Osiecka. Rodzi się ptak

Kto i co sprawia, że stajemy się tym kim jesteśmy? Rodzinny bagaż doznanych krzywd? Ułomność mnożonych przez ludzi słabości? "Nadczucie", czy bezczucie? Jak ugryźć to życie społecznie zawsze uwikłane? Jak odnaleźć w sobie siebie, siebie w zgiełku dnia powszedniego, swoją wolność, swoje do bólu przegrane, bądź wygrane życie? Jak odciąć się od korzeni i polecieć jak ptak - wolny, a jednak ograniczony niedostatkiem swych skrzydeł, niedostatkiem przestrzeni, na którą może się wznieść? Każdy pragnie wolności, każdy chce odnaleźć siebie, swoją drogę w życiu, ale i każdy ma swoje wzloty i upadki - dotyczy to także Osieckiej, co w pierwszym tomie biografii - "Osiecka. Rodzi się ptak" ukazuje nam szczegółowo Karolina Felberg.

Przyznam szczerze - myślałam, że drobiazgowe, wnikliwe i poparte solidną pracą biografie mamy już za sobą - tak łatwo jest przecież, goniąc za sensacją, zostawić w tyle za sobą człowieka, o którym autorka lub autor pisze - liczy się przecież ilość sprzedanych egzemplarzy, a nic tak łatwo jej nie zapewnia jak sensacja, skandal, zbrodnia, czy też bogate życie erotyczne. Tym bardziej cieszy fakt wydania tej biografii. Autorka zagłębia się w życie Osieckiej - czuć, że cała wręcz nim przesiąkła. Pokazuje nam przyczyny, a nie jedynie skutki życia Agnieszki. Zabiera nas głęboko w jej przeszłość malując plastyczny obraz świata, z którego Osiecka przyszła, w którym żyła i zaczynała swoje dzieło - swoją drogę - swój lot. Karolina Felberg ukazuje nam dziecko, które rodzi się dla świata, a świat zamyka je w skorupie swych uzależnień, dając jednak możliwość wyklucia się i przygotowania do lotu - samotnego - choć patrzeć na niego będą miliony. Ale lot to nie wszystko. Jest jeszcze głos lecącego ptaka - głos zaklęty w tekstach Osieckiej. Felberg pokazuje nam jak nadwrażliwość - "nadczucie" Agnieszki rodzi jej samotność, jak poczucie sprawiedliwości nie daje wytchnienia, bo trudno jej zrozumieć ludzką niewdzięczność, bo trudno zrozumieć ludzi i ich uczynki, chociaż teksty Osieckiej pokazują zgoła odmienną stronę jej osobowości emanującą bezgraniczną miłością do każdego człowieka - bez zbędnego pytania "Dlaczego?". Kochała ludzi i świat - nie rozumiała ludzi i świata.

Czytając "Osiecka. Rodzi się ptak" czytelnik przenosi się do świata Osieckiej. Poznaje mieszczańskie korzenie, rodzinne perypetie, komunistyczną ojczyznę i awans relatywny Osieckiej. Obcuje z jej rodziną, przyjaciółmi, pierwszymi miłościami. Odkrywa krok po kroku jej los.

Można śmiało powiedzieć, że "Osiecka. Rodzi się ptak" to "kawał dobrej roboty". Karolina Felberg pozwala nam poznać Agnieszkę od podszewki, bez zbędnych sensacji, wręcz zanurza czytelnika w Osieckiej - w jej uczuciach, jej empatii, w jej dziecięcej wierze w ludzi, w jej ułomnościach, brakach i samotności, w jej poszukiwaniu drugiego człowieka.

Dlatego koniecznie sięgnijcie po pierwszy tom wyśmienitej biografii "Madonny RWPG", która żyła bardzo, bardzo, bardzo... Jest to lektura dla osób ceniących sobie biografie poparte żmudną pracą Autora, z odpowiednimi przypisami (a jakże uszczegóławiającymi!), bibliografią, legendą i (jakże rzadko już teraz zamieszczanym) indeksem nazwisk. Faktycznie rodzi nam się - pod piórem Pani Karoliny - biografia absolutna. W oczekiwaniu na drugi tom zachęcam do czytania - nawet, a może koniecznie wielokrotnego :) Zachęcam polećcie razem z tym ptakiem...

