Mówi się, że za każdym wspaniałym mężczyzną, który zrobił karierę, stoi wspaniała kobieta. Za Olgą Krzyżanowską, gdańską lekarką, która niemal wprost z przychodni trafiła na szczyty polskiej polityki, stoi szereg takich kobiet: jej babka, matka, ciotki. Ich życiorysami można by obdzielić tłum powieściowych postaci.
Są w nich ucieczki z dziećmi przez zieloną granicę, praca w konspiracji, udział w Powstaniu Warszawskim. A potem budowanie życia na gruzach. Historie fascynujące, a co w nich najlepsze – prawdziwe.
Olga Krzyżanowska, panna z dobrego domu, dziedziczka tradycji i zasad, jako dojrzała kobieta weszła do polityki. I odniosła sukces. Posłanka, wicemarszałek Sejmu, senator stała się jedną z twarzy rewolucji, za którą podziwiał Polskę świat. Żyjąca w otoczeniu nowoczesnych, odważnych i wolnych kobiet przez myśl nie przeszło, że mogłaby nie być równa mężczyznom – że trzeba w jakiś szczególny sposób chronić prawa kobiet. Teraz Olga Krzyżanowska stanęła za Magdą i Natalią, swoją córką i wnuczką.
Fragment ze wstępu Małgorzaty Szejnert
W 2015 roku córka Olgi, Magda Krzyżanowska-Mierzewska, zaczęła z matką rozmowy o jej wojennym dzieciństwie, o młodości w PRL-u, flirtach, miłości, nartach, pracy, „Solidarności”, karierze parlamentarnej. O najlepszych i najgorszych chwilach życia. Chciały się zająć porządkowaniem rodzinnej pamięci, bujnej, dramatycznej, ale i pełnej anegdot. Bały się, że nie zdążą, bo Olga zaczęła chorować.
Magda zaprosiła do współpracy zaprzyjaźnioną dziennikarkę Aldonę Wiśniewską. Wiedziały, że powstaje opowieść historyczna i obyczajowa, którą należy zachować. Teraz mamy tę książkę przed sobą. Wiemy z niej już, że nie wolno kłamać. Autorytet ojca Olgi, „Generała Wilka”, nadał tej uwadze siłę przykazania, chociaż słowa „kłamstwo” brak w Dekalogu. Wyręcza je w pewnym stopniu „fałszywe świadectwo”. Czego jeszcze się „nie robi”?
O autorkach
Magda Krzyżanowska-Mierzewska, radca prawny, w latach 1993-2018 prawniczka w Kancelarii Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. W latach 2012-2018 przewodnicząca Panelu ds. Praw Człowieka w misji Unii Europejskiej w Kosowie. Autorka licznych publikacji o orzecznictwie Trybunału, ochronie praw człowieka i wymiarze sprawiedliwości. Współautorka (wraz z Jerzym Krzyżanowskim) rodzinnej opowieści biograficznej Według ojca, według córki wyróżnionej Nagrodą Historyczną tygodnika „Polityka” (Warszawa 2010).
Aldona Wiśniewska, dziennikarka, reporterka i redaktorka z wieloletnim stażem. Po studiach na Wydziale Psychologii UW pracowała w tygodniku „Na przełaj”, następnie w dziale reportażu „Gazety Wyborczej”, później jako autorka, redaktorka i sekretarz redakcji w różnych wydawnictwach i tytułach. Najważniejsza nagroda – miesięcznika „Odra” w 1988 r. za reportaż ze strajku w Stoczni Gdańskiej. Obecnie freelancerka.
Kogo dokładnie przedstawia biografia "Olga, córka Wilka"?
Książka koncentruje się na życiu Olgi Krzyżanowskiej, wybitnej lekarki i wicemarszałek Sejmu, ukazując jej drogę od gdańskiej przychodni do wielkiej polityki. Autorki kreślą portret kobiety ukształtowanej przez silne tradycje rodzinne oraz etos pracy społecznej i lekarskiej. Narracja obejmuje nie tylko karierę polityczną, ale również osobiste doświadczenia związane z medycyną i życiem w powojennej Polsce. Jest to rzetelny zapis losów postaci, która stała się jedną z twarzy polskiej transformacji ustrojowej.
Jakie wydarzenia historyczne stanowią tło dla losów rodziny Krzyżanowskich?
Opowieść obejmuje kluczowe momenty polskiej historii XX wieku, w tym konspirację wojenną, Powstanie Warszawskie oraz budowanie struktur demokratycznych po 1989 roku. Czytelnik poznaje losy kobiet z rodziny Olgi, które musiały radzić sobie z ucieczkami przez zieloną granicę i odbudową życia na powojennych gruzach. Publikacja szczegółowo dokumentuje realia życia w cieniu wielkiej historii, łącząc wątki osobiste z losami narodu. Dokumentalne podejście pozwala zrozumieć motywacje bohaterki w kontekście jej patriotycznego wychowania.
Czy książka skupia się wyłącznie na karierze politycznej głównej bohaterki?
Publikacja kładzie silny nacisk na wpływ pokoleń kobiet - babki, matki i ciotek - na kształtowanie się charakteru Olgi Krzyżanowskiej. Autorki analizują, jak rodzinne wartości i wzorce niezależności wpłynęły na jej późniejsze postrzeganie równouprawnienia i praw kobiet. Biografie te pokazują, że sukces polityczny bohaterki był zakorzeniony w silnych fundamentach etycznych przekazywanych z pokolenia na pokolenie. To wielowymiarowa saga rodzinna, w której polityka stanowi tylko jeden z elementów szerszego obrazu życia.
Jak biografia "Olga, córka Wilka" opisuje wejście bohaterki do świata polityki?
Książka przedstawia proces transformacji dojrzałej kobiety i lekarki w skuteczną posłankę oraz senator w czasach przełomu solidarnościowego. Przedstawia ona moment, w którym postać niemal bezpośrednio z gabinetu lekarskiego trafiła na szczyty władzy państwowej, zachowując przy tym swoją autentyczność. Autorki podkreślają, że Olga Krzyżanowska stała się symbolem nowoczesnej, wolnej Polski, budząc podziw na arenie międzynarodowej. Jest to inspirująca relacja o braniu odpowiedzialności za państwo w krytycznych momentach dziejowych.
Dla kogo ta biografia może okazać się zbyt wymagająca w odbiorze?
Pozycja ta nie jest lekką lekturą beletrystyczną i może być trudna dla osób poszukujących wyłącznie sensacyjnej fabuły lub fikcji literackiej. Ze względu na gęstą sieć faktów historycznych, nazwisk i szczegółowych opisów realiów politycznych, wymaga ona od czytelnika skupienia i podstawowej orientacji w dziejach Polski. Książka unika uproszczeń, co sprawia, że osoby oczekujące szybkiej akcji mogą poczuć się przytłoczone bogactwem materiału faktograficznego. Jest to rzetelne opracowanie biograficzne przeznaczone dla świadomego odbiorcy literatury faktu.
