Street Art Polska

Czym jest Street art? To dziedzina sztuki obejmująca dzieła tworzone w przestrzeni publicznej, zwykle mające charakter bezprawnej ingerencji. Czyli jednym słowem tak zwane graffiti, bardzo często tworzone samodzielnie, bezprawnie, uważane za wandalizm. Mnie osobiście zawsze takie dzieła się podobały i nie jednokrotnie podziwiałam talent twórców. Oczywiście mówię o tych konkretnych, które coś przedstawiają, a nie „pomazanych” ścianach z lipnym napisem.

Książka to spotkanie z artystami i artystkami zajmującymi się Street art. Poznajemy ich bliżej, dowiadujemy się jak, to wszystko się zaczęło, jakie mają plany i marzenia. To niezwykła podróż, do której zapraszają nas sami zainteresowani.

Wizualnie książka zachwyca. Znajdziemy w niej wiele wspaniałych zdjęć przedstawiających sztukę uliczną i to zarówno tą teraźniejszą, jak i taką sprzed lat.

Sporą zaletą w książce są kody QR. Dzięki nim możemy dostać się bezpośrednio na profile artystów w social media.

„Street Art Polska” to książka, która zachwyci każdego, kto interesuje się Street art. Ze swojej strony, z wielką przyjemnością polecam.

Recenzja pojawiła się również na moim blogu - Mama, żona - KOBIETA

Sztuka uliczna to pojęcie kojarzące się zwykle z graffiti, a jeszcze częściej – z wandalizmem i malowaniem sprayem po murach. Tymczasem łączy ono w sobie wiele elementów, poczynając od street artu, murali, szablonów, tagów po wspomniane graffiti. To sztuka, wyjątkowa, bo wypełniona pewną ideologią, niosąca pewne przesłanie. Nie poddająca się krytykom sztuki, nie wpisująca w żadne ramy ani schematy sztuka uliczna ma coraz więcej zwolenników na świecie. A jak to wygląda w Polsce? Czy istnieją w naszym kraju znaczący artyści streetartowi? Jak tworzą? Co ich inspiruje? Jak zmieniała się ich sztuka na przestrzeni lat i jak zmienia się street art w naszym kraju?

Odpowiedzi na te pytania próbował znaleźć Paweł Kwiatkowski, autor doskonałej książki, jednej z niewielu o tej tematyce na rodzimym rynku wydawniczym. Opublikowana nakładem Wydawnictwa Arkady pozycja pt. „Street art Polska” to zbiór rozmów z artystami tego nurtu, którzy dzielą się z nami swoimi przemyśleniami na temat sztuki, a także pozwalają lepiej zrozumieć fenomen tego nurtu. To pozycja nie tylko dla miłośników sztuki ulicznej, plastyków, aktywnych twórców czy arteterapeutów, ale dla każdego, kto ceni sobie tego typu aktywność i sposób wyrażania siebie. To pozycja wyjątkowa, pełna zdjęć, jak najwierniej oddających siłę oddziaływania dzieł, otwierająca nasze serca i umysły.

Spotkania z artystami rozpoczynamy od Mony Tusz, przenosząc się dzięki niezwykłemu miejscu, w którym mieszka, do magicznej krainy pełnej roślin i zwierząt. Zresztą fauna i flora to często spotykany w pracach Mony motyw. Mona, będąca autorką [Adres usunięty]. katowickiego muralu „Łysek z karbońskiej komnaty” poświęconego bohaterowi opowiadań Gustawa Morcinka, opowiada o tym, czego nauczył ją Śląsk, mówi o warsztatach z seniorkami, o węglu, swoich zaskoczeniach i docieraniu do korzeni. Kolejny artysta, to Sepe, którego malarstwo charakteryzują zdeformowane twarze, a także malujące się na nich cierpienie. Twórca opowiada o początkach, o tajnikach sztuki ulicznej i sposobach ich zgłębiania, a także o przełomowych momentach w swojej karierze.

Z M-City, czyli Mariuszem Warasem autor rozmawia o miastach – industrialnych (ale wcale nie w zachęcający sposób), zaludnionych przez potwory o nieczystych duszach i makabrycznych intencjach. Waras, uznawany za nestora polskiego street artu, cieszy się światową sławą, a jego murale zdobią budynki nie tylko w Warszawie czy w Gdańsku, ale również w Berlinie, Paryżu czy Rio de Janeiro. Twórca opowiada o swojej fascynacji miastem, które traktuje jako specyficzny ekosystem, o szablonach przez niego tworzonych, a także o swoich podróżach i o rzeczywistości, którą w swoich dziełach stara się komentować.

Rozkodujemy też znaczenie pojęcia Etnograff, będącego osobliwym połączeniem różnych nurtów i środków artystycznej ekspresji. Duet: Maciej „Kamer” Szymonowicz i Kasia „Katka” Dyga-Szymonowicz, znany jest [Adres usunięty]. z murali zaprojektowanych z wykorzystaniem motywu wycinanki ludowej w rozmaitych wariantach oraz dzieła przedstawiającego górala z owieczką. Natalia Rak z kolei jest autorka najbardziej znanego muralu „Legenda o wielkoludach”, kopiowanego w wielu miejscach na całym świecie. Dziewczynka z konewką, którą można zobaczyć w Białymstoku, powstała w ramach jednego z festiwali i przyniosła artystce rozpoznawalność. Mimo iż ta realizacja pchnęła jej karierę do przodu, to punktem przełomowym w jej twórczości była inna praca: mural GPS of Love. Autorka mówi o swojej pracy i szczegółach technicznych związanych z tworzeniem, o perfekcjonizmie i o inspiracjach.

