Pogorzelisko

„Pogorzelisko” to kontynuacja i zarazem drugi tom serii kryminałów z Aleksandrą Lazar Przemysława Żarskiego.

Kto i dlaczego z zimną krwią dokonał egzekucji w środku miasta na Grzegorzu Ignaczaku? Nie wiadomo, ale ze względu na kryminalną przeszłość ofiary, potencjalnych kandydatów może być wielu, tylko który jest tym właściwym? Na to oraz inne pytania odpowiedzi poszukają znani nam śledczy: podkomisarz Aleksandra Lazar i Błażej Uryga.

Żarski idealnie połączył kryminał z wątkami obyczajowymi, a przeszłość z teraźniejszością. Mamy dwie płaszczyzny czasowe, które zdają się na siebie oddziaływać. Jak duży będzie to wpływ, dowiemy się w trakcie lektury.

Przeszłość w narracji pierwszoosobowej należy do samotnego chłopca preparującego owady, który poznaje nieobliczalnego przyjaciela.

Teraźniejszość w trzecioosobowej narracji to skomplikowane dochodzenie, które zmierza w zupełnie nieoczekiwanych kierunkach, pracujący przy nim śledczy i ich prywatne problemy. Nad Aleksandrą cały czas wisi widmo zagadkowej śmierci rodziców, po których zostało jedynie pogorzelisko.

Lubię styl i język Żarskiego, umiejętność przykuwania uwagi, wywoływania niewygodnych uczuć, atmosferę niepokoju i niezbyt kryształowych bohaterów, ich głębię i wielowymiarowość.

Autor chciał zgłę­bić temat dzie­dzi­cze­nia traum i po­ka­zać sa­mot­ność, od­rzu­ce­nie i za­bu­rzo­ne re­la­cje na linii oj­ciec–syn w skraj­nie róż­nych wa­run­kach, za­ry­so­wać dys­funk­cje, bla­ski i cie­nie tej więzi. Jak zwykle zrobił świetną robotę.

"Pogrążał się z dnia na dzień w rezygnacji, która oplatała go ciasno niczym bandaż i nie pozwalała oddychać."

Przemysław Żarski pisze książki pełne emocji, które podczas lektury nie pozwalają na odpoczynek. Czytelnik zmaga się z wydarzeniami bohaterów, którzy mierzą się z własnymi demonami, przeszłością, która nie pozwala im na chwilę odetchnąć. Powraca ona każdego dnia jak ból zęba, który prosi się o leczenie i gdyby nie to, że nie chciałbyś się go pozbywać, to wolałoby się go wyrwać. Tak jak wyrwać z umysłu trudną przeszłość, jednocześnie nie chcąc jej się pozbywać całkowicie. I tak źle i tak niedobrze.

W "Pogorzelisku" wraca podkomisarz Aleksandra Lazar wraz z Urygą. Dostają kolejną sprawę, tym razem zabójstwa Grzegorza Ignaczaka. Rodzi się wiele pytań na temat motywu zbrodni oraz wszystkiego co dotyczy ofiary. Jednocześnie Lazar nadal pracuje nad sprawą rodzinnej tragedii, w której została osierocona przez rodziców. Z każdym krokiem zbliża się ku poznaniu wydarzeń z przeszłości, które zmienią jej dotychczasowe postrzeganie sprawy. I osób, które są jej bliskie.

"Pogorzelisko" to nic innego jak konsekwencje czynów popełnionych przez ludzi. Jak wydarzenia z przeszłości mają ogromny wpływ na teraźniejszość i przyszłość. Jak wiele krzywd wyrządzonych dawniej jest nadal popełnianych. Jak każde kłamstwo powiela kolejne, ale bez gwarancji utrzymania tajemnicy. Ludzie w obliczu trudnych wyborów, wybierając pomiędzy ocaleniem najbliższych a czynami, które przez całe życie będą wracały w koszmarach i trwały jak uśpiony wulkan, mogą w końcu wybuchnąć. I sprawić, że dotychczas pozornie spokojne życie zamieni się w piekło. I przyjdzie się rozliczyć z przeszłością.

Żarski ponownie przenosi czytelnika do lat osiemdziesiątych, w których system był przeciw zwykłym obywatelom. Jak władza zbierała żniwa, nie patrząc na to, co odbierała innym. Każda sprawa, która mogła uwłaczyć komuś wyżej była zamiatana pod dywan. Jej ofiarami byli ludzie, którzy nie mieli za wielkiego wyboru tylko poddać się chorej grze władzy.

Relacja ojciec-syn ma tu mocny wydźwięk. Jak mocno wpływa na ukształtowanie człowieka, jego przyszłość i wartości, których owoce lub ich brak będą widoczne później. Nie każda "słuszna" decyzja rodzica będzie miała pozytywny wpływ na dziecko. Może wywołać traumę, z którą ciężko będzie sobie poradzić.

"Pogorzelisko" to emocjonująca kontynuacja "Grzęzawiska". Siadając do lektury nie sądziłam, że tak trudno będzie mi się rozstać z lekturą. Zwłaszcza, że ostatnie strony rozrywają serce na małe kawałeczki i trudno się po nich pozbierać. Człowiek w obliczu tragedii jest zdolny do wszystkiego i jako czytelnicy jesteśmy tego świadkami. Bohaterowie nadal miotają się i walczą z własnymi demonami. Czy ta walka jest równa? Na pewno nie. Żarski na to nie pozwolił. Dlatego też emocje towarzyszące czytaniu "Pogorzeliska" są żywe jeszcze długo po przeczytaniu. Można tylko polecać i robię to też ja. Jestem fanką Żarskiego odkąd poznałam jego twórczość i bez zastanowienia sięgam po kolejne książki. Czytajcie, bo naprawdę warto.

