Prawdziwi przyjaciele

„Dennis był zwykłym chłopcem, który wyrażał siebie w niezwykły sposób”[1] Tak rozpoczyna się książka Saliny Yoon „Prawdziwi przyjaciele”. Czym wyróżnia się przywołany bohater. Dennis jest mimem. „Niektóre dzieci w klasie pokazywały i opowiadały. Dennis zamiast tego robił pantomimę”[2] Ponieważ chłopiec różnił się od grupy nie potrafił nawiązać z nią nici porozumienia i czuł się samotny. „Aż kiedyś Dennis kopnął wymyśloną piłkę i ktoś ją złapał”[3] Tak narodziła się przyjaźń.

„Prawdziwi przyjaciele” to prześliczny picturebook. Opowiada o tym, czym jest przyjaźń w bardzo konkretny acz metaforyczny sposób. Myślę, że Salina Yoon nie bez powodu zrobiła mima głównym bohaterem tej historii. To, że jest to specyficzna profesja i potrzeba nieco wyobraźni, żeby zrozumieć pantomimę, to jedna kwestia. Druga, to to, że owa niewerbalność pomaga zobrazować stan ducha bohatera.

Shalina Yoon przygotowała przepiękną opowieść. Co prawda z przedstawioną przez nią istotą przyjaźni polemizowałbym, ale o tym za chwilę. Fakt jest taki, że ja się wzruszyłam, jej prostotą i pięknym przesłaniem. Natomiast zauważyłam, że moja córka ma problem z tą książką. Już na płaszczyźnie wizualnej pojawiły się zgrzyty. Rzeczy pokazywane przez Denisa zostały narysowane przerwaną linią. Ma to sens i nie wyobrażam sobie, jak można by to zrobić inaczej, jednak moja córka była przekonana, że jest to książeczka z zadaniami i owe linie trzeba połączyć. Ile ja się natłumaczyłam, zanim usiadłyśmy do czytania, a i tak była nieprzekonana, że to bajka.

Treść również nie do końca do niej trafiła. M. ma koleżanki i kolegów w przedszkolu, bawi się z dziećmi naszych znajomych i sąsiadów. Z niektórymi dogaduje się lepiej z innymi gorzej, jednak nie nazwałabym nikogo jej przyjacielem. Pierwsze czytanie „Prawdziwych przyjaciół” skończyło się zdezorientowaną miną. „Dlaczego ta bajka jest taka krótka?”, „Dlaczego on siedzi w kwadracie?”, „Dlaczego ktoś tego nie dorysował?”, „Dlaczego tylko ta dziewczynka chce się z nim bawić?” - posypał się grad pytań. Widziałam, że dziecko kompletnie nie ogarnęło, co autorka miała na myśli. Po tym naszyły mnie wątpliwości, dla kogo jest ta publikacja. Czy dla przedszkolaka nie jest zbyt skomplikowana, a dla starszaka za krótka? Zresztą uważny czytelnik zwróci uwagę, że już dla M. ta publikacja wydała się za krótka. Czym córka mnie zaskoczyła to, że w kolejnych dniach sięgnęła po nią ponownie. Widzę, że jej się podoba i, że bardzo chce wszystko zrozumieć. Zaimponowała mi.

Zastanówmy się przez chwilę, czym jest przyjaźń. Najpierw cytat z „Prawdziwych przyjaciół”: „Oboje widzieli świat w ten sam sposób”[4] Coś w tym jest, jednak można dyskutować z tym stwierdzeniem. Zacytuję moją przyjaciółkę: „Wiesz Asia za co cię lubię? Bo nawet jak się nie zgadzamy to to szanujemy.” Być może jest tak, że na przyjaciół wybieramy osoby, z którymi mamy coś wspólnego, ale jeżeli się uprzemy to z każdym poznanym przez nas człowiekiem z czymś się zgadzamy, a coś nas poróżni. Szybciej zaprzyjaźnimy się z osobą, z którą uda nam się ciekawie porozmawiać, niż z tą, którą uznamy za kretyna. Zauważyłam też, że moje przyjaciółki mają różne osobowości, a każda z nich w pewien sposób dopełnia moja życie.

Trochę odbiegliśmy od tematu tego wpisu, czyli książki „Prawdziwi przyjaciele”. Sporo już o niej napisałam, spróbujmy więc jakoś to podsumować. Powiem wam, że picturebooki są dla mnie dość wymagającym typem publikacji. Nie wystarczy ich przeczytać. Trzeba się maksymalnie zaangażować, żeby wprowadzić dziecko w temat. Jeżeli chodzi o ten konkretny idzie nam opornie, ale idzie. Dla mnie, jako dla mamy, jest wspaniały. Mądry, napisany z pomysłem i pięknie wydany. Dla mojej córki nie jest do końca zrozumiały. Albo jest zbyt metaforyczny, albo pojęcie przyjaźni jest jeszcze dla niej zbyt abstrakcyjne. Jednak coś ją do niego przyciąga, bo cały czas przynosi go do poczytania.

[1] Salina Yoon, „Prawdziwi przyjaciele”, przeł. Marta Duda-Gryc, wyd. Czytalisek, Gliwice 2022, s. 5-7.

[2] Tamże, s. 14-15.

[3] Tamże, s. 21-22.

[4] Tamże, s. 28.

