Słownik pojęć utraconych

Czy można opowiedzieć o sile języka, pamięci i kobiecym doświadczeniu tak by nie oceniać, a wyciągać wnioski? Owszem, i zrobila to z rozmachem Pip Williams. Jest to podróż do początku XX wieku, w sam środek prac nad słynnym Oksfordzkim Słownikiem Języka Angielskiego, ukazująca historię z perspektywy tych, których głosy przez lata pozostawały niesłyszane.

Główną bohaterką jest Esme, dziewczynka wychowująca się wśród słów i definicji. Dorastając w cieniu wielkiego projektu leksykograficznego, odkrywa, że wiele wyrazów związanych z życiem kobiet zostaje pominiętych lub uznanych za niewystarczająco ważne, by znaleźć miejsce w oficjalnym słowniku. Zbierając odrzucone karteczki z hasłami, Esme tworzy własny „słownik pojęć utraconych”, czyli symboliczny zbiór słów, które opowiadają historie kobiet różnych klas społecznych i środowisk.

Pomysł Williams jest szalenie oryginalny, ukazuje bowiem język jako neutralne narzędzie komunikacji, ale również odbicie relacji społecznych i układów władzy. To, które słowa trafiają do słownika, a które zostają pominięte, staje się metaforą tego, czyje doświadczenia uznaje się za ważne i godne zapamiętania.

Autorka z dużą wrażliwością kreśli tło historyczne epoki sufrażystek i walki o prawa kobiet. Nie jest jednak patetyczna, lecz przede wszystkim angażująca, mówi dużo o dojrzewaniu, poszukiwaniu własnego głosu i odwadze przeciwstawiania się utartym schematom. Esme jest bohaterką pełną empatii i determinacji, dzięki czemu łatwo zaangażować się emocjonalnie w jej losy.

Styl Williams jest elegancki, spokojny i pełen literackiego uroku. Chociaż tempo narracji bywa momentami niespieszne, doskonale współgra to z atmosferą książki, która zachęca do refleksji nad znaczeniem słów oraz rolą kobiet w historii.

To mądra, wzruszająca i inspirująca powieść, szczególnie wartościowa dla miłośników literatury historycznej, języka i opowieści o kobietach, które odważyły się upomnieć o swoje miejsce w świecie. Zdecydowanie warto po nią sięgnąć.

„Słownik pojęć utraconych” to książka bardzo refleksyjna. Skłania do zastanowienia się nad tym kto pisze historie i jakie znaczenie maja słowa. To powieść, która nie jest nastawiona na akcje lecz na emocje. Jest wzruszająca, czasami smutna, ale też daje nadzieje, że wart dążyć do prawdy.

Klimat tej historii jest nostalgiczny, bowiem autorka przenosi nas do końca wieku XIX i początku XX, kiedy to kobiety zaczynały walczyć o swoje prawa.

Poznajemy Esme Nicoll, która od małego przebywa wśród słów. Kiedy odkryła, że w słowniku nie ma niektórych słów związanych z doświadczeniem kobiet, postanawia je stworzyć.

Książka napisana jest pięknym, literackim językiem. Autorka oprócz losu Esme opisuje również przemiany społeczne w Anglii i wpływ I Wojny Światowej na los kobiet. Opisane wydarzenia widzimy oczami głównej bohaterki bez pośpiechu. Poznajemy ją jako małą dziewczynkę i jesteśmy świadkami jak zmienia się gdy dorasta. Opisy te dość szczegółowe, ale to właśnie dzięki nim czytelnik może przenieść się do świata, który już nie istnieje i poznać początki emancypacji.

Polecam tę książkę tym, którzy uwielbiają powieści historyczne. Tym, którzy szukają w literaturze silnych kobiecych kreacji. I tym, którzy lubią refleksyjne opowieści.