Ludzie wędrowni

"Saga o ludziach ziemi" Anny Fryczkowskiej to jedna z moich ukochanych serii. Nic więc dziwnego, że smutek po pożegnaniu z rodziną Józwiaków zastąpiła radość, kiedy dowiedziałam się o nowej powieści autorki. Choć "Ludzie wędrowni" to zupełnie inni bohaterowie i skrywają inne historie, to wciąż inspiracją do ich powstania były rodzinne opowieści i pamiętniki ojca oraz dziadka autorki. A ja kolejny raz przepadłam w świecie, do którego zostałam zabrana przez panią Annę.

Przełom I i II wojny światowej. Trzy pokolenia kobiet. Ludka, Józka, Ina. Pierwsza nigdy nie miała miejsca, które mogłaby nazwać domem — zawsze w drodze, z wielką niewiadomą, gdzie spędzi noc. Druga w wiecznej podróży od jeziora do jeziora za mężem rybakiem. Trzecia, choć najbardziej zadomowiona w jednym miejscu, lada chwila będzie musiała opuścić je i udać się w drogę…

"Ludzie wędrowni" to powieść wyjątkowa. Śmiało można nazwać ją kobiecą sagą, bo to właśnie kobiety są jej głównymi bohaterkami. To one stanowią filary dla rodzin, które zakładają, to one noszą na barkach trudy dnia codziennego, w ciszy cierpią i przeżywają wszelkie porażki, jakich doświadczają one same oraz ich mężowie. Te kobiety potrafią jednak zawalczyć o siebie, są strażniczkami swoich rodzin. To one dbają, aby w czasach, w jakich przyszło im żyć, zadbać o edukację i przyszłość swoją oraz kolejnych pokoleń.

Ta książka to majstersztyk. Jestem fanką stylu, w jakim swoje historie na papier przelewa Anna Fryczkowska. Autorka kolejny raz w niezwykle barwny i plastyczny sposób połączyła realia codziennego życia na wsiach z obecnością znachorów i zabobonów, sprawiając, że "Ludzie wędrowni" to książka wielowymiarowa, piękna i wyjątkowa.

Anna Fryczkowska bez wątpienia jest mistrzynią w budowaniu wielopokoleniowych historii. Niezwykłe, jak potrafi łączyć wątki kolejnych bohaterów, jakże odmienne od siebie ich losy, w sposób płynny, udowadniając przy tym, że nasze życia chcąc nie chcąc budujemy na tym, co zostało nam wpojone albo z jakimi zasobami się wychowywaliśmy. Ta nierozerwalność losów kolejnych pokoleń w książkach autorki jest bardzo wyraźnie zaznaczona.

W przeciwieństwie do “Sagi o ludziach ziemi”, gdzie bohaterowie bardzo dbali o przynależność do swojej ziemi, która jest ich żywicielem, miejscem, domem przekazywanymi z pokolenia na pokolenia, w tej książce bohaterowie nie mają swojego stałego miejsca, wędrują — czasami z wyboru, czasem z przymusu.

To książka trudna dotyka tematów wojny, zaborów, stawia naprzeciw siebie życie na wsi i w mieście a w tym wszystkim portrety kobiet, które miały niezwykłą siłę, aby walczyć, troszczyć się, żyć za siebie i innych. Polecam Wam z całego serca — to poruszająca powieść historyczna i literatura piękna w jednym.

"Dziewuchom starczy się podpisać, pieniądze liczyć, robić w domu, w warzywniku i w polu, to w świecie nie zginą. A wszelki nadmiar tylko im w głowach przewraca".

Trzy pokolenia kobiet - Ludka, Józka i Ina - które łączy wspólna potrzeba przetrwania i utrzymania rodziny. Ich historie przenikają się, tworząc bogaty obraz życia na pograniczu stabilizacji i ciągłej tułaczki. To ich oczami obserwujemy rzeczywistość pierwszej połowy XX wieku. To również trzy silne kobiety, mające u boku słabszych mężczyzn. Mężczyzn, którzy byli marzycielami, a jedzenie dla rodziny czy jakakolwiek stabilizacja nigdy nie były dla nich na pierwszym miejscu.

"Ludzie wędrowni" to wielowymiarowa opowieść o losach rodziny, której członkowie przemierzają Polskę, nieustannie poszukując swojego miejsca na ziemi. Trzeba przyznać, iż Fryczkowska z ogromną dbałością o szczegóły oddaje klimat pierwszej połowy XX wieku, ukazując codzienne zmagania ludzi z życiowymi przeciwnościami, wojną, powstaniami i własną tożsamością. Fryczkowska ukazuje nie tylko zmagania z codziennością, ale także głębokie emocje, traumy i nadzieje, które towarzyszą bohaterkom na ich drodze. To także historia chronicznej samotności kobiet, które marzą i troszczą się o rodzinę. Ale przede wszystkim chcą kochać i czuć się kochane.

