¿ pozycja dla czytelników unikaj±cych tematów zwi±zanych z konfliktami etnicznymi i skomplikowan± histori± Kresów.
Jakie postawy i warto¶ci s± kluczowe dla bohaterów "¦wiat³o¶æ i mrok"?
G³ówn± osi± konfliktu jest zderzenie indywidualnego pragnienia wolno¶ci z rygorystycznymi zasadami wspólnoty religijnej. Bohaterowie musz± wybieraæ miêdzy lojalno¶ci± wobec rodziny a g³osem serca, co prowadzi do dramatycznych dylematów moralnych. Autorka kre¶li postacie o silnych charakterach, które nie boj± siê rzuciæ wyzwania skostnia³ym strukturom spo³ecznym. Warto¶ci takie jak odwaga, honor i po¶wiêcenie s± tu poddawane najciê¿szym próbom w obliczu nadchodz±cej katastrofy dziejowej.
Czego mo¿na oczekiwaæ po stylu literackim autorki w tej pozycji?
Autorka pos³uguje siê bogatym, plastycznym jêzykiem, który skutecznie przenosi czytelnika w klimat lat trzydziestych XX wieku. Stylistyka jest elegancka i pe³na pasji, co pozwala na g³êbokie zanurzenie siê w emocjach targaj±cych postaciami. Niezabitowska unika uproszczeñ, stosuj±c wielow±tkow± narracjê, która pozwala spojrzeæ na te same wydarzenia z ró¿nych perspektyw kulturowych. Lektura wymaga skupienia, ale odwdziêcza siê niezwykle ¿ywym i sugestywnym obrazem minionego ¶wiata.
