Partner wydania: Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem
To nietypowy przewodnik. Nie opisuje miejsc pięknych, atrakcyjnych i niepowtarzalnych. Prowadzi raczej po ciemnych zaułkach, przestrzeniach zapomnianych i wyrzuconych z pamięci. Pokazuje trzy wymiary Zakopanego, które dotąd traktowano po macoszemu albo pomijano wstydliwym milczeniem. Bo Zakopane nie byłoby takie, jakie jest, bez ciężkiej pracy i wysiłku licznych przybyłych i osiadłych tu ceprów, bez wielu sanatoriów i zaludniających je tysięcy gruźlików, i wreszcie bez społeczności zakopiańskich Żydów, którzy podczas drugiej wojny światowej podzielili los pobratymców w całej Europie.
„Jesteśmy przekonani, że Zakopane można spotkać inaczej. W niespiesznej wędrówce, poświęcając więcej uwagi miejscom niby znanym i tym zgoła pospolitym, pamiętając przy tym, że nasza wiedza – osobliwie o przestrzeniach kulturowo istotnych – zawsze jest zmityzowana, co nie znaczy nieprawdziwa, jednostronna wszak i upraszczająca.
Miniprzewodnik, który tutaj przedstawiamy, to zachęta do tego rodzaju spacerów. Po przestrzeni i czasie. W materii miasta wypatrujemy ludzi i ich nieoczywistych historii, a zjawiska i procesy uobecniają się nam w architektonicznym zamęcie i urbanistycznym nieporządku. Nawet brak, nieobecność stają się ciekawe, gdy jesteśmy w stanie zwrócić na nie uwagę i myśleć o ich znaczeniu. Czy przydaje to Zakopanemu urody? Pewnie nie. Czyni je niemniej miejscem ciekawszym, mniej banalnym. Nasi nieoczywiści przewodnicy: ceprzy, gruźlicy i Żydzi, pozwalają nam ćwiczyć wyobraźnię, praktykować pamięć i, tropiąc ślady, uczyć się uważności”.
Fragment wstępu
Czy książka "Nieobecne miasto" to tradycyjny przewodnik po zabytkach Zakopanego?
"Nieobecne miasto" nie jest klasycznym przewodnikiem turystycznym skupionym na popularnych atrakcjach i architektonicznym pięknie kurortu. Autorzy koncentrują się na miejscach zapomnianych, mrocznych zaułkach i historii celowo wymazanej z powszechnej świadomości. Książka analizuje urbanistyczny nieporządek oraz ślady przeszłości, które są pomijane milczeniem w masowej turystyce. Lektura zachęca do uważnego spaceru i odkrywania nieoczywistych warstw kulturowych miasta.
Dla kogo ta publikacja może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Publikacja ta nie jest odpowiednim wyborem dla osób szukających lekkiej lektury o współczesnych rozrywkach czy polecanych szlakach Tatrzańskiego Parku Narodowego. Skupienie na trudnych tematach, takich jak Zagłada, cierpienie chorych na gruźlicę czy degradacja architektury, wymaga od czytelnika dużego skupienia i refleksji. Odbiorcy oczekujący kolorowych fotografii i opisów luksusowych hoteli mogą poczuć się przytłoczeni surową i melancholijną tematyką. Książka świadomie rezygnuje z promowania komercyjnego oblicza Zakopanego na rzecz bolesnej historii.
Jaką rolę w narracji odgrywa wątek sanatoriów i pacjentów chorych na gruźlicę?
Temat sanatoriów oraz tysięcy kuracjuszy zmagających się z gruźlicą stanowi jeden z trzech głównych filarów tej opowieści o Zakopanem. Autorzy przywracają pamięć o osobach, które współtworzyły klimat miasta, mimo że ich obecność wiązała się z chorobą i izolacją. Opisują oni wpływ tej specyficznej grupy na rozwój lokalnej infrastruktury oraz społeczne postrzeganie uzdrowiska. Dzięki temu czytelnik zyskuje wgląd w medyczną przeszłość regionu, która ukształtowała jego unikalny charakter.
Czy w treści znajdziemy informacje o żydowskiej społeczności zamieszkującej dawniej Zakopane?
Tak, książka szczegółowo przywołuje historię zakopiańskich Żydów, których losy zostały tragicznie przerwane w trakcie drugiej wojny światowej. Autorzy tropią materialne i niematerialne ślady tej społeczności, analizując ich istotny wkład w życie miasta przed Zagładą. Publikacja uświadamia, jak wielka pustka pozostała po zniknięciu tej grupy i jak ich nieobecność wpływa na dzisiejszy obraz miejscowości. Jest to rzetelne źródło wiedzy dla osób zainteresowanych wielokulturowym dziedzictwem Podhala.
Czym wyróżnia się styl prowadzenia czytelnika w ramach serii Zakopiańskiej?
Styl tej publikacji opiera się na koncepcji miniprzewodnika, który promuje niespieszne wędrowanie i ćwiczenie wyobraźni historycznej. Zamiast gotowych tras, czytelnik otrzymuje narzędzia do samodzielnego tropienia śladów w architektonicznym zamęcie współczesnego miasta. Narracja przygotowana przez ekspertów z Muzeum Tatrzańskiego gwarantuje wysoki poziom merytoryczny i głęboką analizę procesów urbanistycznych. Taki sposób prezentacji treści pozwala dostrzec znaczenie miejsc zgoła pospolitych i pozornie nieistotnych.
