Katalońskie Downton Abbey
Porywająca powieść należąca do klasyki współczesnej literatury katalońskiej autorstwa jednej z najbardziej cenionych pisarek hiszpańskich.
Trzy pokolenia arystokracji i kilka pokoleń służby – historia zaczynająca się w latach siedemdziesiątych XIX wieku i sięgająca nadejścia dyktatury Franco i hiszpańskiej wojny domowej.
Kiedy Salvador Valldaura spotyka Teresę Goday, uwodzą go jej aksamitne oczy i zaraźliwy śmiech. Valldaura, bogaty i niemłody już dyplomata, i Teresa, biedna córka handlarza rybami, pobierają się i przeprowadzają do dużej willi na obrzeżach Barcelony. W tym domu ich rodzina rozkwita i rozpada się: w kalejdoskopie zmieniających się perspektyw przewijają się losy kolejnych mężów, żon, córek i synów, także tych z nieślubnego łoża. Przydarzają się tragedie i wielkie, także zakazane miłości, zdrady i dowody bezinteresownego oddania, czyny pełne altruizm i samolubstwa. Rozbite lustro opowiada historię rozpadającej się matriarchalnej dynastii zbudowanej na miłości, kłamstwach, namiętnościach, tajemnicach, nadziejach i zdradach.
O autorce
Mercè Rodoreda (1908–1983), jedna z najwybitniejszych postaci literatury katalońskiej XX wieku. Po hiszpańskiej wojnie domowej przebywała na emigracji we Francji, a od 1954 w Szwajcarii. Do Katalonii powróciła w 1979. Rok później otrzymała nagrodę Premi d’Honor de les Lletres Catalanes jako wyraz uznania dla całego dorobku pisarskiego. Powieści Rodoredy były porównywane do twórczości Virginii Woolf, uwielbianej przez katalońską pisarkę. Głównymi bohaterkami jej powieści są kobiety, a styl narracji – poetycki, symboliczny i oryginalny – stał się inspiracja dla wielu późniejszych autorów. W Polsce ukazała się jej słynna powieść Diamentowy plac (Marginesy 2022)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
W jakim klimacie utrzymana jest powieść "Rozbite lustro" autorstwa Merc? Rodoredy?
"Rozbite lustro" to wielowątkowa, melancholijna saga rodzinna charakteryzująca się poetyckim i symbolicznym językiem. Autorka skupia się na emocjonalnym życiu bohaterek, ukazując ich losy na tle zmieniającej się architektury i nastrojów Barcelony. Atmosfera utworu jest przesycona nostalgią za odchodzącym światem arystokracji oraz cieniem nadchodzących konfliktów zbrojnych. Jest to lektura wymagająca skupienia, która nagradza czytelnika wyjątkową głębią psychologiczną przedstawionych postaci.
Jakie ramy czasowe obejmuje fabuła tej katalońskiej sagi rodzinnej?
Akcja powieści rozpoczyna się w latach siedemdziesiątych XIX wieku i prowadzi czytelnika aż do czasów hiszpańskiej wojny domowej. Przez pryzmat losów trzech pokoleń rodziny Valldaura obserwujemy społeczne oraz polityczne przeobrażenia Katalonii na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Narracja precyzyjnie oddaje ducha epoki, od luksusowych willi okresu rozkwitu po dramatyczne wydarzenia historyczne wpływające na losy jednostek. Dzięki tak szerokiej perspektywie czasowej możliwe jest śledzenie pełnego cyklu wzrostu i powolnego upadku rodu.
Czy styl narracji w tej książce jest przystępny dla każdego czytelnika?
Styl pisarski Merc? Rodoredy jest wyrafinowany i często porównywany do techniki strumienia świadomości stosowanej przez Virginię Woolf. Autorka posługuje się bogatą symboliką, w której przedmioty codziennego użytku niosą ze sobą bardzo głębokie znaczenia metaforyczne. Proza ta kładzie zdecydowanie większy nacisk na wewnętrzne przeżycia i subtelności niż na dynamiczną, liniową akcję. To idealna propozycja dla osób ceniących literaturę piękną o wysokich walorach artystycznych i językowych.
Dla jakiej grupy odbiorców ta powieść może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Ta książka nie jest odpowiednia dla osób poszukujących lekkiej, prostej lektury o szybkiej i sensacyjnej akcji. Ze względu na oniryczny styl oraz liczne zmiany perspektyw narracyjnych, czytelnicy preferujący literaturę faktu lub typowe thrillery mogą odczuwać znużenie tempem opowieści. Powieść wymaga od odbiorcy dużej dozy cierpliwości w samodzielnym odkrywaniu rodzinnych tajemnic ukrytych pod warstwą symboli. Nie polecamy jej również osobom unikającym w literaturze tematów związanych z przemijaniem i nieuchronnym rozpadem tradycyjnych wartości.
Jaką rolę w strukturze utworu odgrywają postacie drugoplanowe, takie jak służba?
Postacie służby stanowią w tej historii pełnoprawny element panoramy społecznej, oferując unikalną perspektywę na życie arystokratycznej rodziny. Ich losy nierozerwalnie przeplatają się z życiem państwa, co pozwala ukazać kontrasty klasowe oraz wzajemne zależności panujące w barcelońskiej willi. Dzięki wprowadzeniu punktu widzenia pokojówek czy kamerdynerów, obraz dynastii staje się pełniejszy i bardziej autentyczny dla czytelnika. Służba pełni tu często rolę jedynych powierników najmroczniejszych tajemnic, które decydują o przyszłości całego domu.
