Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie

Czy można być polską legendą Hollywood i jednocześnie stać się w ojczyźnie postacią niemal wymazaną z powszechnej świadomości? Historia Joanny Pacuły, którą w swojej najnowszej książce kreśli Marta Górna, to nie tylko biografia aktorki, która rzuciła świat na kolana. To przede wszystkim bolesne studium sukcesu, za który przyszło zapłacić cenę najwyższą – cenę wyobcowania i niezrozumienia we własnym kraju.

Lektura „Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie” zostawia czytelnika z poczuciem głębokiego niedosytu, ale nie wobec samej autorki, lecz wobec nas samych, jako narodu, który nie potrafi unieść ciężaru cudzego triumfu. Marta Górna w mistrzowski sposób rekonstruuje tę zagadkową karierę, prowadząc nas przez świat blichtru, wielkich ambicji i jeszcze większej samotności.

Wyobraźmy sobie lata 80. – Polskę pogrążoną w szarości, z której wyrwanie się na zachód było dla większości nieosiągalnym marzeniem. W tym samym czasie Joanna Pacuła, zupełnym przypadkiem, podczas wakacyjnego wyjazdu, trafia do epicentrum światowego kina. Jej start nie był powolnym wspinaniem się po szczeblach kariery; to był spektakularny wybuch. Główna rola w „Parku Gorkiego” u boku wielkich gwiazd, nominacja do Złotego Globu, twarz zdobiąca okładki najważniejszych magazynów modowych świata, od „Vogue’a” po „Harper’s Bazaar”. To nie były jedynie krótkie epizody czy „miganie w tle”, o których często czytamy w kontekście innych polskich aktorów próbujących sił za oceanem. Pacuła była tam realną, magnetyczną siłą, kobietą, której uroda i talent elektryzowały Amerykę i Europę. A jednak, gdy ona podbijała Hollywood, w Polsce jej sukces był kwitowany wzruszeniem ramion lub, co gorsza, jadowitymi plotkami.

Marta Górna nie boi się dotykać wątków trudnych i kontrowersyjnych, które przez lata narastały wokół aktorki. Autorka zagłębia się w gąszcz domysłów o mężu, który rzekomo miał zniszczyć jej świetnie zapowiadającą się karierę, czy o legendarnej już odmowie zagrania w „Nagim instynkcie” – decyzji, która mogła zmienić bieg filmowej historii. Jednak w tej książce najważniejsza jest diagnoza naszej polskiej mentalności. Czytając te strony, uderza fakt, jak bardzo Joanna Pacuła bała się konfrontacji z rodzimą opinią publiczną. Jej unikanie promocji w kraju nie wynikało z pychy, lecz z lęku przed tym, że rodacy ją po prostu „zagryzą”. To smutne świadectwo tego, jak bardzo jako społeczeństwo nie potrafimy świętować zwycięstw naszych rodaków, woląc karmić się insynuacjami o wykorzystywaniu innych czy układach, zamiast docenić tytaniczną pracę i odwagę.

Książka Górnej jest niezwykle ważna właśnie dziś, gdy młodsze pokolenia niemal zupełnie zapomniały o nazwisku Pacuły. Autorka przywraca jej godność i miejsce w historii, na które ta kobieta w pełni zasługuje. To świetnie napisana, rzetelna opowieść o kimś, kto miał odwagę sięgnąć po nieosiągalne w czasach, gdy świat był podzielony żelazną kurtyną. Czytamy tę historię z zapartym tchem, ale i z rosnącym wstydem, że tak wielki fenomen przeszedł w Polsce prawie bez echa. Marta Górna oddaje prawdę Joannie Pacule – naszej prawdziwej legendzie, która wolała milczeć, by przetrwać. Zachęcam Was do poznania tej prawdy, bo to lektura, która nie tylko fascynuje hollywoodzkim blaskiem, ale przede wszystkim uczy nas, jak bardzo potrzebujemy nauczyć się doceniać własnych bohaterów, zanim czas i nasza własna zawiść ostatecznie zatrą o nich pamięć. To książka, która po prostu musiała powstać.

