Książka wywodzi się z wieloletnich doświadczeń dydaktycznych autora w pracy z młodzieżą szkolną i uniwersytecką, a także z nauczycielami języka ojczystego, zarówno w kraju, jak i za granicą (Litwa, Ukraina, Czechy-Zaolzie, Francja). Tytuł książki oddaje wiernie ścieżkę poezji. Pierwszym jej ogniwem jest poeta-twórca, pierwszym czytelnikiem i przewodnikiem po świecie poezji staje się nauczyciel, tuż za nim podążają uczniowie. Opowiedzeniu się za stałą obecnością poezji współczesnej w szkole, także w kształceniu uniwersyteckim, przyświecają dwie motywacje: pierwsza, dydaktyczno-wychowawcza, nastawiona na potrzeby językowe, emocjonalne i estetyczne ucznia; druga, krytycznoliteracka, uwzględniająca oczekiwania i racje środowiska twórców, dla których młodzież stanowi niewątpliwie atrakcyjnego, choć nie w pełni docenianego odbiorcę. Książka w jej warstwie propozycji poznawczych, cytatów i wtrętów poetyckich, jest wyrazem subiektywnych poglądów autora. W oswajaniu z poezją nie obiecując rzeczy niemożliwych, autor wybiera dwie wyraziste dziedziny twórczości, a mianowicie "poezję o poezji" - i poezję ilustrującą chodzenie poetów po ziemi, ich przywiązanie do "mniejszej ojczyzny", do regionu, z którego się wywodzą. Wybór nie jest oceną. Wartościowaniem poezji współczesnej, a więc współobecnej dzisiaj, zajmie się - jak mawiał Norwid -"przyszłość, korektorka wieczna". Aneks, na który składa się osiemnaście wierszy poetów polskich z lat 1933-1999 o jednobrzmiącym tytule "Ars poetica" (sztuka poetycka), stwarza czytelnikowi okazję wypróbowania własnych umiejętności interpretacyjnych. Interpretacja poezji pozostaje nadal słabą stroną dydaktyki szkolnej, a nawet bywa obiektem żartów ("co poeta miał na myśli?" albo "co poeta chciał przez to powiedzieć?"). Konkluzją książki jest więc przekonanie o potrzebie oczyszczenia odbioru poezji i o konieczności powrotu do jej trwałych, niezmiennych źródeł. Aby odczuć i zrozumieć poezję współczesną, trzeba spełnić dwa bliskie sobie warunki: osiągnąć wrażliwość na słowo poetyckie i swego rodzaju naiwność zbliżoną do naiwności poety. Uczeni okażą zapewne swoje niezadowolenie z takiego obrotu sprawy, gdyż ich monopol na szablony i testy (które w książce, na prośbę prof. Podgórskiego, poddaje ostrej krytyce Noblistka Wisława Szymborska!) zostanie zakwestionowany. Trzeba podkreślić z całą mocą, że nadmierna "uczoność" w odczytywaniu zapisu poetyckiego współczesności, a zwłaszcza zbyt daleko posunięte sformalizowanie interpretacji poezji, powoduje opłakane skutki w sferze poetyckości: zabija sarnę ze sławnej metafory horacjańskiej.
SPIS TREŚCI
Uwagi wstępne
- Poezja uzdrawiająca. Stosunek do mowy ojczystej
- Co to jest współczesność? Kłopoty periodyzowania
- Kłopoty odbioru czytelniczego
- Zasadzka na poezję
- Pochwała milczenia i zabawa w improwizację
- Poezja o poezji, czyli wiersz autotematyczny
- Poetów chodzenie po ziemi, czyli wiersz z rekwizytem
- "Nauczcie mnie czytać poezję!", czyli trudna sztuka interpretacji
Aneks. Wybór wierszy "Ars Poetica" z lat 1933-1999
Kazimierz Wierzyński
Leopold Staff
Krzysztof Kamil Baczyński
Marian Ośniałowski
Janusz Żernicki
Wacław Iwaniuk
Zygmunt Ławrynowicz
Jan Rostworowski
Stanisław Grochowiak
Czesław Miłosz
Bolesław Taborski
Andrzej Jastrzębiec-Kozłowski
Józef Łobodowski
Andrzej Zaniewski
Krzysztof Gąsiorowski
Wojciech Bidar
Wojciech Kawiński
Janusz Koryl
Bibliografia
- Teksty
- Edycje indywidualne
- Almanachy, antologie, edycje zbiorowe
- Opracowania
Indeks nazwisk
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filologia i językoznawstwo
