"Pasek. Pamiętniki" to zbiór pamiętników przygotowanych przez znanego polskiego Sarmatę. Jan Chryzostom Pasek brał udział w licznych wyprawach wojennych. W pierwszej części zostały więc opisane wydarzenia, które miały miejsce podczas wojen Rzeczypospolitej szlacheckiej ze Szwecją, a także Siedmiogrodem oraz Moskwą. Nie zabrakło też relacji z wyprawy polskich wojsk do Danii. W drugiej części znalazły się wydarzenia z okresu od 1667 do 1688 roku. Wtedy Jan Chryzostom Pasek był ziemianinem, zajmującym się pisaniem wierszy, a także zapisującym rozmaite przyśpiewki, a także uroczyste mowy.
Poszczególne zdarzenia zostały opisane w sposób humorystyczny, a język, jakim operuje autor, nie został pozbawiony makaronizmów oraz specyficznego słownictwa, jakim posługiwała się siedemnastowieczna szlachta. Pozycja stanowi więc kompendium wiedzy na temat języka sarmatów. Wystarczy wspomnieć, że korzystali z niej chociażby Juliusz Słowacki, Adam Mickiewicz czy Henryk Sienkiewicz. Książka ta została też włączona do kanonu lektur szkolnych.
O autorze
Jan Chryzostom Pasek był w 1661 roku marszałkiem sejmiku rawskiego. Współcześni znają go jako polskiego pamiętnikarza żyjącego w epoce baroku. Urodził się około 1636 roku w Węgrzynowicach, natomiast zmarł w 1701 roku w Niedzieliskach. Obecnie jest znany ze spisywanych pamiętników, które zostały wydane drukiem przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego w 1836 roku.