Nie jestem największą fanką biografii. Zawsze mam wrażenie, że wchodzę nieproszona w czyjeś prywatne życie. Ale są też takie "kultowe" postacie, które chciałoby się poznać od podszewki. I taka właśnie jest Agnieszka Osiecka i jej twórczość.

"Osiecka. Rodzi się ptak" to biografia naukowa. Dotyczy ona dzieciństwa i lat nastoletnich poetki. Autorka Karolina Felberg wykonała tytaniczną pracę zagłębiając się w pamiętniki Agnieszki Osieckiej i badając różne aspekty jej życia.

Z biografii wyłania się nam obraz dziewczyny, a z czasem młodej kobiety pełnej kompleksów i wewnętrznego rozedrgania, konfliktów. Była niespokojnym duchem, który miał przerodzić się dopiero w pięknego, barwnego ptaka swej epoki. Wychowana na silną kobietę, miała buntowniczą duszę, kipiała charyzmą, intelektem i wrażliwością, którą uzewnętrzniała w swoich tekstach. Najpierw tych pierwszych, trochę nieporadnych, by z każdym kolejnym wyrażać w nich pełnię uczuć, zmysł obserwacji i dowcip, ironię.

Dzięki publikacji odkrywamy na nowo Osiecką. Nie jest to tylko autorka tekstów z życiem pełnym trudnych decyzji. Ta niezwykle ciekawa i barwna postać daje nam się poznać jako osoba otwarta na życie, chłonąca je pełną piersią, lubiąca bywać wśród ludzi, bawić się. By z drugiej strony, autorka pozwala nam poznać zakamarki jej duszy, gdy czuła się niezrozumiana przez otaczające ją osoby.

Biografię czyta się dobrze. Nie tylko dowiadujemy się, co ukształtowało polską poetkę, ale także poznajemy tło historyczne, aspekt społeczny tamtych czasów. Jednak ze względu na objętość (zakładam, że pojawia się w najbliższym czasie kolejne tomy opisujące resztę życia i twórczości Osieckiej) czytałam ją "na raty". Według mnie jest to publikacja dla fanów Osieckiej lub literaturoznawców. Zawiera dużo szczegółowych informacji z życia, a właściwie z młodzieńczych lat, Agnieszki Osieckiej. Staje się preludium do najważniejszych lat i twórczości poetki, autorki tekstów, matki, żony, kobiety, która poszukuje swej szczęśliwej drogi do spełnionego życia. W swej publikacji, Karolina Feldberg dzięki opracowaniu tak bogatych materiałów z przeszłości artystki, pozwoliła wypowiedzieć się młodej Agnieszce Osieckiej. Brak tu oceniania, jest za to wrażliwa i wnikliwa podróż w głąb duszy dorastającej artystki.

Dziękuję Wydawnictwu Znak Literanova za egzemplarz książki do recenzji, do którego dołączono pocztówkę z kodem QR. Pozwala on sprawdzić "Którą piosenką Agnieszki Osieckiej jesteś?" Z radością informuję, że trafili mi się, nota bene moi ukochani - "Okularnicy".

Piękna opowieść o kolorowym ptaku, jakim była artystka. Bardzo ładnie wydana.

"Nie pasowała do niczego. Nie układała się w naczyniu jak woda, po prostu nie było na nią naczynia. A jednocześnie była przemiła, wesoła, potwornie zabawna, chętna do tańca, picia, rozmów, spacerów... Była przeinteligentną gadułą. Właściwie nie znała słowa „nie”, chyba że trzeba się było zająć dzieckiem lub pójść do lekarza - mówi Hanna Bakuła, malarka, pisarka i publicystka o swojej przyjaciółce - poetce i autorce tekstów piosenek Agnieszce Osieckiej. I właściwie jest to kwintesencja tej niezwykle barwnej postaci, tak ważnej dla Polaków, ale Karolina Felberg sięgnęła głębiej.