Kogo byście wskazali, gdyby ktoś Was zapytał kim jest najsłynniejsza Polka na świecie?

Ja prawdopodobnie wskazałabym Marię Skłodowską-Curie albo Igę Świątek. Nie pomyślałabym o aktorce Joannie Pacule, tytułowej bohaterce książki Marty Górnej. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że do momentu przeczytania książki w ogóle o niej nie słyszałam, nie kojarzyłam jej… Muszę zaznaczyć, że nie zaczytuję się w prasie serialowo-filmowo-plotkarskiej, choć polskich współczesnych aktorów znam. Słyszałam też o innych polskich aktorkach, które z powodzeniem realizowały karierę zagranicą – np. o Izabeli Scorupco czy Poli Negri, która pochodziła z moich rodzinnych stron.

Odpowiedź na pytanie, dlaczego o niej nie słyszałam, znalazłam w biografii Joanny Pacuły – dziewczyny z Tomaszowa Lubelskiego. Młodej, pięknej, utalentowanej aktorce, która mimo bariery językowej zdecydowała się skok na głęboką wodę – pojechała do Hollywood robić to co najlepiej umie w życiu – grać.

Marcie Górnej udało się coś niezwykłego. Opowiedziała o życiu i karierze Joanny Pacuły w taki sposób, jak by ją bardzo dobrze znała, jakby się z nią przyjaźniła od lat. A tak oczywiście nie było. Udało się to dzięki przytoczeniu wielu rozmówców czy też korespondencji z ludźmi, którzy znali się czy też pracowali z Pacułą. Część osób, które współpracowały z polską aktorką, wspominały też o niej w swoich biografiach, które Marta Górna również weryfikowała. Z samą aktorką wywiadów powstało niewiele. W książce zostały również przytoczone najistotniejsze informacje z powstałych o aktorce artykułach polskich, jaki i zagranicznych. Podsumowując, Autorka wykorzystała i zweryfikowała naprawdę ogromny zasób źródeł. Chylę czoło za profesjonalizm, niestrudzone poszukiwanie informacji i chęć oddania portretu Joanny Pacuły najbardziej rzetelnie, jak można.

Zanim jeszcze sięgnęłam po książkę, a po tym jak poznałam bibliografię, zaczęłam zastanawiać się z jakiego powodu ktoś zadał sobie tyle trudu, by tak szczegółowo, pod różnym kątem skupić się na bohaterce. Na początku książki Marta Górna wspomina o inspiracji, która powstała jeszcze w dzieciństwie. Ale czy to byłoby wystarczające? Po tym, jak (dzięki tej książce, oczywiście!) poznałam postać Pacuły, uważam, że naprawdę jest to osoba warta takich zabiegów. W książce da się zauważyć, że Autorka sympatyzuje z postacią Pacuły, która wg niej w Polsce jest niedoceniana…

Wielki ukłon w stronę Autorki za to, że pokazała mi gwiazdę Hollywood, Polkę, Joannę Pacułę i że uczyniła to z ciekawością, otwartością i szacunkiem dla aktorki. Wiązało się to z ogromnym nakładem pracy, poświęceniem czasu, jaki i nakładów finansowych, o czym w zabawny sposób Autorka wspomina. Domyślam się, ile zaangażowania to przedsięwzięcie musiało kosztować…

Cieszę się, że mogłam poznać tą fascynującą postać. Szczerze zachęcam do bliższego poznania Joanny Pacuły!

