Piękna ciemność

POPKULTUROWY KOCIOŁEK: Historia zaczyna się iście sielankowo. Mała Aurora pije herbatę z przystojnym Hektorem w przytulnym salonie. Nagle jednak sufit zaczyna przeciekać, a ściany walić się im na głowy. Okazuje się bowiem, że ich „dom” to wnętrze martwej dziewczynki, której ciało leży porzucone w środku lasu. Wraz z dziesiątkami innych maleńkich istot, Aurora musi opuścić bezpieczne schronienie i nauczyć się żyć w surowym, naturalnym środowisku. Podczas gdy zwłoki ich gospodyni powoli ulegają rozkładowi, społeczność małych istot próbuje się jakoś na nowo zorganizować. To, co zaczyna się jako próba budowy nowej cywilizacji, szybko przeradza się w festiwal sadyzmu, zazdrości i obojętności wobec śmierci towarzyszy.

Piękna ciemność to jedno z tych dzieł, które natychmiast przyciągają uwagę dzięki niezwykłej koncepcji fabularnej. Mocny i zaskakujący wstęp pokazuje, że jest to tytuł wymykający się prostym klasyfikacjom gatunkowym. Scenarzysta Fabien Vehlmann stworzył bowiem album, który jest artystycznym policzkiem dla każdego, kto spodziewa się lekkiej bajkowej lektury dla młodszego czytelnika, oceniając komiks po samej okładce. Już sam tytuł albumu to doskonały oksymoron, idealnie oddający dwuznaczną naturę tego dzieła.

Centralnym punktem opowieści są tu zwłoki małej dziewczynki. Autor nie wyjaśnia kim była, ani jak zginęła. Jej ciało jest po prostu elementem krajobrazu, z którego wydostały się główne postacie. Na jej tle i procesie nieuchronnego gnicia ciała, tworzona jest historia Aurory i jej małych przyjaciół. Z początku wszystko wydaje się tu urocze i niewinne. Wraz z kolejnymi przeczytanymi stronami czytelnik uświadamia sobie jednak, że pod tym sielankowym obrazem kryje się przemoc, absurd i śmierć. Miniaturowe istoty żyją wokół ciała, a ich codzienne życie wymaga podejmowania okrutnych decyzji, takich jak zdobywanie pożywienia czy radzenie sobie z agresją innych. Najbardziej przerażające nie są tu jednak same akty przemocy, ale całkowity brak reakcji pozostałych członków społeczności na śmierć przyjaciela. Śmierć ta jest często nawet traktowana jako okazja do zdobycia ubrań czy jedzenia. Jest to więc drastyczne spojrzenie na to, co kryje się pod wierzchnią warstwą „cywilizowanych” społeczeństw, gdy znikają narzucone odgórnie zasady.

Podczas lektury nie sposób nie poczuć tutaj wyraźnego ducha innych o wiele bardziej znanych dzieł. Album ten z jednej strony przypomina bowiem klasyczne opowieści jak „Alicja w Krainie Czarów”, a z drugiej uderza w brutalny realizm rodem z „Władcy much” Goldinga. Widać tu również wpływy Davida Lyncha w onirycznej, dusznej atmosferze, oraz mrok charakterystyczny dla Tima Burtona.

Trzeba jednak uczciwie przyznać, że nie jest to album idealny i nie każdemu przypadnie on do gustu. W niektórych scenach twórcy na przykład zdecydowanie zbyt mocno przesadzają z brutalnością. Nie ma ona większego znaczenia dla fabuły i jest pokazywana tylko po to, aby szokować. Troszkę irytuje tu również brak konkretnych fabularnych wyjaśnień. Chodzi tu zarówno o ciało dziewczyny, jak i pochodzenie miniaturowych istot. Nic nie jest tutaj wyjaśnione, a autor nawet nie stara się rzucać strzępów informacji, na podstawie których czytelnik mógłby budować większy obraz całości....

„Piękna ciemność” autorstwa Fabiena Vehlmanna i Kerascoët, wydana przez Wydawnictwo Kultura Gniewu

Współpraca barterowa: Kultura Gniewu

„Piękna ciemność” to nagradzany komiks, który w baśniowej formie ukazuje mroczną stronę ludzkiej natury. Pod uroczą, pastelową fasadą kryje się świat pełen egoizmu, zawiści i okrucieństwa - opowieść staje się niepokojącą i przewrotną krytyką pozornej uprzejmości cywilizowanego społeczeństwa.

Pokochałem ten komiks od pierwszego wejrzenia. Groteska, będąca połączeniem skrajnie niepasujących do siebie elementów, przebiła moje serce jak strzała. Pierwsze skojarzenia z „Calineczką” szybko zostały odwrócone - jakby oglądać tę historię w krzywym zwierciadle. Główna bohaterka trafia do świata, w którym jest bardzo malutka, a lekki ton opowieści błyskawicznie ustępuje miejsca niepokojowi. Grupa maleńkich ludzików osiedla się bowiem wokół… martwego ciała dziewczyny. Im dalej w fabułę, tym ciemniej - postacie jedna po drugiej zrzucają maski uprzejmości, a historia staje się brutalna, gorzka i szokująco prawdziwa. W gruncie rzeczy ten, kto zaczyna polegać na innych, najczęściej traci najwięcej.

„Piękna ciemność” to komiks, w którym się zakochałem. Zahipnotyzował mnie ciężarem i szokiem pierwszych brutalnych wydarzeń. Ale to właśnie refleksja, jaką niesie, zrobiła na mnie największe wrażenie – to gorzki komentarz na temat kondycji moralnej współczesnego społeczeństwa. Groteska w tym komiksie nie tylko bawi czy szokuje - symbolicznie obnaża prawdy, których nie da się oddać w realistyczny sposób.

„Piękna ciemność” zostawiła mnie w stanie zawieszenia - być może dlatego ta recenzja jest trochę chaotyczna. Ten komiks nadal we mnie pracuje. Jest unikalny, świeży i wybitny w swojej prostocie.

Dla mnie to 10/10. Będę polecał zawsze i wszędzie. To trzeba poznać samemu!