Książka zachwyca autentycznością i dbałością o historyczne szczegóły – od sławojek i szabel, przez zarazki i zabobony, aż po wysiedlenia i objawienia. To sprawia, że mamy okazję poczuć się jak uczestnik tamtych wydarzeń, zanurzyć się w atmosferze epoki pełnej dramatów i przemian społecznych.

Podsumowując, "Ludzie wędrowni" to lektura, która nie tylko ukazuje losy konkretnej rodziny, ale także ukazuje uniwersalne prawdy o ludzkiej wytrwałości, miłości i potrzebie przynależności. To książka, która skłania do refleksji nad tym, jak historia i jednostkowe losy splatają się w niepowtarzalną mozaikę życia. Gorąco polecam tę pozycję wszystkim ceniącym sobie literaturę osadzoną w kontekście historycznym.

„Ludzie wędrowni” to wspaniała opowieść inspirowana historia kilku pokoleń kobiet z rodziny autorki. Rozpoczyna się ona w 1913 roku, w którym poznajemy Józkę i jej męża Michała. Oboje nie potrafią pozostać na dłużej w jednym miejscu. Nie przywiązują się ani do nowych sąsiadów, ani do domów, w których już mieszkali. Przez co czują się szczęśliwi.

Michał swoje zamiłowanie do wędrówki ma po ojcu. Jego matka Ludka nigdy nie wiedziała, gdzie będzie spała.

Ina do najmłodsza córka Michała i Józki. I ona wkrótce wyruszy w drogę.

Te trzy pokolenia kobiet wędrowały przez Polskę a obok ich toczyły się ważne dla naszego kraju wydarzenia. Jednak w książce nie znajdziemy brutalnych opisów wojen i powstań. Autorka skupia się bardziej na pokazaniu życia prostych ludzi, którym przyszło żyć na początku XX wieku.

Pani Annie Fryczkowskiej udała się wspaniale oddać to jak na przestrzeni lat zmieniała się rzeczywistość. Jakie zmiany były po I Wojnie Światowej, jak wprowadzano naukę w szkołach i jak starano się zmienić warunki higieniczne wśród mieszkańców.

Książkę czytało mi się bardzo przyjemnie i dość szybko. A wszystko to dzięki lekkiemu stylowi autorki. I dzięki pierwszoosobowej narracji dzięki której mogłam lepiej poznać myśli i emocje każdej z trzech bohaterek. Polecam!

To dobry dzień na to, by polecić Wam coś naprawdę wyjątkowego, bowiem, gdy za daną powieścią stoi nazwisko Fryczkowska, możecie mieć pewność, że kroi się książka naprawdę wielka.

***

Tak też jest w przypadku „Ludzi wędrownych” najnowszej powieści autorki bestsellerowej serii „Saga o ludziach ziemi”. I choć nie jest to jej kontynuacja, to nadal pozostaniemy w „chłopskich” tematach, przy ludziach związanych mocno z ziemią, naturą. Anna Fryczkowska i tym razem zainspirowała się swoimi przodkami, w główniej mierze niezwykłymi kobietami, które przekazały jej swoje dziedzictwo. Nikt inny tak przepięknie, malowniczo, niemal poetycko, nie pisze o polskiej wsi, jak ona.

Jak już wspomniałam na wstępie, niezwykła to była historia, już przy pierwszym kontakcie - za sprawą oszałamiająco pięknego wydania - obiecująca ucztę literacką. I dotrzymująca tego słowa.

I połowa XX wieku.

Trzy silne, niezłomne kobiety „nie do zdarcia”, które na swoich barkach dźwigają wszelkie trudy i znoje świata, nie otrzymując wsparcia od unoszących się na skrzydłach marzeń i wzniosłych idei mężczyzn, którzy mocno powinni stąpać po ziemi u ich boku.

To właśnie tytułowi ludzie wędrowni, poszukujący swojego miejsca, żyznej ziemi, w której szczęśliwie wzrastać będą ich korzenie.

Ina - moja ulubienica, której historia jest wprawdzie najsmutniejsza, a jednocześnie w której odnalazłam cząstkę siebie. Milcząca, cicha dziewczyna zakochana w książkach. Czekająca na miłość, niekochana za młodu.