Gdybym miała określić powieści Żarskiego jednym słowem, to padłoby na „inteligentne” taka była seria z Kreftem i dokładnie taka jest seria z Lazar i mówiąc w lokalnej gwarze „podoba się to dla mnie”.

Chyba największym atutem powieści jest stworzona atmosfera, bardzo mroczna, momentami jest wręcz klaustrofobiczna. Autor starannie zbudował napięcie, by stopniowo wprowadzać mnie w kolejne warstwy swojej intrygi, które były coraz bardziej niepokojące. Muszę przyznać, że opisy miejsc, w których rozgrywała się akcja, miały w sobie coś filmowego i trudno ubrać to w słowa, ale czytając powieść mózg bez większego wysiłku wszystko wizualizował.

Zawsze doceniam autora, który starannie buduje swoich bohaterów i za to plus należy się Żarskiemu, bo jego postaci są „dopieszczone” i budzą emocje, a duży wpływ ma na to ich złożoność psychologiczna. Nie sposób też nie zauważyć, jak autor kreuje postaci drugoplanowe, które są wyraziste i wydają się istotne dla historii, a nie są zapychaczem kolejnych stron.

Jestem absolutną fanką powieści o szybkim tempie, a powieści Żarskiego nigdy takie nie były, a jednak mają w sobie jakiś magnetyzm, który nieprzerwanie mnie do nich ciągnie i po przeczytaniu „Pogorzeliska” to przyciągania stale narasta i to do tego stopnia, że jestem w stanie poświęcić dynamiczną fabułę kosztem inteligentnej i przemyślanej konstrukcji fabuły, która z nawiązką kompensuje mi nie zawsze szybkie tempo.

Jeśli ktoś czytał „Grzęzawisko”, to w drugiej części jest mroczniej, ciekawiej i jeszcze bardziej emocjonalnie, natomiast jeśli ktoś nie czytał polecam nadrobić, bo jednak wstyd.

Recenzja powstała w ramach współpracy z Wydawnictwem Czwarta Strona Kryminału

na duszy cierpienie

za mamą tęsknota

o ojcowskiej uwadze marzenie

została tylko zgryzota

serce odrzucone

nie zazna już ukojenia

nienawiścią zmącone

nie doczeka zapomnienia

mury przeszłości skruszone

prawdy nadchodzi godzina

pogorzelisko ich dusz ugaszone

i nie ma już słowa rodzina

Wiara. Nadzieja.

Że uda od dna się odbić.

Z upadku się podnieść.

Powstać. Na nogi stanąć.

Zostawić za sobą tamten czas.

Zadrę. Dla córki. Dla siebie.

Lecz wstać tak trudno.

Nie poddać się.

Odpuścić.

Zapomnieć.

Trudno tak.

Tak bardzo żal, gdy nie ma już sił. Gdy słabość ciągnie w dół. Gdy łzy twarzy płyną. Gdy wczepione głęboko w duszę ciernie, ciążą. W jego ramionach córka. Już nigdy nie wypuści jej z rąk. To jedno może jej obiecać.

W ich duszach mrok.

Tańczy. Plącze się. Rozpływa.

W ciemności.

W nicości.

W szarości.

Zło roztacza swój krąg. Brudne łapska wyciąga. Na wierzch wydobywa najgorsze. Raz cicho szepce, raz głośno wybrzmiewa. Karmi się lękiem i ułomnością. Niby ojciec, a w środku potwór. Niby ojciec, a obcy ktoś. Uratował go, niszcząc. Pomógł, na cierpienie skazując. Dał życie, odbierając je. Ze złudzeń odarł jego świat. Odrzucenie w nim pozostawił i nienawiści cień.

Słabość w samotności odnajduje wytchnienie.

Tamta noc w jej umyśle.

Się schowała.

Na duszy rozlała.

Tęsknotę utkała.

Nie można żyć bez prawdy. A z nią żyć trudno tak. Wiedzieć to ból, nie wiedzieć większe cierpienie. Oczy w dal patrzą, w sercu bezsilności pragnienie. Nie ma już dobrych snów. Zostały tylko powidoki. Złudne obrazy. Odebrane nadzieje.

„ Pogorzelisko ” to wrażliwość i wiele prawd. Dużo tęsknot i umęczonych ludzkich dusz. Zagubieni w smutku. Skrzywdzeni. Na barkach niosący traumy. Doświadczeni bólem ludzie. Jak ta proza ze mną rezonuje. Jak wciska się we mnie mocno. Wgryza pod skórę. Zakorzenia się we mnie. Jak osacza mrokiem, a jednocześnie pięknem obdarza. Emocjonalną głębią. I żalem. Za bezpowrotnie utraconymi nadziejami. Za tymi pokruszonymi, pokiereszowanymi ludźmi. Za końcem, który musiał wybrzmieć. I w sercu moim zostawił łzę.

Czytajcie. Warto.