Nigdy nie wnikałam tak dogłębnie do życia zawodowego, prywatnego najsłynniejszych telewizyjnych gwiazd wykonujących niełatwą artystyczną pracę, jaką jest aktorstwo, piosenkarstwo, która dla niektórych osób nieznających jej od środka wydaje się błahostką. Nie zdają sobie z tego sprawy, że praca zawodowa artysty jest trudna. Sztuka artystyczna nie polega tylko na posiadaniu dobrej pamięci, lecz na przedstawieniu jej z serdecznością, właściwym podejściem do niej, przekazem, a nawet pokazaną prawdą, czy życie głównej bohaterki właśnie takie jest, czy jednak pomimo wszelkiego rodzaju starań nie. Tego właśnie próbowałam się dowiedzieć z książki należącej do gatunku literackiego biografia pt. ''Pacuła. Najsłynniejsza Polka na świecie'' autorstwa Pani Marty Górnej.

Zanim przystąpiłam, do jej przeczytania przyglądnęłam się bliżej fotografiom zamieszczonym na samym początku i na końcu oprawki oraz spróbowałam rozszyfrować, z jakimi aktorami, aktorkami Pani Joanna Pacuła zagrała i tworzyła zawodowe duety. Niestety nie udało mi się odgadnąć wszystkich, gdyż zakrywała je mocno starannie wykonana charakteryzacja. Dla mnie jako czytelniczki była to zabawna sytuacja, ponieważ pierwszy raz zetknęłam się z taką wybraną przeze mnie formą odkrywania początków zetknięcia się z karierą zawodową w powierzonych rolach filmowych, serialowych, teatralnych głównej bohaterki, z którą zapragnęłam wyruszyć krok po kroku ze wspomnieniami, jak wyglądała podczas wymarzonej podróży przynoszącej różne rezultaty aktorskiej drogi i jak ona była odebrana przez publiczność, reżyserów, przyjaciół za granicą i w Polsce.

W każdym z przedstawionych 16 rozdziałów odkrywałam na nowo, jaką osobą jest zawodowo, prywatnie Pani Joanna, dlaczego była nazywana gwiazdą międzynarodową, jak się czuła, będąc aktorką, która rola filmowa, teatralna bądź serialowa przyniosła jej największą sławę, jakich scen nie lubiła podczas grania, z którym aktorem, reżyserem wspomina najlepiej współpracę, czy miała wahania w decyzjach dotyczących zagrania bohaterek, z którymi można się prywatnie utożsamić, czy miała momenty słabości podczas gry, czy jednak kierowała się rozsądkiem i próbowała zmierzyć się z powierzoną jej przez reżyserów rolą.

Książki tej nie czyta się szybko ze względu na to, że należy dokładnie zapoznać się z jej treścią, przekazem i odpowiedzieć sobie samemu na pytanie: Czy Pani Joanna Pacuła potrafi czarować urodą, uśmiechem, grać, czy jednak nadal pozostaje w cieniu tajemnic, które chcielibyśmy kiedyś odsłonić dzięki filmowi o niej?

Pani Marta Górna wykazała się niezwykłą wnikliwością w zdobywaniu wiedzy na temat Pani Joanny Pacuły, która jest obecnie aktorką znaną bardziej widowni za granicą niż w Polsce.

Polecam przeczytać tę książkę.

Joanna Pacuła – polska aktorka, która w latach 80 wyemigrowała do Ameryki. Na początku swojej kariery grała w polskich produkcjach. Gdy wyjechała do Francji przed stanem wojennym, nie mogła już wrócić do kraju i postanowiła wyjechać do USA. Tam jej kariera nabrała tempa, lecz jej życia nie należy nazywać cudownym amerykańskim snem. Jednak jej uroda, sposób bycia i posiadania tego coś, sprawiało, że przyciągała uwagę innych.

Ja nie obejrzałam żadnego filmu z aktorką, jednak przedstawienie jej postaci było dosyć interesujące. Autorka i dziennikarka Marta Górna podeszła do tematu bardzo rzetelnie. Nie był to wywiad z aktorką, a zbiór dorobku filmowego, przeplatany cytatami z artykułów, jak i wypowiedzi osób współpracujących przed laty z Joanną Pacułą. Ciekawa lektura dla tych, co nie lubią poddawać się stereotypom i dla fanów kina każdego rodzaju.