56 niezwykle ciekawych, niekiedy wręcz zaskakujących historii.
W 2019 roku literacką Nagrodę Nobla odebrała Olga Tokarczuk. To już piąta Nagroda Nobla dla polskich pisarzy. Władysława Reymonta, Henryka Sienkiewicza, Czesława Miłosza, Wisławę Szymborską oraz laureata pokojowej Nagrody Nobla Lecha Wałęsa czy naszą dwukrotną noblistkę, Polkę wszech czasów Marię Skłodowską-Curie wszyscy znają. Ale nie wszyscy wiedzą, że z naszym krajem związanych jest kilkudziesięciu innych laureatów Nagrody Nobla. Przybliżamy portrety literackie 56 noblistów urodzonych w Polsce w jej obecnych granicach i na Kresach Wschodnich bądź o polskich korzeniach. Wymieńmy tylko kilku:
Albert Michelson, amerykański fizyk, zwany apostołem światła, urodził się w Strzelnie na Kujawach i do końca życia uważał się za Polaka.
Józef Rotblat urodził się w Warszawie, w 1938 roku obronił pracę doktorską z fizyki na uniwersytecie w Warszawie. Z Polski wyjechał w 1939 roku. Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał w 1995 roku. Do końca życia biegle mówił po polsku. Mówił, ze jest Polakiem z brytyjskim paszportem.
Andrzej Wiktor Schally laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny jest synem polskiego generała Kazimierza Schally ego, który był szefem Gabinetu Wojskowego prezydenta Rzeczpospolitej Ignacego Mościckiego. Do dziś w Polsce mieszka rodzina noblisty.
Klaus von Klitzing urodził się w Środzie Wielkopolskiej jest laureatem Nagrody Nobla z fizyki. Jego rodzice mówili po polsku. Uczony był w Polsce wielokrotnie.
Tadeusz Reichstein – twórca witaminy C, urodził się we Włocławku. Jego rodzice, Żydzi, byli wielkimi polskimi patriotami. Synowi nadali imię po Tadeuszu Kościuszce. Uczony uważał się za Szwajcara polsko-żydowskiego pochodzenia.
Frank Wilczek, laureat Nagrody Nobla z fizyki jest wnukiem Jana Wilczka, żołnierza w armii gen. Józefa Hallera. Od 2020 roku młodym polskim naukowcom wręczana jest Nagroda im. Franka Wilczka.
Roald Hoffmann urodził się w Złoczowie ( na obecnej Ukrainie), Nagrodę Nobla otrzymał w 1981 roku w dziedzinie chemii. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych chemików wszech czasów. Polskę odwiedził kilka razy. Dzieci uczonego mają drugie, polskie imiona, Hillel Jan i Ingrid Helena.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Jakie kryteria doboru postaci przyjęli autorzy książki "Nasi Nobliści 56 laureatów znad Wisły Odry i Niemna"?
Autorzy uwzględnili noblistów urodzonych w obecnych granicach Polski, na Kresach Wschodnich oraz osoby o udokumentowanych polskich korzeniach. Publikacja wykracza poza powszechnie znane nazwiska, przybliżając sylwetki fizyków, chemików i lekarzy, o których rzadko wspomina się w szkolnych podręcznikach. Każdy biogram skupia się na silnych związkach emocjonalnych lub rodzinnych noblisty z Polską, co pozwala zrozumieć skalę polskiego wkładu w światową naukę. To kompendium wiedzy o postaciach takich jak Albert Michelson czy twórca witaminy C, Tadeusz Reichstein.
Czy publikacja skupia się wyłącznie na biografiach polskich literatów?
Książka prezentuje szeroki przekrój dziedzin, obejmując laureatów z zakresu fizyki, chemii, medycyny oraz Pokojowej Nagrody Nobla. Choć literaci tacy jak Olga Tokarczuk czy Henryk Sienkiewicz są obecni, trzon publikacji stanowią fascynujące historie naukowców, którzy często pracowali poza granicami kraju. Czytelnik odkryje losy osób takich jak Józef Rotblat czy Frank Wilczek, których osiągnięcia są fundamentem współczesnej nauki. Taka konstrukcja treści sprawia, że pozycja ta jest cennym źródłem wiedzy o wszechstronności polskich elit intelektualnych.
Jaki poziom szczegółowości oferują portrety zawarte w tym opracowaniu?
Publikacja zawiera esencjonalne i konkretne portrety literackie, które skupiają się na kluczowych momentach życia i przełomowych odkryciach laureatów. Autorzy unikają suchego, encyklopedycznego tonu na rzecz ciekawych anegdot i faktów dotyczących tożsamości narodowej opisywanych postaci. Każdy rozdział pozwala szybko zapoznać się z dorobkiem noblisty bez konieczności studiowania wielostronicowych monografii. Jest to idealna lektura dla osób poszukujących inspirujących historii podanych w przystępnej i skondensowanej formie.
Dla kogo książka "Nasi Nobliści" może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Opracowanie to nie jest skierowane do czytelników poszukujących bardzo obszernych biografii pojedynczych osób lub specjalistycznych analiz naukowych. Ze względu na przekrojowy charakter i obecność aż 56 sylwetek, poszczególne rozdziały mają formę zwięzłych szkiców biograficznych. Osoby oczekujące głębokich studiów z zakresu mechaniki kwantowej czy zaawansowanej chemii organicznej mogą poczuć niedosyt informacji technicznych. Jest to natomiast doskonała pozycja popularnonaukowa dla hobbystów i uczniów szukających szerokiego kontekstu historycznego.
Jakie unikalne informacje o noblistach znajdę w tej książce?
Książka ujawnia mało znane fakty dotyczące posługiwania się językiem polskim przez zagranicznych noblistów oraz ich sentymentalnych powrotów do ojczyzny. Czytelnik dowiaduje się m.in. o tym, że dzieci wybitnego chemika Roalda Hoffmanna noszą polskie imiona, a laureat z dziedziny fizyki Klaus von Klitzing regularnie odwiedzał Polskę. Publikacja dokumentuje dowody przywiązania do polskości, takie jak obrony doktoratów na warszawskich uczelniach czy nadawanie imion na cześć polskich bohaterów narodowych. Te szczegóły budują obraz polskiej diaspory naukowej jako grupy silnie związanej ze swoimi korzeniami.
