Wyobraźcie sobie krowę pozostawioną na cały dzień na plaży Ipanema w Rio de Janeiro, gdzie od przynajmniej stu lat nie widziano żadnego zwierzęcia. Wyobraźcie sobie przyglądanie się z bliska bakteriom piszącym wiersz albo grupie przyjaciół zebranych w barze i popijających sfermentowane napoje. Wszystkie te działania można ująć jednym słowem, które wywołuje silne emocje i prowokuje krytyczne komentarze, a jednak nie poddaje się prostym klasyfikacjom: performans.
Antologia Performans opiera się na założeniu, że żywą sztukę definiować można wyłącznie poprzez praktykę, co autorzy tekstów wcielili w życie, towarzysząc artystom podczas prób i na scenie, spędzając razem czas i dokonując wspólnej refleksji nad istotą performansu. Publikacja jest zbiorem esejów, zarówno nowych, jak i takich, które już wcześniej ukazały się drukiem, wywiadów oraz tekstów literackich oferujących nowe spojrzenie na performans. Składa się z czterech głównych części, w ramach których fenomenologie performansu badane są w kontekście i z perspektywy instytucji artystycznych, praktyk kuratorskich, formatu wystawy w kontekście zwrotu technologicznego oraz performatywnej fikcji.
Definicja performansu uległa w ostatnich dziesięcioleciach zmianie. Celem publikacji Performans jest przyjrzenie się przemianom zachodzącym w tradycyjnym formacie wystawy, który traci na znaczeniu, w miarę jak na pierwszy plan wysuwają się formy hybrydyczne, łączące sztuki wizualne ze sztukami performatywnymi, literaturą i muzyką. Autorzy tekstów zamieszczonych w książce analizują zmieniającą się rolę widza, który coraz częściej staje się performerem i aktywnym uczestnikiem zdarzenia. Poddają również refleksji rolę ciała performera oraz pracy wykonywanej w ramach rozciągniętych w czasie wystaw performatywnych.
Publikacja prezentuje wyniki badań związanych z zainicjowanym w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie w 2016 roku programem dotyczącym zwrotu performatywnego w sztukach wizualnych oraz konsekwencji tego zjawiska dla instytucji sztuki, praktyk artystycznych oraz kuratorskich.
Autorzy tekstów: Oreet Ashery, Pierre Bal-Blanc, Claire Bishop, Marie de Brugerolle, Yann Chateign, Korina Giaxoglou, Michał Grzegorzek, Shannon Jackson, Eliel Jones, Chris Kraus, Laura Lima, David Maroto, Ingo Niermann, Kathy Noble, Johannes Paul Raether, Mark von Schlegell, Agnieszka Sosnowska, Ana Teixeira Pinto, Transformella, Joanna Zielińska
Czy publikacja "Performans" to klasyczny podręcznik akademicki?
Książka "Performans" stanowi wielowymiarową antologię łączącą eseje, wywiady oraz teksty literackie. Publikacja wykracza poza ramy klasycznego podręcznika, skupiając się na analizie żywej sztuki poprzez praktykę i obserwację. Czytelnik otrzymuje wgląd w procesy twórcze zachodzące bezpośrednio na scenie oraz podczas prób artystycznych. Jest to kompendium wiedzy o współczesnym zwrocie performatywnym w instytucjach kultury.
Jakie aspekty sztuki współczesnej porusza ta książka?
Publikacja skupia się na ewolucji formatu wystawy oraz hybrydycznych formach łączących sztuki wizualne z literaturą i muzyką. Autorzy szczegółowo analizują zmieniającą się rolę widza, który z biernego obserwatora staje się aktywnym uczestnikiem zdarzenia. Teksty badają również fizyczność ciała performera oraz wpływ technologii na współczesne praktyki kuratorskie. Całość opiera się na badaniach zainicjowanych w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski.
Dla kogo książka "Performans" będzie zbyt trudna w odbiorze?
Publikacja "Performans" nie jest odpowiednim wyborem dla osób poszukujących jedynie podstawowych definicji lub lekkich opowieści o teatrze. Zawarte w niej eseje wymagają od czytelnika pełnego skupienia oraz gotowości do zgłębiania zaawansowanej teorii sztuki i fenomenologii. Teksty są napisane językiem specjalistycznym, który koncentruje się na profesjonalnych praktykach kuratorskich i instytucjonalnych. Odbiorcy oczekujący prostej instrukcji "jak zrozumieć sztukę" poczują się przytłoczeni głębią analizowanych tu zjawisk.
Czy w antologii znajdę teksty teoretyczki Claire Bishop?
Antologia zawiera teksty wybitnych postaci świata sztuki, w tym eseje Claire Bishop, Chris Kraus oraz Joanny Zielińskiej. Obecność tak uznanych nazwisk gwarantuje najwyższy poziom merytoryczny oraz różnorodność perspektyw badawczych. Czytelnicy znajdą tu refleksje zarówno kuratorów, jak i artystów aktywnie kształtujących międzynarodową scenę performatywną. To zestawienie autorów pozwala na kompleksowe zrozumienie zjawiska performansu przez pryzmat ich wieloletniego doświadczenia.
Jaką formę mają teksty zawarte w tej publikacji?
Teksty w publikacji mają zróżnicowany charakter, od rygorystycznych analiz naukowych po swobodne formy literackie i wywiady. Taka struktura pozwala na wielostronne naświetlenie tematu i uniknięcie monotonii typowej dla jednolitych opracowań teoretycznych. Każda z czterech części książki oferuje inny punkt widzenia, co ułatwia zrozumienie złożoności performatywnej fikcji. Dzięki temu czytelnik może śledzić ewolucję pojęcia performansu przez pryzmat różnych gatunków pisarskich.