Na stronach książki spotkamy też Lumpa, czyli Piotra Pauka, Sajnera (współzałożyciela - razem z Bezetem – Etam Cru), Cekasa i jego ciszę, NeSpoon wykorzystującą w swoich pracach (w nieszablonowy sposób) ceramikę i wielu innych artystów. Każdy z nich inaczej z nami rezonuje, dzieła każdego z nich traktować będziemy zapewne odmienne, bo i odmienne będzie na nas ich oddziaływanie. Każdy z nich wnosi jednak do naszego życia powiew świeżości, pewną iskrę zapalającą w nas pomysły i pomagającą przełamywać schematy.

I choć trudno na podstawie książki sformułować klarowną definicję street artu, bowiem dla każdego z artystów oznacza on coś innego, to jednak lektura książki stanowi zaproszenie do podziwiania i … tworzenia.

„Artyści są gotowi cierpieć za sztukę, czemu tak niewielu jest gotowych na to, by nauczyć się rysować.“

Banksy (wojna na ściany 2005)

Wielki syf, patologia kultury czarnego rapu, wandalizm hip – hopu, wulgaryzmy graffiti, tak mniej więcej nazywano od lat 60 i 70 XX wieku Street Art., oraz wyrażanie siebie poprzez graffiti. W latach 60 i 70 bardzo popularne było tak zwane znakowanie terenu, najczęściej przejawiające się tagowaniem i wypisywaniem imion w metrze, pociągu lub na murach. Napisy i rysunki powstawały zwykle uwiecznione zwykłym mazakiem wodoodpornym, dopiero gdy farba w sprayu stała się wszechobecna, artyści mogli tworzyć większe, bardziej kolorowe i zróżnicowane dzieła.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych tagerów tamtych lat był TAKI 183, pracował jako kurier, rozwoził paczki metrem, w międzyczasie tagując przy tym większą część miasta. Grafficiarz przeszedł do historii za sprawą tego, że jego „kariery” posiadały najwięcej tagów w Nowym Jorku.

W tamtym okresie powstawał także Street Art., który bazował na teatrze Guerilla, oraz poparcie. Mottem ówczesnej sztuki ulicznej stało się zdanie „życie jest sztuką, a sztuka jest życiem”.

W roku 1978 sztuka uliczna została po raz pierwszy doceniona w San Francisco, podczas odbywającej się wystawy Aesthetics of Graffiti (Estetyka graffiti). To był ważny moment, dla tego rodzaju prac, wystawa pozwoliła wyjść z podziemia czemuś, co odbierano jako wandalizm. Wielu kolekcjonerów przekonało się wtedy, że graffiti można eksponować, także w prywatnych domach.

W Polsce moda na Street Art. Przyszła z Zachodu. Zapoczątkowana w latach 90 bazowała bardziej na albumach, czasopismach oraz magazynach zagranicznych, więc wyglądała niemal identycznie. Z biegiem czasu, sztuka ta nabrała swojego charakteru, zaczęła wyrażać polskich artystów, oraz osiągnęła wielki sukces. Dziś sztuka uliczna ma wielu zwolenników, powstają coraz to nowe malunki, murale, graffiti. Dzięki takim artystom jak np. Banksy weszła na wysoki szczebel świata kolekcjonerów malarstwa.

W swojej pozycji Street Art. Polska Pan Paweł Kwiatkowski przekonuje się, że Street Art. Nie istnieje. Przemierza całą Polskę oraz Niemcy, aby spotkać się z najpopularniejszymi twórcami tego gatunku. Znajdziemy tutaj takich Artystów ja Mona Tusz i Jej genialne murale od Siewcy snów po Botanikapsułę. Poznamy Etnograff, ludzi, którzy łączą sztukę ludową ze sztuką graffiti, ich mural Pasterz, jest jednym z wielu dzieł, wzbudzających do dziś wielki podziw. W książce nie zabrakło, także kontrowersyjnego Egona Fietke, który sam o sobie mówi „Jestem z Ziemi i z gwiaździstego nieba”. Kosmiczny akrobata, jeden z najbardziej docenianych artystów w Polsce, twórca takich murali jak ten inspirowany obrazem Wacława Kondka Madonna Astronautów, czy Cień 163. Muszę tutaj wspomnieć o moim ulubionym twórcy Czarnobyl, w swoich pracach wykorzystuje szablony, które z pewnej odległości wyglądają jak fotografie. Damian Terlecki, bo o nim mowa, stworzył mnóstwo dzieł, które zapadają w pamięć, mówiąc jednocześnie, że kiedyś ulica była czysta, dziś Street Art. przenosi się do internetu.

Do pozycji Pana Kwiatkowskiego podchodziłam z dystansem, ten rodzaj sztuki nie jest moim ulubionym, za bardzo kojarzy mi się z tandetnymi muralami na cześć np. zmarłych aktorów… Muszę jednak napisać, że ludzie, którzy tworzą Street Art. z prawdziwego zdarzenia, bardzo mnie zachwycili. Pisarz pozwala czytelnikowi poznać, wiele ciekawych postaci, ich poglądy, wartości, jakie wyznają, oraz te, jakie chcą przekazać za pomocą swoich prac. Książka opatrzona ogromną ilością zdjęć najciekawszych malunków wraz z podpisem oraz komentarzem wprawia w zdumienie, zachwyca oraz daje do myślenia.

Osobiście wolę klasyków malarstwa oraz ich dzieła, ale jako wielka fanka zagranicznego rapu i polskiego hip – hopu cieszę się, że powstało dzieło, które przedstawia odbiorcy w szczegółach, często kontrowersyjne, przemilczane, oraz zmarginalizowane obrazy Street Art, a także ich twórców.