Mamy z nim ponure skojarzenia. Jaki jest współczesny Wołyń? "Pogranicze wszystkiego. Podróż po Wołyniu" to reportaż o położonym tuż za miedzą regionie Ukrainy, o którym wiemy tak niewiele.
Z Wołynia napływają pracownicy sezonowi. Polska jest w ich oczach spełnieniem "amerykańskiego snu". Polacy jednak mają z Wołyniem pejoratywne skojarzenia. Między tamtymi tragicznymi wydarzeniami a czasem teraźniejszym minęło ponad siedem dekad. Nastąpiła zmiana pokoleń. O współczesnym Wołyniu wiemy zgoła nic.
Natalia Bryżko-Zapór przedstawia nam Wołyń teraźniejszy i ten znany nam z przeszłości. Poznamy Wołyń zamieszkały przez arian i współczesnych protestantów. Rzucimy okiem na życie mieszkańców Wołynia. Autorka przybliży nam region, w którym działają przemytnicy papierosów i alkoholu, region w cieniu Donbasu i brutalnej wojny na Wschodzie. Ukaże nam makabryczną historię tego miejsca, piękne krajobrazy, a także Wołyń zamieszkały przez Polaków, Ukraińców i Żydów.
"Pogranicze wszystkiego. Podróż po Wołyniu" to przewodnik o miejscu, zamieszkałym przez ludzi poszukujących nowej tożsamości, często po omacku.
O autorce
Natalia Bryżko-Zapór jest polską działaczką społeczną i kulturalną. Znana jest z tłumaczeń literatury rosyjskojęzycznej i ukraińskiej. Absolwentka slawistyki na UW. Pracowała w charakterze korespondentki "Życia Warszawy" i polskiej sekcji Radia Wolna Europa w Moskwie. Zarządzała redakcją Polskiego Radia oraz PAP Media. W latach 2001-2005 pracowała w Kijowie, jako radca ambasadora RP. W latach 2013-2017 sprawowała funkcję dyrektorki Instytutu Polskiego w Petersburgu. Od 2018 pełni funkcję prezesa Fundacji Założycielka.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż lub z serii Sulina
Czy książka "Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu" skupia się wyłącznie na wydarzeniach historycznych?
Nie, ta publikacja to przede wszystkim reportaż o współczesnym obliczu Wołynia i jego dzisiejszych mieszkańcach. Autorka łączy wątki historyczne z obrazem obecnego życia na pograniczu, opisując codzienność przemytników, emigrantów oraz niszczycielską działalność poszukiwaczy bursztynu. Lektura pozwala zrozumieć, jak przeszłość przenika się z teraźniejszością w regionie szukającym nowej tożsamości. To idealna pozycja dla osób chcących poznać Wołyń wykraczający poza tragiczne skojarzenia sprzed lat.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja z serii Sulina nie będzie odpowiednia?
Książka ta nie jest klasycznym przewodnikiem turystycznym ani suchą analizą historyczną przeznaczoną dla osób szukających wyłącznie faktów o rzezi wołyńskiej. Autorka stawia na osobiste doświadczenie i obserwacje społeczne, co może zniechęcić czytelników oczekujących rygorystycznego opracowania naukowego bez elementów reportażu drogi. Publikacja wymaga od odbiorcy gotowości na konfrontację z trudną, wielowarstwową rzeczywistością współczesnej Ukrainy. Nie polecamy jej osobom szukającym lekkiej, beletrystycznej lektury do poduszki.
Jaką tematykę społeczną porusza Natalia Bryżko-Zapór w swoim reportażu?
Autorka analizuje zjawisko migracji zarobkowej, różnorodność religijną oraz wpływ nielegalnego wydobycia bursztynu na lokalny ekosystem. Tekst przybliża sylwetki współczesnych mieszkańców Wołynia, od protestantów po osoby żyjące w cieniu konfliktu w Donbasie. Czytelnik zyskuje wgląd w skomplikowaną mozaikę narodowościową, w której obok siebie funkcjonują Ukraińcy, Żydzi i Polacy. Reportaż rzetelnie dokumentuje zmiany kulturowe zachodzące na ukraińskim brzegu Bugu.
Czy w treści znajdują się opisy przyrody i krajobrazów Wołynia?
Tak, publikacja zawiera liczne opisy urzekających krajobrazów oraz lasów, które stanowią tło dla opisywanych wydarzeń. Natalia Bryżko-Zapór maluje słowem obraz krainy pełnej przedwiecznych bogów i upiorów, co nadaje reportażowi unikalny, niemal mityczny klimat. Opisy te są jednak zestawione z brutalną rzeczywistością dewastacji terenu przez rabusiów bogactw naturalnych. Dzięki temu czytelnik otrzymuje pełny, nieskrzywiony obraz estetyki i stanu obecnego tego regionu.
Jaki jest styl narracji w tym reportażu podróżniczym?
Narracja prowadzona jest w sposób angażujący, łączący perspektywę wnikliwego obserwatora z elementami literatury drogi. Autorka prowadzi czytelnika przez Wołyń, unikając moralizowania i pozwalając przemówić faktom oraz napotkanym ludziom. Styl jest klarowny i profesjonalny, co ułatwia przyswojenie trudnych tematów związanych z tożsamością pogranicza. Lektura dostarcza konkretnej wiedzy o regionie, który mimo bliskości geograficznej, pozostaje dla wielu Polaków nieznany.
