Konrad Swinarski – pół żartem, pół serio – zdefiniował przed laty dwa rodzaje teatru. Teatr od pasa w górę i od pasa w dół. Metafizyczny i naturalistyczny. Teatr sakralny i teatr sprofanowany. U Rolanda Topora sfery sacrum i profanum zostały podmienione. Raz jedna, raz druga jest na górze lub na dole. Przenikają się i przeglądają w sobie. Gęba jest odbiciem pupy. Pupa udaje gębę. Na samym początku sztuk Topora, nawet w drugim obrazie, dzieje się coś dziwnego, nieprzewidywalnego, bardzo, bardzo szybko bohater zostaje zaskoczony przez nieoczekiwane. To trochę tak, jakby idąc ciągle tą samą drogą do pracy, nagle skręcić (odruchowo, intuicyjnie) w boczną ulicę i stanąć jak wryty, zdumiony widokiem, jaki się nam ukazał. Bo z tego zakrętu wyszło na nas coś, co sprawiło, że świat się nieodwracalnie zmienił, składa się już z dwóch niepasujących do siebie elementów. Bohater Topora „na szast-prast” zostaje poddany testowi. Wyobrażam sobie nowe wystawienia jego dramatów jako ruchome patchworki – dzieła przenikające się i równoległe. Niech sztuka gładko przechodzi w prozę, z prozy wyłania się grafika i znów wracamy do próby dramatycznej. Zmieniają się tonacje, maski bohaterów, sytuacje testowe. Ale cały czas jesteśmy w uniwersum Topora. Wewnątrz jego głowy, gdzieś w chlupoczącym basenie ciała. Gdzieś z boku, poza kadrem, ktoś ostrzy nóż. (z posłowia Łukasza Drewniaka)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jaką formę literacką znajdę w tym konkretnym tomie dzieł wybranych?
Drugi tom dzieł wybranych Rolanda Topora skupia się przede wszystkim na tekstach dramatycznych oraz prozie o charakterze obscenicznym. Autor łączy w tych utworach sferę sacrum z profanum, tworząc groteskowy i nieprzewidywalny obraz świata. Czytelnik obcuje z teatrem naturalistycznym, który bezkompromisowo eksploruje ludzką cielesność i instynkty. Publikacja stanowi przekrojowe spojrzenie na twórczość autora, wzbogacone o wnikliwe posłowie krytyczne.
Czy książka "Roland Topor Dzieła wybrane Tom 2 Obsceniczny" zawiera ilustracje autora?
Tak, wydanie to prezentuje uniwersum Topora, w którym teksty literackie przenikają się z jego charakterystyczną grafiką. Warstwa wizualna jest integralną częścią tej publikacji, dopełniając surrealistyczny i często szokujący przekaz słowny. Rysunki autora wprowadzają dodatkowy poziom absurdu i czarnego humoru, z którego słynie ten twórca. Dzięki takiemu zestawieniu czytelnik może w pełni zrozumieć wielowymiarowość talentu francuskiego artysty.
Jaki klimat dominuje w utworach zawartych w tej części kolekcji?
W tym tomie przeważa atmosfera surrealizmu, czarnego humoru oraz prowokacji obyczajowej. Roland Topor zmusza odbiorcę do wyjścia poza strefę komfortu, często stawiając bohaterów w sytuacjach skrajnych i absurdalnych. Granica między tym, co wzniosłe, a tym, co przyziemne, zostaje tutaj całkowicie zatarta. Lektura wywołuje silne emocje, od śmiechu po konsternację, oferując bezkompromisową wizję kondycji ludzkiej.
Dla jakiej grupy odbiorców ta konkretna książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja ta nie jest odpowiednia dla osób poszukujących lekkiej lektury lub wrażliwych na drastyczne opisy i wulgarność. Ze względu na silne nasycenie treściami obscenicznymi oraz naturalistyczne podejście do cielesności, może ona budzić opór u konserwatywnych odbiorców. Treści zawarte w tomie wymagają od czytelnika dystansu do konwencji groteski oraz otwartości na kontrowersyjną estetykę. Nie jest to pozycja rekomendowana dla osób niepełnoletnich ze względu na poruszaną tematykę.
Czy w publikacji znajduje się profesjonalny komentarz krytyczny do tekstów?
Książka została wzbogacona o obszerne posłowie autorstwa Łukasza Drewniaka, które pomaga osadzić teksty w szerszym kontekście. Ten krytyczny komentarz wyjaśnia zawiłości teatru Topora oraz mechanizmy rządzące jego specyficzną wyobraźnią. Dzięki temu czytelnik zyskuje narzędzia do lepszego zrozumienia relacji między sacrum a profanum w prezentowanych utworach. Dodatek ten podnosi wartość merytoryczną wydania, czyniąc je kompletnym kompendium wiedzy o autorze.