Trudno jest być innym szczególnie wśród tłumu. Ten bowiem instynktownie wyczuwa odmienność jednostki i – w najlepszym przypadku – ignoruje, a w najgorszym szykanuje. Wynika to w dużej mierze ze strachu przed odmiennością, wśród ludzi podobnych czujemy się bowiem pewniej i bezpieczniej. Nie zmienia to jednak faktu, że odmienić jest zwykle samotny, a przecież każdy potrzebuje przyjaciela…

Wie o tym doskonale Dennis (nie)zwykły chłopiec, niezwykle samotny z uwagi na swoją odmienność. O tym, jak funkcjonować będąc samemu i jak wspaniale jest znaleźć kogoś, kto stanie się częścią naszego świata, opowiada niezwykła książka adresowana zarówno do młodych czytelników, jak do ich rodziców/opiekunów/terapeutów pt. „Prawdziwi przyjaciele. Każdy kogoś potrzebuje”. Opublikowana nakładem Wydawnictwa CzytaLisek pozycja autorstwa Saliny Yoon, z jej wspaniałymi ilustracjami, to jedna z tych lektur, których się nie zapomina. Szczególnie, jeśli znajdziemy w swoim życiu do niej odniesienia, jeśli mamy w sobie takiego Dennisa, lub może doświadczyliśmy społecznego ostracyzmu w stosunku do osób z naszego otoczenia. To książka, która niesie nadzieję, pokazuje, że każdy kogoś potrzebuje, ale też, że tak naprawdę prawdziwy przyjaciel jest częścią naszego świata bezwarunkowo i nie próbuje nas zmieniać.

Poznajemy Dennisa, chłopca wyrażającego siebie, swoje emocje w niezwykły sposób. Jego sposób komunikacji ograniczał się do tej niewerbalnej, zamiast mówić – odgrywał scenki, zamiast śmiać się – machał rękami. Wszyscy nazywali go mimem, pod warunkiem oczywiście, że w ogóle go dostrzegali. Funkcjonował zamknięty w swoim własnym świecie, tak odmiennym od świata innych dzieci. Uważał się za drzewo, i tak jak drzewo był samotny. Przynajmniej do chwili, kiedy nie spotkał pewnej dziewczynki o imieniu Joy, która stała się częścią jego świata, ponieważ doskonale go rozumiała. Złapała niewidzialną piłkę, bowiem postrzegała rzeczywistość dokładnie w taki sposób, jak chłopiec. I wspaniałe jest to, że w dwójkę stali się zauważalni, również dla otoczenia, choć najważniejsze jest to, że stali się zauważalni dla siebie.

Niezależnie, co było powodem takiej odmienności Dennisa, czy był to autyzm, mutyzm czy też przyczyny należy szukać gdzie indziej, to książkę można wykorzystać na wielu płaszczyznach do pracy z dzieckiem i jego emocjami oraz wartościami. Lektura może stać się również bodźcem do rozmowy na temat inności i może sprawić, że tę odmienność oswoimy przynajmniej w dzieciach…

Niewiele treści, proste i utrzymane w stonowanej kolorystyce ilustracje, a przekaz płynący z tej książki dotyka tak wielu obszarów, że z pewnością zaskoczy swoją głębia niejednego czytelnika. To właśnie książka "Prawdziwi przyjaciele" od Wydawnictwa CzytaLisek.

Denis jest chłopcem, który nie mówi, ale wyraża siebie poprzez gesty. Potrafi zobrazować wiele, można powiedzieć, że jego wyobraźna nie ma w tym zakresie granic, co czyni go naprawdę wyjątkowym.

Jego postrzeganie i komunikowanie się ze światem nie zawsze idzie w parze ze zrozumieniem, co czyni go samotnym. Jest niczym mim, w swoim własnym świecie, do którego nie każdy chce zaglądać.

Samotność chłopca kończy się, gdy pewna dziewczynka dostrzega jego świat. Od tej pory potrafią zrozumieć się bez słowa, podobnie czują, rozumieją się, a ich przyjaźń jest niezwykła i jedyna w swoim rodzaju.

Przepiękna pozycja ukazująca siłę przyjaźni, która potrafi się odnaleźć w utartym świecie i zamkniętym w określonych schematach. Książka, w której indywidualizm bohaterów można również rozumieć na rozmaite sposoby, przez co otwiera ona pole do rozmów o różnorodności.

Format oraz stylistyka ilustracji dodają tej książkę uroku i klimatu, który zachwyca od pierwszej strony.

Opowieść o inności. O jej samotności i przygnębieniu, jakie dosięga każdego, kto pozbawiony zostaje zrozumienia. I o tym jak wiele może zmienić osoba, która wyciągnie rękę. Która zrozumie i zaakceptuje.

Dennis nie używa słów. Jego szafa jest pełna czarno-białych ubrań, a twarz skrywa pod białym makijażem. Gdy inne dzieci wspinają się na drzewo, on udaje drzewo. Gdy się bawią, on czuje, jakby jedna z zbudowanych przez niego niewidzialnych ścian, naprawdę oddzielała go od reszty. A wszystko dlatego, że Dennis jest mimem i nikt nie potrafi się z nim zaprzyjaźnić. Jednak do czasu! Joy dostrzega w chłopcu znacznie więcej niż inni, a w dodatku udaje jej się jego inność polubić. To właśnie dzięki niej Dennis przestaje czuć się samotny, a inne dzieci również postanawiają dać mu szansę.

Proste i urocze. Oto co najlepiej oddaje książkę Saliny Yoon. Historia jest przeznaczona zdecydowanie dla młodszych dzieci i to one odczują jej przesłanie najmocniej, ale we mnie wzbudziła trochę ciepłych uczuć. Niby „Prawdziwy przyjaciel" to nic odkrywczego czy specjalnie dobrego (utwór jednowątkowy, który nie pogłębia problemów), a jednak ma w sobie sporo uroku. Co więcej trzeba?