Georgia lat trzydziestych i czterdziestych, której prowincjonalna codzienność niewiele różni się od tej w XIX wieku. Brak bieżącej wody, lekarstw, powszechna bieda, często głód pomimo wykańczającej pracy na tytoniowych polach. Szczególna farmerska obyczajowość, miejscowe wierzenia i zabobony. I wszechobecna przemoc, która naznacza życie każdej rodziny.
Crews jako dziecko dwukrotnie znalazł się na granicy życia i śmierci. Doświadczenia te odmieniły go na zawsze, być może sprawiły, że został pisarzem. Zawsze zdawał sobie sprawę, jak wielu jego rówieśników z okolic nie miało tyle szczęścia, by dożyć dorosłości. Tym, którzy przeżyli, przygląda się wnikliwie.
Bezkompromisowo opisuje surowe warunki dorastania na głębokiej prowincji, pieczołowicie odtwarza surowe okruchy piękna – radość na widok ciężarówek z darmową żywnością, obietnice lepszego świata ożywiane katalogami domów towarowych. W każdym bohaterze odnajduje ślady dobroci, docenia gesty wzajemnego wsparcia, o jakie w tych okolicznościach nie było łatwo. Jego książka to ballada o ludziach niepotrzebnych i odrzuconych, którzy robili, co musieli, żeby przetrwać.
Opinie o książce
Crews to wyjątkowy gawędziarz z Południa. Łatwo jest gardzić biedotą. „O mułach i ludziach” sprawia, że staje się to trudniejsze. Nadaje tym ludziom, zdającym się należeć do innego stulecia, niemal heroiczną postać. „O mułach i ludziach” to nie rzecz o Ameryce zapomnianej, tylko o tej części Ameryki, którą tak naprawdę odsłania się z rzadka, właśnie w książkach takich jak ta.
„New York Times Book Review”
„O mułach i ludziach” to najlepsze wprowadzenie do dorobku Crewsa – w znacznym stopniu objaśnia, skąd brała się jego podlana krwią proza. Te wspomnienia stoją jedną nogą w innym świecie, w dziwacznej Ameryce czasów wielkiego kryzysu. Crews z uczuciem i merytorycznie opisuje mnóstwo tematów, od pracy na roli do roboty w fabryce […], od jedzenia po seks. To książka dla wszystkich – żwawa, szczera, skonstruowana tak, jakby miała przetrwać wieki. Podobnie jak jej autor jest krzepka i z gruntu amerykańska.
Dwight Garner, „New York Times”
Crews znajduje wyjątkowy głos, umie z dojrzałą refleksją pisarską oddać świat i światopogląd pięciolatka, który pewnego dnia zapada na chorobę Heinego-Medina, a później zostaje poparzony podczas świniobicia.
Richard Gilbert
Wielkim darem Crewsa jest zdolność pokazania nam, jak totalne przekleństwo na nas ciąży i jak totalnie piękni jesteśmy. Crews puszcza z dymem łatwe sposoby na ogląd nas samych, do których lubimy się uciekać, i zostawia po sobie coś lepszego, coś przetopionego w oczyszczającym ogniu.
„New York Newsday”
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż lub z serii Amerykańska
Czy książka "O mułach i ludziach. Dzieciństwo w Georgii" to klasyczna biografia?
Książka Harry'ego Crewsa to surowy pamiętnik napisany w stylu gawędy z amerykańskiego Południa, który łączy reportaż z osobistymi wspomnieniami. Autor rezygnuje z chronologicznego wyliczania faktów na rzecz sugestywnego odtworzenia klimatu biedy i przemocy lat 30. XX wieku. Czytelnik poznaje świat z perspektywy dziecka, co nadaje opowieści unikalny, niemal mityczny charakter. To pozycja obowiązkowa dla osób szukających autentycznego obrazu zapomnianej Ameryki bez upiększeń.
Jaki klimat dominuje w tej opowieści o dorastaniu na południu USA?
W publikacji dominuje atmosfera brudu, ciężkiej pracy fizycznej oraz wszechobecnego, prowincjonalnego fatalizmu. Harry Crews kreśli obraz świata, w którym życie ludzkie jest nierozerwalnie związane z naturą i surowymi zasadami przetrwania w czasie Wielkiego Kryzysu. Mimo opisów skrajnej nędzy i bólu, autor odnajduje w swoich bohaterach godność oraz specyficzne, szorstkie piękno. Lektura wywołuje silne emocje, konfrontując odbiorcę z brutalną rzeczywistością głębokiej prowincji stanu Georgia.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Pozycja ta nie jest odpowiednia dla czytelników szukających lekkiej lektury lub unikających drastycznych opisów fizycznego cierpienia. Autor bezkompromisowo opisuje przemoc domową, skutki ciężkich chorób oraz brutalne realia życia na farmie, w tym sceny związane z ubojem zwierząt. Osoby wrażliwe na naturalistyczne opisy bólu oraz skrajnej nędzy mogą poczuć dyskomfort podczas czytania niektórych fragmentów. Jest to literatura wymagająca emocjonalnie, skupiona na mrocznych i bolesnych aspektach ludzkiej egzystencji.
Czy tematyka książki skupia się wyłącznie na rolnictwie i pracy na roli?
Tematyka dzieła wykracza daleko poza opisy pracy na polach tytoniu, koncentrując się na psychologii przetrwania i lokalnym folklorze. Crews szczegółowo analizuje relacje społeczne, ludowe zabobony oraz wpływ traumatycznych wydarzeń z dzieciństwa na kształtowanie się osobowości. Czytelnik dowiaduje się, jak brak dostępu do medycyny i edukacji determinował losy całych pokoleń mieszkańców amerykańskiego Południa. Książka stanowi głębokie studium ludzkiej wytrzymałości w ekstremalnych warunkach ekonomicznych i społecznych.
Jakie walory literackie wyróżniają tę pozycję na tle innych reportaży?
Dzieło wyróżnia się wyjątkowym stylem narracji, który łączy brutalny realizm z dojrzałą refleksją nad losem ludzi wykluczonych. Harry Crews posługuje się językiem konkretnym i krzepkim, unikając przy tym taniego sentymentalizmu czy oceniania swoich bohaterów. Autor potrafi nadać codziennym zmaganiom biedoty wymiar niemal heroiczny, co czyni tę opowieść ponadczasową balladą o przetrwaniu. To literatura wysokiej próby, która pozwala zrozumieć korzenie specyficznej, południowej wrażliwości literackiej oraz nurtu gritty realism.
