"Pamiętniki" są zbiorem wspomnień autora, podzielonym na dwie części. Dzieło stanowi bogate źródło wiedzy o historii Polski z punktu widzenia osoby uczestniczącej w tych wydarzeniach.
Pasek opisuje działania wojenne, takie jak potop szwedzki, najazd Rakoczego czy rokosz Lubomirskiego, w którym stanął po stronie króla. Przedstawia także wyprawę do Danii pod przywództwem Czarnieckiego oraz swoje późniejsze doświadczenia jako dzierżawcy wsi. Przekazuje historie z życia gospodarza, a wśród nich opowieści o obradach sejmików czy wyprawach handlowych. W pamiętnikach zabrakło jednak opowieści o rozrywkowym i awanturniczym charakterze autora, a przede wszystkim o banicji, której doświadczył.
Przywołując wspomnienia, Pasek przyjmuje ton gawędziarski, pełen humoru, bezpośrednich spostrzeżeń, ale również wypełniony zaskakującymi formami - autor wplata do pamiętników uroczyste mowy, wiersze, teksty pochwalne, fragmenty listów królów czy też popularnych przyśpiewek. Wspomnienia Paska stały się inspiracją dla wielu polskich autorów, takich jak Adam Mickiewicz, Henryk Sienkiewicz, czy Witold Gombrowicz, i od lat goszczą w kanonie lektur szkolnych.
Jan Chryzostom Pasek (ok. 1636-1701) to polski zarządca ziemski i twórca pamiętników z epoki baroku. Szlachcic służył pod dowództwem hetmana Czarnieckiego i słynął z wszczynania awantur, w wyniku czego był kilkakrotnie wygnany oraz stracił dobre imię. Pasek zasłynął ze swoich "Pamiętników", które spisał pod koniec życia, stąd niektóre fakty historyczne są przez niego źle umiejscowione w czasie.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski lub z serii Kanon Lektur
