Trzecia z cyklu powieść Lemaitre'a rozpoczynającego się od "Do zobaczenia w zaświatach" (Nagrodzonej Grand Prix nagrody Goncourtów 2013).
Rodzinne sekrety, romanse, bohaterowi, których nikt nie zauważa, nikczemnicy, w których widzi się bohaterów, małe pragnenia i wielkie ambicje, burleska i tragizm - jednym życiem a la francaise.
Każdy naród ma w swojej historii momenty, których się wstydzi. Dla Francuzów z całą pewnością zalicza się do nich kampania z 1940 roku. Po temat sięgali najwięksi pisarze, jak Jean-Paul Sartre. Nie mógł się temu oprzeć również Lemaitre. I choć jego rozliczenie z tym okresem nie ocieka jadem – jest miejscami zabawne i ciepłe – nie traci przez to swej mocy.
Kwiecień 1940 roku. W Paryżu wszyscy mówią o wkroczeniu Niemców, które ma nastąpić lada chwila, ale większość Francuzów żyje swoimi sprawami. Młoda nauczycielka Louise Belmont próbuje się odnaleźć po skandalu obyczajowym, w który była zamieszana. Pan Jules karmi klientów w swojej restauracji. Uroczy hochsztapler Désiré Migault, który nie zawsze tak się nazywał i był już adwokatem, pilotem i chirurgiem, teraz próbuje swoich sił w Ministerstwie Informacji. Obrotny starszy kapral Landrade wykorzystuje pobyt w wojsku do robienia interesów, a paryski żandarm Fernand widzi w histerycznych działaniach władz szansę na spełnienie marzenia jego ukochanej żony.
Kiedy ogarnięta paniką Francja pogrąża się w chaosie i mieszkańcy Paryża uciekają przed Niemcami, największe szumowiny – kanalie i tchórze – wypływają na powierzchnię. Ale jest też kilku ludzi dobrej woli, którzy nie poddają się otaczającemu ich zdeprawowaniu i zmierzają do szczególnego miejsca.
Trylogia Pierre’a Lemaitre’a to poruszający fresk historyczny odkrywający prawdę o trudnych czasach międzywojnia.
„Le Monde des Livres”
Trylogia międzywojenna zapoczątkowana przez „Do zobaczenia w zaświatach” znalazła właśnie wspaniałe zwieńczenie!
„La Croix”
Podróż po dwudziestoleciu międzywojennym z laureatem Nagrody Goncourtów kończymy w roku klęski – na szczęście znów znaleźliśmy się w doborowym towarzystwie i nie brakuje nam werwy!
„Le Monde”
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Dzieci katastrofy
Czy powieść "Lustro naszych smutków" można czytać bez znajomości poprzednich tomów trylogii?
"Lustro naszych smutków" stanowi zamknięcie trylogii, dlatego najlepsze doświadczenie czytelnicze zapewnia lektura po wcześniejszych częściach. Chociaż autor wprowadza nowych bohaterów, liczne nawiązania do losów rodziny Péricourt i echa wydarzeń z "Do zobaczenia w zaświatach" są kluczowe dla pełnego zrozumienia kontekstu. Znajomość poprzednich tomów pozwala docenić ewolucję społeczną Francji, którą Lemaitre kreśli na przestrzeni lat. Samodzielna lektura jest możliwa dzięki odrębnemu wątkowi Louise, jednak pozbawia ona czytelnika głębi historycznego fresku.
Jaki klimat dominuje w tej części cyklu "Dzieci katastrofy"?
Powieść łączy w sobie tragizm upadku Francji w 1940 roku z elementami burleski i czarnego humoru. Pierre Lemaitre mistrzowsko portretuje chaos wojennej ucieczki z Paryża, zestawiając go z osobistymi dramatami i komicznymi wręcz oszustwami głównych bohaterów. Czytelnik obcuje z atmosferą wielkiej historii, która miesza się z drobnymi ludzkimi pragnieniami i słabościami. To dynamiczna opowieść o narodowej klęsce, w której jednak nie brakuje ciepła i wiary w przyzwoitość jednostki.
Dla jakiego typu czytelnika książka "Lustro naszych smutków" może nie być odpowiednim wyborem?
Ta pozycja nie przypadnie do gustu osobom poszukującym typowej, heroicznej powieści wojennej skupionej wyłącznie na działaniach frontowych. Lemaitre koncentruje się na losach cywilów, dezerterów i drobnych krętaczy, często obnażając wstydliwe karty francuskiej historii. Jeśli oczekujesz wartkiej akcji militarnej zamiast rozbudowanej analizy społeczno-obyczajowej, ta wielowątkowa narracja może wydać się zbyt dygresyjna. Książka wymaga od odbiorcy dużego skupienia na detalach historycznych i akceptacji specyficznego, czasem prześmiewczego tonu autora.
Kim są główni bohaterowie tej części i czy pojawiają się znane postacie?
Centralną postacią jest Louise Belmont, którą czytelnicy mogą kojarzyć jako dziecko z pierwszego tomu serii. Obok niej śledzimy losy charyzmatycznego oszusta Désiré Migault oraz żandarma Fernanda, co tworzy barwną panoramę społeczeństwa w obliczu nadchodzącej katastrofy. Autor zręcznie splata losy ludzi z różnych warstw społecznych, pokazując, jak kryzys wydobywa z nich zarówno najgorsze instynkty, jak i niespodziewane pokłady odwagi. To właśnie różnorodność tych perspektyw stanowi o sile finałowego tomu trylogii.
Jakie kluczowe tematy porusza Pierre Lemaitre w tym historycznym fresku?
Głównym motywem jest rozliczenie z mitem wielkiej Francji w obliczu błyskawicznej klęski militarnej z 1940 roku. Autor analizuje mechanizmy paniki, korupcji władzy oraz losy zwykłych ludzi rzuconych w wir wielkiej historii, której nie potrafią kontrolować. "Lustro naszych smutków" to także opowieść o poszukiwaniu prawdy o własnym pochodzeniu i próbie zachowania godności w zdeprawowanym świecie. Lemaitre udowadnia, że nawet w czasach największego chaosu, ludzka solidarność pozostaje wartością nadrzędną.