Józka - kobieta z anielską cierpliwością, wierna, lojalna żona, prawdziwa matka, tyle samo wydająca kolejne dzieci na świat, co je chowająca/

Ludka - starowinka zdana na siebie, czego rezultatem jest jej dystans i oschłość, w gruncie rzeczy przykrywające jedyne dobre, szlachetne i wrażliwe serce.

To one trwały na straży domowego ogniska. To one dzielnie stawiały czoła trudnej codzienności. A Anna Fryczkowska złożyła im należny hołd nie pozwalając, by historia zapomniała o tych cichych bohaterkach, których symbolem stały się trzy pokolenia kobiet.

Wojna, zabory, piekielnie trudna rzeczywistość, kontra wiejska codzienność, podszyta troską, opieką, potrzebą przynależności. A wszystko to podane prawdziwie, bez upiększania, choć „po domowemu”, co tak bardzo mnie ujęło.

Piękna powieść, znakomicie napisana, która w pełni zasługuje na dobre słowo, a przede wszystkim Waszą uwagę :)

Z całego serca polecam.

Kolejny raz zachwycam się twórczością Anny Fryczkowskiej. Jest jedną z nielicznych pisarek, które w tak piękny sposób oddają atmosferę starej polskiej wsi.

Nie da się ukryć, że chłopskie życie od wieków było trudne. Znojna praca, uzależnienie od kaprysów pogody i szlachty, wielodzietność, pijaństwo mężczyzn. Trud wychowania dzieci i utrzymanie gospodarstwa spadały na barki kobiet, chłopek, naszych babek. W „Ludziach wędrownych” Pani Anna Fryczkowska to właśnie im oddaje głos. Na podstawie trzech pokoleń kobiet ze swego rodu ukazuje myślenie chłopek, ich syzyfową pracę, walkę o lepsze jutro. Bo choć wielki świat dzieje się gdzieś tam daleko, to w Skarbanowie i Izbicy, wśród trosk codzienności, rodzą się pragnienia o edukacji, niezależności i miłości. To co dziś jest chlebem powszednim, dla ówczesnych stanowiło przywilej- nauka, edukacja, samodzielne myślenie. Pani Anna Fryczkowska, kolejny raz przekazuje nam, poprzez zrozumienie przeszłości swoich przodków, życiowe mądrości.

Dodatkowo to wydanie… zachwyca w każdym calu. Bardziej polskiej i swojskiej okładki nie mogłam sobie wymarzyć, tak idealnie oddającej ducha powieści.

Anna Fryczkowska pisze o tytułowych ludziach wędrownych – tych, którzy nieraz musieli porzucić dom, ruszyć w drogę i zbudować dla siebie nowe życie; pisze o rodzinie, która latami szukała swojego miejsca w świecie. Ludka, Józka i Ina – trzy kobiety, trzy pokolenia i trzy różne perspektywy. To właśnie ich oczami poznajemy realia pierwszej połowy XX wieku – czas zaborów, wojen, narodowych zrywów i odzyskania niepodległości, reform rolnych, sławojek, obowiązkowej nauki szkolnej. Autorka, z realizmem i dbałością o detale, odmalowuje obraz kujawskiej wsi. Czuć wyraźnie atmosferę dawnych lat – tradycja, wiara i ludowe wierzenia splatają się z ciężką pracą, naturą i życiem rodzinnym. "Ludzie wędrowni" to zapach ryb, słomy, drewna i dymu, smak świeżego mleka, kaszy i poziomek. To wyszeptane modlitwy, kryte strzechą chaty, sienniki, krochmalone poszewki, nauka czytania i pisania przy świetle świecy. Wiele jest w tej powieści pięknych i bolesnych momentów. Są dramatyczne decyzje, trudy codzienności, osobiste zmagania i historyczne zawirowania. Są pożegnania i powroty, narodziny, śluby i pogrzeby, śmiech, waśnie, łzy szczęścia i rozpaczy, wojenna groza, głód i wysiedlenie. Anna Fryczkowska stworzyła wielowymiarowe postaci – autentyczne, ludzkie i bliskie. Wspaniale było móc towarzyszyć Józce i Inie na przestrzeni lat, przez różne etapy i życiowe role – widzieć, jak zmienia je upływający czas i bieg zdarzeń. Mocno poruszyły mnie ich burzliwe losy, czułam się częścią ich świata, dzieliłam ich uczucia, marzenia, lęki i nadzieje.

Pięknie napisana, realistyczna i poruszająca opowieść zainspirowana losami przodków.