Fragment ze Słowa wstępnego
Tej wszędzie pełno, tamten ostrożny i nieśmiały. Ten wariat, ale swoje robi. A ta w ruchu i wirze, jak jej włosy. W 12 reportażach i w fotografiach Anny Bedyńskiej spotykamy bardzo różnych ludzi. Czytając książkę, widzimy, że każdy z liderów pisze niepowtarzalną, wyjątkową historię. Ma własny wzór, nie do podrobienia. Ale kiedy już tę różnorodność i niezwykłość wyraźnie zobaczymy, zaczynają wyłaniać się wspólne ślady, wątki, motywy. Trzeba szerzej otworzyć okna, będzie większy przewiew mówi jedna z bohaterek, a wraz z nią podobnie myślą pozostali. Szukają szczelin, wypatrują nowych możliwości, żeby wpuścić do swoich miejsc więcej powietrza, nową energię. Wiedzą, że nie będzie innego miasta, innej społeczności, innych mieszkańców, innej Polski i innych Polaków. A jednocześnie pootwierane przez nich okna i większy przewiew stają się szansą, żeby zrobić coś nowego, świeżego, innego. Znane historie uczynić bardziej otwartymi. I robią to. Nowy dom dla dzieci, lepsze ojcostwo, nowa szkoła, inna władza, trudna rozmowa o wspólnej historii i inne umieranie. Biorą się za wszystkie nasze ważne sprawy od dzieciństwa po śmierć. Robią to, czego nikt inny nie zrobi, rzeczy konieczne i najważniejsze, a jednocześnie powszednie, codzienne...
Katarzyna Czayka-Chełmińska
Opinie o książce
Reporterzy mawiają, że dobro jest mało atrakcyjne jako temat na reportaż, a najtrudniej pisze się o ludziach, którym się udało. Grupa absolwentów Polskiej Szkoły Reportażu oraz jej wykładowca Filip Springer podjęli się tego niełatwego zadania i opowiedzieli o tych, którzy biorą sprawy w swoje ręce i robią coś dla innych. Powstało 12 tekstów o tym, że liczy się podejmowanie wysiłku. Nawet jeśli na końcu jest porażka. Bo najważniejsze to się nie poddawać. Doświadczenie, jak pisał Oskar Wilde, to nazwa, jaką nadajemy naszym błędom. A bez doświadczenia nie ma życia.
Mariusz Szczygieł
Latem 2019 roku dwanaścioro znakomitych reporterek i reporterów ruszyło w Polskę. Efektem tej podróży jest niniejsza książka portret zbiorowy ludzi, którzy działanie mają we krwi. Są w różnym wieku, mają różne przekonania, mieszkają w małych miastach i niewielkich wsiach, ale łączy ich jedno: przekonanie, że żyje się nie tylko dla siebie. To dlatego prowadzą hospicja i grupy wsparcia, organizują obozy i marsze, wyciągają ręce do osób w potrzebie. Czasem płacą za to wysoką cenę, bywają zniechęceni i zmęczeni. Jak mówi jedna z bohaterek: Przeszłam w życiu testy, które pokazały mi, że jest we mnie siła, z której nie zdawałam sobie sprawy. O tej sile jest ta książka.
Olga Gitkiewicz
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż
W jakiej formie przedstawione są opowieści w tej książce?
Książka jest zbiorem dwunastu niezależnych reportaży literackich wzbogaconych o autentyczne fotografie. Każdy tekst skupia się na innej postaci lidera społecznego, ukazując jego indywidualną ścieżkę i wyzwania, z jakimi mierzy się w lokalnej społeczności. Publikacja łączy wnikliwą obserwację rzeczywistości z artystycznym ujęciem portretowanych osób. To idealna propozycja dla czytelników ceniących krótkie, ale intensywne formy non-fiction. Każda historia stanowi zamkniętą całość, co pozwala na dawkowanie lektury.
Kto przygotował reportaże zawarte w publikacji "Przewiew. 12 historii otwartych"?
Teksty zostały napisane przez absolwentów Polskiej Szkoły Reportażu pod redakcyjnym okiem Filipa Springera. Taki dobór autorów gwarantuje wysoki poziom warsztatowy oraz różnorodność perspektyw na polską rzeczywistość. Historie powstały w wyniku reporterskiej podróży po kraju, co pozwoliło na uchwycenie autentycznych głosów z mniejszych miejscowości i wsi. Współpraca wielu twórców sprawia, że każda historia ma swój unikalny styl i dynamikę. Całość spaja wstęp Katarzyny Czayki-Chełmińskiej.
Jaką tematykę społeczną poruszają autorzy tych dwunastu historii?
Publikacja skupia się na oddolnych inicjatywach dotyczących edukacji, opieki hospicyjnej, ojcostwa oraz lokalnej władzy. Autorzy analizują, jak jednostki zmieniają swoje otoczenie, budując nowe szkoły lub domy dla potrzebujących. Poruszane są również trudne tematy związane z umieraniem oraz dialogiem o wspólnej, często bolesnej historii. Dzięki temu czytelnik otrzymuje przekrój najważniejszych wyzwań, przed którymi stoi współczesne polskie społeczeństwo. To rzetelny zapis działań ludzi, którzy decydują się na aktywność poza głównym nurtem polityki.
Czy wewnątrz książki znajdują się materiały graficzne?
Tak, reportażom towarzyszą czarno-białe fotografie autorstwa uznanej artystki Anny Bedyńskiej. Zdjęcia nie są jedynie dodatkiem, lecz stanowią integralną część portretów bohaterów, pozwalając lepiej zrozumieć ich emocje i środowisko pracy. Wizualna warstwa książki pogłębia przekaz tekstowy, nadając opisywanym historiom ludzki, namacalny wymiar. Estetyczne wydanie sprawia, że publikacja zyskuje charakter dokumentalnego albumu. Fotografie pomagają czytelnikowi nawiązać bliższą więź z opisywanymi postaciami.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca?
Publikacja nie jest lekką lekturą rozrywkową, ponieważ porusza trudne tematy egzystencjalne, takie jak choroba, śmierć czy walka z systemem. Czytelnicy szukający czystego eskapizmu lub fikcji literackiej mogą czuć się przytłoczeni ciężarem gatunkowym opisywanych problemów społecznych. Reportaże wymagają skupienia i empatii, gdyż pokazują realny trud oraz zmęczenie osób zaangażowanych w pomoc innym. Jest to pozycja skierowana do świadomego odbiorcy, gotowego na konfrontację z nie zawsze optymistyczną prawdą o ludzkim losie. Książka nie spodoba się osobom unikającym literatury faktu i reportażu zaangażowanego.
