Piaseczniki

Sięgając po zbiór opowiadań „Piaseczniki” George’a R.R. Martina, spodziewałem się dobrego science fiction, ale nie sądziłem, że dostanę aż tak wiele. Każde z siedmiu opowiadań zawartych w tej książce wciągnęło mnie bez reszty. Każde z nich było inne, a jednak wszystkie łączyła ta charakterystyczna dla Martina umiejętność snucia opowieści z pogranicza gatunków, głęboka psychologia postaci oraz mroczna, często melancholijna aura.

Nie będę się rozpisywać o każdym opowiadaniu, skupię się na tych, które zrobiły na mnie największe wrażenie.

Zaczniemy od opowiadania, które otwiera cały zbiór. „Droga krzyża i smoka”, to historia rycerza, który został wysłany na misję stłumienia heretyckiego kultu na odległej planecie. To opowieść o wierze i manipulacji, zadziwiająco aktualna mimo osadzenia akcji w przyszłości. Zadaje trudne pytania o to, czym właściwie jest wiara i czy prawda zawsze powinna zwyciężać nad fikcją, jeśli ta druga niesie ukojenie. Czytając to opowiadanie, miałem wrażenie, że Martin wyprzedza swoje czasy, a przy tym konstruuje świetną, wciągającą fabułę z doskonale wykreowaną postacią głównego bohatera.

Akcja opowiadania „W Domu Robaka” rozgrywa się w tajemniczym, podziemnym świecie, gdzie ludność żyje w odrealnionym świecie rytuałów i legend. To także opowieść o upadku, o ignorancji i o lęku przed tym, co skrywa ciemność. To duszna, niepokojąca historia, która fascynuje i przeraża zarazem, jak sen, z którego nie da się uciec.

“Szybki pomocnik” to chyba najbardziej subtelne opowiadanie w zbiorze. Osadzone w futurystycznym świecie, opowiada o przyjaźni i zdradzie między dwoma bohaterami, których więź zostaje wystawiona na próbę. Jest tu mniej dramatyzmu niż w innych tekstach, ale Martin pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje międzyludzkie, zwłaszcza w świecie pełnym technologii i alienacji.

I wreszcie „Piaseczniki”, najgłośniejsze i nagrodzone opowiadanie, które bez wątpienia zasłużenie stało się klasykiem. Historia bogacza Simona Kressa, który dla rozrywki hoduje egzotyczne, inteligentne stworzenia, to majstersztyk napięcia i horroru. Jest to nie tylko doskonale skonstruowany thriller, ale też opowieść o potrzebie kontroli i o tym, jak łatwo może się ona obrócić przeciwko człowiekowi. Jest to znakomita puenta całego zbioru.

Każde z tych opowiadań mnie wciągnęło, każde zafascynowało na swój sposób. Jedne były bardziej intelektualnie, inne bardziej emocjonalnie. Martin nie tylko świetnie pisze, on rozumie człowieka, jego lęki, potrzeby i słabości. Choć niektóre teksty pochodzą sprzed ponad czterdziestu lat, wciąż brzmią świeżo i aktualnie.

„Piaseczniki” to zbiór, który pokazuje George’a R.R. Martina jako autora kompletnego, potrafiącego opowiadać historie subtelne, poetyckie, ale też brutalne, duszne i intensywne. To pozycja obowiązkowa nie tylko dla fanów jego twórczości, ale dla każdego, kto ceni sobie ambitne, zróżnicowane science fiction i fantasy. To nie tylko zbiór opowiadań, to prawdziwa podróż przez ludzką naturę, samotność, marzenia i lęki.

Książkę otrzymałem z Klubu Recenzenta serwisu [Adres usunięty].

Inny świat wykreowany przez George'a R.R. Martina również zasługuje na uwagę. Okazuje się bowiem, że autor potrafi idealnie oddać to co zamknięte w jego głowie, serwując czytelnikom moc niezapomnianych wrażeń.

To nie jest pełnowymiarowa treść a zbiór opowiadań odnoszących się do innej krainy stworzonej przez autora. Jednak nie czuć w tym żadnego podziału, ponieważ całość wybrzmiewa oryginalnym klimatem a historie przenikają się wzajemnie tworząc unikalną całość. Martin doskonale wiedział jak poruszyć wyobraźnię każdego fana science fiction, raz za razem przywołując pomysłowe sceny, emocjonalne treści oraz bohaterów idealnych do głębszej analizy. Całość pisana jest z pasją oraz pełnym zaangażowaniem, już od pierwszych stron widać solidny trud włożony w dopracowanie a dodatkowo plastyczny język, lekkość budowania wartościowych przekazów czy sama sposobność budowania treści opartej na wielu współczesnych problemach zdecydowanie przemawiają na korzyść opowiadań.