Wiele już było publikacji o Agnieszce Osieckiej, naszym "dobru narodowym", które owinięte niczym całun niezwykłym talentem, częstowało hojnie swoimi słowami kolejne nieutulone serca. Każdy jej tekst zachwycał, ale odbiór był zależny od tego co to było. Czy była to piosenka, utwór liryczny, scenariusz czy też skecz. Osiecka potrafiła celnie wytknąć ówczesnej władzy jej opieszałość, ale też romantycznie zaskoczyć czy ironicznie opowiedzieć o czymś co było dla niej ważne.

O tej niezwykle ważnej postaci należy pamiętać, ale nie wolno idealizować! Był to bowiem przykład artystki o duszy niespokojnej, wiecznie ciekawej, szukającej wyzwań, ale zamkniętej w szczelnej skorupie, do której nikt w pełni nie uzyskał dostępu.

Trzeba przyznać, że autorka podeszła do tematu dość niekonwencjonalnie. W kilku pierwszych rozdziałach panuje dość duży chaos i spore różnice w czasie, jakby chciała zilustrować młodość Osieckiej jej późniejszymi działaniami. Było to dość kłopotliwe, ale zmuszało do wnikliwszego czytania i łączenia wątków.

To dość wnikliwe spojrzenie na młodzieńcze lata poetki. Mowa o tym, co wtedy było dla niej ważne, co kształtowało ją jako kobietę, jak starała się buntować przeciwko ustrojowi i partyjniactwu, pomimo młodego wieku.

Ta biografia to szczegółowy zapis młodości Osieckiej, sowicie doprawiony wieloma postaciami, które jej towarzyszyły, a mnogość przyjaciół i znajomych to przede wszystkim poszukiwanie i ciekawość drugiego człowieka, ale też maskowanie samotności, z którą zawsze się borykała pomimo obecności wielu osób w jej życiu.

Tę biografię należy czytać powoli, smakować, zastanawiać się i przycupnąć nad tym czy owym zagadnieniem. Łatwiej wtedy zrozumieć Osiecką i jej życiowymi wyborami. Wspaniała i drobiazgowa opowieść.

Muszę się przyznać, że poza napisanymi dla Maryli Rodowicz piosenkami Agnieszki Osieckiej, niewiele wiedziałem o twórczości poetki, ani o niej samej. To się zmieniło po przeczytaniu tej biografii. Biografii totalnej, choć to tylko pierwszy tom życiorysu Osieckiej, pokazujący rzeczywiście narodziny ptaka i to do tego rajskiego. Autorka w oparciu o dzienniki pisarki przedstawia nam lata życia Osieckiej od narodzin do czasów studenckich. Poznajemy więc jak jej rodzina wróciła do Polski, jej pojawienie się na świecie, jak wyglądało jej życie w powojennej Warszawie, a przede wszystkim co ją ukształtowało jako osobę i poetkę. Wyłania się z tego obraz młodej skomplikowanej kobiety, która wie, że życie należy przeżyć intensywnie i prędko, bo te na przekór wszystkiemu jest bardzo krótkie. Widzimy jak Osiecka zawierała przyjaźnie i pierwsze miłości, jak spędzała wolny czas i jak zareagowała na przykład na kryzys małżeński swoich rodziców, a także czemu sport był dla niej tak ważny. Ciekawie czytało mi się o poglądach politycznych Osieckiej, które jak wszystko ewoluowały i zmieniały się w czasie gdy dorastała. Co w czasach głębokiego socrealizmu i partyjnej propagandy nie zawsze stanowiło normę, ale z drugiej strony nie powinno może dziwić, biorąc pod uwagę jak wrażliwą osobą była Osiecka. Ta poza tym wyprzedzała też swoje czasy, choć nie zawsze rozumiała swoje motywy i reakcję. Za to potrafiła od najmłodszych lat opisać je słowem w postaci swoich dzienników, które pisała namiętnie, mimo świadomości faktu, że czytają je również jej rodzice. Tekst Karoliny Felberg jest bardzo przenikliwy i szczegółowy, ale co warto podkreślić nie ocenia ona swojej bohaterki. Sprawia to, że czyta się tę książkę wyśmienicie i Rodzi się ptak zachęca do zapoznania się z twórczością Osieckiej, a jeśli nie to przynajmniej, by wyczekiwać drugiego tomu tej biografii. Serdecznie polecam. Wspaniała rzecz!!!

Za książkę dziękuję @znak_literanova i @monika_i_ksiazki