Ostatni pisarz

Akcja dzieła przenosi nas do niezbyt odległej przyszłości, kiedy to inteligentne maszyny były dla człowieka nie tylko czymś zupełnie normalnym, ale również zastępowały go w każdej możliwej pracy. Zajmowały się one nie tylko ciężkimi i mozolnymi zadaniami, pozwalając człowiekowi wygodnie żyć, ale również przejęły one rolę dostarczycieli rozrywki. Potrafiły one bowiem skopiować styl prawie każdego znanego ludzkości pisarza. Słowo „prawie” jest tutaj mocno kluczowe. Znalazł się bowiem na świecie jeden „twórca”, którego sztuczna inteligencja nie potrafiła naśladować. Żywa legenda, tytułowy Ostatni Pisarz, zostaje więc doceniony i w nagrodę wysłany w kosmiczną misję na Saturna. Wyprawa ta ma mu pomóc stworzyć epokowe dzieło, które stanie się częścią światowego dziedzictwa i historii.

Przedstawiona w komiksie fabuła skupia się głównie na pokazaniu czytelnikowi przebiegu wspomnianego lotu na Saturna. Nie jest to jednak komiks sci-fi, po który powinno się sięgnąć, jeśli oczekuje się od danego tytułu wartkiej i widowiskowej kosmicznej „akcji”. Ta, jako taka tutaj prawie w ogóle nie występuje, a scenarzysta najmocniejszy nacisk kładzie na ukazanie relacji „pisarza” i sztucznej inteligencji. Jan Mazur tworzy ten sposób krótką kosmiczną opowieść, w której bawi się ON elementami obyczajowymi i odrobiną psychologii. Robi to jednak w sposób bardzo prosty i przystępny dla każdego, tak aby należycie wykorzystać ograniczoną ilość miejsce. Do tego wszystkiego dodaje ON solidną szczyptę niezłego humoru, który powinien rozweselać odbiorcę od pierwszej do ostatniej strony, jednocześnie kilkukrotnie wymuszając na nim odrobinę głębszą refleksję nad tym co właśnie przeczytał. Biorąc więc pod uwagę całą strukturę dzieła, można odnieść tutaj wrażenie (ocena mocno subiektywna) pewnej inspiracji twórczością Lema czy Douglasa Adamsa. Komiks w żadnym przypadku nie stara się kopiować prac tych artystów, ale pewien sznyt ich stylu jest tutaj odczuwalny. Może to stanowić dodatkową zachętę dla niektórych odbiorców do jego sprawdzenia.

Robert Sienicki odpowiedzialny za oprawę graficzną tytułu postawił na dość prosty, momentami odrobinę surowy cartoonowy styl, który jednak dość dobrze pasuje do treści komiksu. Potrafi ON wydobyć z niektórych kadrów nie tylko sugestywny klimat „kosmicznej podróży” , ale również świetnie podkreślić komediowe fragmenty. Jedyne, do czego mogę się przyczepić to zastosowanie jednolitych i momentami mocno ściemnionych kolorów, które niespecjalnie mnie urzekły, ale to już kwestia indywidualnego gustu.

W PRZYSZŁOŚCI SKOPIUJĄ TO WAM HURTOWO

Jan Mazur, dość wszechstronny scenarzysta młodego pokolenia, dał się nam poznać dotąd zarówno jako twórca parodystycznego fantasy („Rycerz Janek”), jak i sentymentalnych, obyczajowych opowieść w stylu „Osiedla Swobody” („Tam, gdzie rosły mirabelki”). Teraz w nasze ręce trafia jego kolejne dzieło, dla odmiany osadzone w realiach science fiction. I jest to album całkiem udany. Może nie tak, jak wspomniane „Mirabelki” czy znakomity „Koniec świata w Makowicach”, ale zdecydowanie lepszy od „Rycerza Janka” i stanowiący przyjemny hołd dla klasyki gatunku.

Świat przyszłość należy do maszyn. Człowiek jest już niemal zbędny. Maszyny robią właściwie wszystko, co robili do tej pory ludzie, wykonują każdą ich pracę, a co więcej także rzeczy takie, jak sztuka. Pisarstwo również nie jest dla nich niczym nieosiągalnym, bo są w stanie podrobić styl każdego pisarza. Przynajmniej prawie każdego.

Ale jest jeden pisarz, ostatni, którego prozy naśladować nie potrafią maszyny. Dlatego też to ON zostaje wybrany do misji lotu na Saturna. Cel jest prosty, stworzenie arcydzieła. Ale czy autorowi rzeczywiście o to chodzi?

„Ostatni pisarz” to lekkie science fiction. Science fiction z całkiem sporą dawką tego, co w każdej historii jest istotne – zaplecza obyczajowego, które Mazurowi zawsze dobrze wychodziło. Niby akcja dzieje się w komosie, niby mamy i niebezpieczeństwa, i popisy wyobraźni i prezentację świata przyszłości, ale to właśnie człowiek znajduje się w centrum zainteresowania autorów. I to jest jak najbardziej in plus. Tak samo, jak związana z tym zwyczajność, czyli dla mnie osobiście najlepsza część „Ostatniego pisarza”, słodko-gorzką, jak informuje nas blurb, bliską nam

A jak komiks wypada od strony fantastyki naukowej? Przyjemnie oldschoolowy, ze sporą ilością nawiązań. Czy w odkrywczy sposób? Tego bym nie powiedział, bo tematyka tworzenia przez roboty własnej sztuki to już nie tylko rzecz znana z książek, filmów czy komiksów, ale i rzeczywistości – powstała przecież nawet pierwsza książka stworzona przez sztuczną inteligencję, a i to już kilka lat temu („Lithium-Ion Batteries: A Machine-Generated Summary of Current Research”), niemniej nadal nieźle. Zresztą autorzy serwują nam tu nawet odrobinę fantasy, jakby puszczając oko do fanów „Rycerza Janka”.

A wszystko to robią w lekki, nieskomplikowany, ale przyjemny sposób. Bardziej rozrywkowy, nieco mniej refleksyjny, niż się spodziewałem, ale i nie wolny od nuty satyry. I nieźle narysowany. Siennicki („W głowie tłumaczy”) operuje stylem prostym, cartoonowym, ale przyjemnym dla oka. Album do tego jest przyjemny kolorystycznie – jednobarwna tonacja z czasem ustępuje bardziej widowiskowej estetyce, a do tego mamy przyjemną stylizację tomiku, jako całości.

W skrócie, mamy tu do czynienia z kolejnym przyjemnym komiksem od Mazura. Nadal wolę go w takiej estetyce, jak w „Mirabelkach” czy „Makowicach”, niemniej było to całkiem udane spotkanie. A na dodatek na deser serwujące nam nieco wglądu w proces twórczy, fragment alternatywnego zakończenia i tym podobne atrakcje.