Teoria umysłu to jedno z najważniejszych zagadnień w życiu osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Do dziś niewiele materiałów łączyło badania naukowe w tej dziedzinie z praktyką – lukę tę wypełnia książka Kirstiny Ordetx. Dwunastotygodniowy program jej autorstwa można w łatwy sposób wykorzystać w klasie lub gabinecie terapeutycznym. Przygotowanie poszczególnych zajęć nie zajmuje dużo czasu, a ich treść znakomicie motywuje uczniów. Niniejsza książka ma potencjał, by zmienić to, jak osoby ze spektrum rozumieją zachowania społeczne, i ułatwić im budowanie relacji międzyludzkich.
dr Brenda Smith Myles
Ohio Center for Autism and Low Incidence
W niniejszej książce przedstawiono skuteczny, łatwy do wprowadzenia program nauczania, dzięki któremu dzieci z wysoko funkcjonującym autyzmem, zespołem Aspergera i pokrewnymi trudnościami społecznymi mogą rozwinąć rzetelne podstawy teorii umysłu (inaczej: czytania umysłu lub wnioskowania społecznego), czyli zdolności wyciągania wniosków na temat stanów umysłu innych osób i przewidywania na tej podstawie ich zachowania. Program wykorzystuje podejście multisensoryczne i jest przeznaczony do pracy z dziećmi w wieku 5–9 lat. W książce czytelnik znajdzie informacje, jak przeprowadzić kolejne zajęcia krok po kroku, a także kolorowe materiały do wykorzystania oraz wzory listów do rodziców, zawierające wskazówki, jak ćwiczyć w domu.
Dr Kirstina Ordetx jest specjalistką z zakresu psychologii rozwoju i terapii poznawczo-behawioralnej. Od ponad 20 lat pracuje jako terapeutka dzieci z autyzmem, zespołem Aspergera i innymi trudnościami społecznymi. Dla swoich podopiecznych założyła szkołę Pinnacle Academy w Sarasocie na Florydzie (USA), w której nauczanie odbywa się według autorskiego programu. Prowadzi również zajęcia dla studentów psychologii i nauk o zachowaniu. Mieszka w Brandenton na Florydzie.
Do jakiej grupy wiekowej skierowana jest książka "Nauczanie podstaw teorii umysłu"?
Program zawarty w publikacji opracowano z myślą o dzieciach w wieku od 5 do 9 lat. Treści są precyzyjnie dostosowane do możliwości rozwojowych uczniów z wysoko funkcjonującym autyzmem oraz zespołem Aspergera. Metodyka opiera się na podejściu multisensorycznym, co ułatwia przyswajanie wiedzy poprzez angażowanie wielu zmysłów jednocześnie. Taki zakres wiekowy pozwala na skuteczne budowanie fundamentów wnioskowania społecznego w kluczowym etapie edukacji wczesnoszkolnej.
Czy publikacja zawiera gotowe materiały do wykorzystania podczas zajęć terapeutycznych?
Tak, wewnątrz książki znajdują się gotowe do użycia kolorowe pomoce dydaktyczne oraz wzory listów do rodziców. Autor dostarcza kompletny zestaw narzędzi, który pozwala na natychmiastowe wdrożenie 12-tygodniowego programu bez konieczności samodzielnego tworzenia pomocy wizualnych. Listy do opiekunów zawierają praktyczne wskazówki, jak kontynuować ćwiczenia w warunkach domowych, co zwiększa efektywność terapii. Ułatwia to zachowanie niezbędnej spójności między pracą w gabinecie a codziennym życiem dziecka.
Ile czasu zajmuje przygotowanie i przeprowadzenie pojedynczych zajęć z tego programu?
Struktura programu została zaprojektowana tak, aby przygotowanie poszczególnych lekcji zajmowało terapeucie minimalną ilość czasu. Każdy krok scenariusza jest opisany w sposób konkretny i przejrzysty, co pozwala na szybkie zapoznanie się z planem spotkania tuż przed jego rozpoczęciem. Treści zajęć są sformułowane w sposób silnie motywujący dla uczniów, co eliminuje przestoje i ułatwia płynne przejście przez materiał. Całość kursu zamyka się w precyzyjnych ramach dwunastu tygodni systematycznej i ustrukturyzowanej pracy.
Na jakich metodach terapeutycznych opiera się autorski program Kirstiny Ordetx?
Metodyka publikacji bazuje na psychologii rozwoju oraz sprawdzonych zasadach terapii poznawczo-behawioralnej. Autorka wykorzystuje swoje ponad 20-letnie doświadczenie kliniczne w pracy z dziećmi w spektrum autyzmu, łącząc rzetelne badania naukowe z codzienną praktyką szkolną. Program skupia się na rozwijaniu zdolności czytania umysłu, czyli umiejętności przewidywania zachowań innych osób na podstawie ich stanów wewnętrznych. Dzięki temu podopieczni uczą się interpretować złożone sytuacje społeczne w sposób logiczny i zrozumiały.
Dla kogo ten program terapeutyczny może okazać się niewystarczający lub nieodpowiedni?
Publikacja nie jest przeznaczona dla dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną lub bardzo niskim poziomem komunikacji werbalnej. Proponowane ćwiczenia wymagają od uczestnika bazowego poziomu funkcjonowania poznawczego, który jest charakterystyczny dla osób z autyzmem wysokofunkcjonującym. Ze względu na ścisłe ramy wiekowe 5-9 lat, dla młodzieży i osób dorosłych materiały te będą zbyt infantylne w formie i treści. W przypadku starszych podopiecznych należy szukać opracowań o wyższym stopniu abstrakcji, które są lepiej dopasowane do ich potrzeb społecznych.