Hasło z okładki głosi, że "Piaseczniki" to najlepsza antologia spod pióra pisarza. Postanowiłam sama to sprawdzić, ponieważ już od dawna krótka forma jest dla mnie idealną formą relaksu. I uważam, że lepiej trafić nie mogłam. Simon Kress, główny bohater, prowadził mnie przez swoje przygody z pełnym zaangażowaniem, pozwalał utożsamić się z własnymi słabościami oraz problemami a także wystawił na niebezpieczeństwo, ponieważ był zagorzałym kolekcjonerem drapieżnych stworzeń. Szukając nowych okazów trafił na tytułowe piaseczniki i tak otworzył drzwi do świata pełnego wyzwań.

Co prawda fabuły będą odwoływać się także do innych bohaterów, ponieważ tom liczący sobie ponad sześćset stron został wzbogacony w wiele pomysłowych opowiadań autora, ale te ukierunkowane w stronę Simona zdobyły moje największe uznanie. Nie mogę natomiast umniejszać pracy Martina, ponieważ całość czyta się z rosnącym zainteresowaniem czy nie małą fascynacją, gdy przenosimy się w daleką przyszłość czy odwiedzamy nowe planety. Wszystko w tej książce może się wydarzyć a spodziewać się można jedynie niespodziewanego, ponieważ wszechświat z zachłannością porywa nas w swoje objęcia. Niebywale pomysłowa, oryginalna oraz zrywająca z przyjętymi schematami treść gwarantuje moc atrakcji każdemu poszukiwaczowi literackich skarbów. Ze wszystkich pozytywnych aspektów tej książki na koniec wyróżnię klimat, mroczny, duszny, gęsty, który napędzał maszynę zdarzeń nastawionych na konkretną rozrywkę.

"Piaseczniki" idealnie pokazują wszelkie zalety prozy science fiction. Na kartach tej powieści czeka nas niezapomniana przygoda odkrywająca ponadczasowe wartości, odwołująca się do otaczających nas prawd a także umożliwiająca głębszą analizę działań postaci. To książka, którą odłożyć choćby na moment a jednak warta dawkowania przez wiele wieczorów, ponieważ przyjemność płynąca z każdej kolejno przerzuconej strony zdobywa uznanie naszej wyobraźni. Jeśli nie jesteście zatem przekonani do zbiorów opowiadań, powyższy tytuł szybko rozwieje wszelkie wątpliwości.

George R. R. Martin, znany przede wszystkim z monumentalnego cyklu Pieśń Lodu i Ognia, ma również bogaty dorobek w dziedzinie science fiction. Jednym z jego mniej znanych, ale fascynujących projektów jest antologia "Piaseczniki". Dla wszystkich, którzy łakną pióra mistrza będzie to niebywała radość, ale nie spodziewajcie się tutaj bohaterów rodem z Westeros. "Piaseczniki" bowiem, ukazują nieco inne oblicze Martina, pisarza krótszych form, wirtuoza psychologicznego suspensu i makabry.

Martin w swoich opowiadaniach prezentuje nieco inne oblicze niż ten znany z epickiego cyklu fantasy. Tu króluje psychologia postaci, mroczna moralność, kontakt z Innym i motyw przekraczania granic, zarówno etycznych, biologicznych, jak i emocjonalnych. Nawet jeśli opowiadania należą formalnie do science fiction, to u podstaw są one głęboko ludzkie: pokazują słabości, obsesje i pragnienia ludzi w konfrontacji z siłami, których nie potrafią lub nie chcą zrozumieć.

Styl Martina jest gęsty, obrazowy, czasem wręcz barokowy, ale nigdy nieprzejrzysty. Potrafi tworzyć atmosferę grozy i napięcia przy użyciu subtelnych środków, czyli metafory, niedopowiedzenia, a także dialogów. Każde opowiadanie ma wyraźny rytm dramatyczny, z mistrzowsko stopniowanym napięciem i często zaskakującym, wręcz brutalnym finałem.

To pozycja obowiązkowa nie tylko dla fanów Martina, ale również dla każdego miłośnika literatury science fiction i horroru psychologicznego. To zbiór różnorodny tematycznie i formalnie, ale spójny pod względem tonu – mroczny, głęboko ludzki i niepokojący. Opowiadania te pokazują pisarza w szczytowej formie, jako kogoś, kto nie boi się eksplorować najbardziej niewygodnych zakamarków ludzkiej psychiki i społeczeństwa.

To literacki rarytas, który zasługuje na miejsce w kanonie krótkiej formy science fiction i grozy. Zaskakuje aktualnością, głębią i siłą oddziaływania, mimo upływu lat. Jeśli dotąd znasz tylko Westeros, to ta książka pokaże Ci, jak bardzo Martin potrafi zaskoczyć.