Łowcy skór. Tajemnice zbrodni w łódzkim pogotowiu

Afera, skandal, korupcja. Trzy słowa, które ponad dwie dekady temu były stale obecne w gazetach, telewizji, radiu. „Łowcy skór”. Dzisiaj nie wszyscy od razu kojarzą te czołówki i paski w różnorodnych telewizyjnych dziennikach. Jednak coś, gdzieś, ktoś słyszał, czytał, widział. Po tylu latach sprawa ta wciąż budzi emocji. Dlaczego? Czas minął, jednak pozostali skrzywdzeni ludzi i historia, z jakiej nie wyciągnięto wszystkich wniosków.

Anonim uruchomił lawinę, dramatycznych informacji, jakie mogłoby się wydawać nierealne gdyby nie trafił do dziennikarzy, jacy zajmowali się dziennikarskimi śledztwami. Został potraktowany poważnie, zwłaszcza, że jego adresaci co nieco już poznali funeralny biznes przy okazji pracy nad innymi artykułami. Nieprawidłowości nie były aż taką tajemnicą jak mogłoby się wydawać, lecz to, o czym pisał nieznany autor przekraczało wszystko, o czym nieoficjalnie wiedziano. Ruszyło śledztwo, poszukiwania informatorów i przede wszystkim prawdy o tym, co miało i ma miejsce. Ale to dopiero początek, im dalej tym więcej relacji, dowodów i przede wszystkim śladów, mówiących o realiach, dalekich od tych branych za niepodważalną oczywistość. Śmierć zamiast życia, cenniejsza, zmonetyzowana i licząca się bardziej przez tych, którzy powinny stać na straży tego pierwszego. System jaki powstał działał sprawnie i to wcale nie krótko, jak mogłoby się wydawać. Dlaczego tak długo udawało mu się trwać i nawet zataczać coraz szersze kręgi? Znieczulica? Strach? Korzyści? Obojętność? Wszystko naraz i wcale nie po trochu.

Czas mija, niektóre pytania pozostają bez odpowiedzi, na inne dopiero teraz zostają udzielone odpowiedzi, uzupełniają to, co już wiadomo i ujawniają nowe fragmenty prawdy. Trudnej i dla wielu niewygodnej. Tomasz Patora wraca do tematu, jakim żyliśmy dwadzieścia lat temu. Nie przebrzmiał, nie wydaje się wyblakły, wciąż poraża i warty przypomnienia. Analizując zgromadzone fakty, wyniki oficjalnego śledztwa oraz nieujawnione informacje uzupełniają obraz korupcyjnego i zabójczego układu, tak, iż staje się on jeszcze pełniejszy. Jak mógł on powstać i to na taką skalę? Rozdział po rozdziale lub raczej relacja po relacji, zeznanie po zeznaniu, rozmowa po rozmowie, czytelnik zapoznaje się z zaistniałymi powiązaniami, tworzącymi sieć, działającą niezwykle skutecznie i zbyt długo bezkarnie. „Łowcy skór” nie są fabularnym zapisem, ale przedstawieniem rzeczywistych wydarzeń, nie dziejących się gdzieś daleko, za granicą, lecz blisko nas, na oczach społeczeństwa. Tego nie wymyślili scenarzyści czy pisarze. Autentyczne sytuacje, potwierdzone przez świadków, nie jednostkowe, powtarzające się. Tomasz Patora odsłania oś procederu, przypomina to, o czym zdążyliśmy zapomnieć i nie było podane do ogólnej wiadomości. Jak mogło do tego dojść i trwać tak długo?

Prawda nie zawsze obroni się sama.

Po ponad 20 latach od głośnej łódzkiej afery łowców skór możemy się przyjrzeć, jak wyglądała ta sprawa od podszewki. Nie da się czytać spokojnie, bo włos się jeży, ciśnienie rośnie, a na usta (poza brzydkimi słowami) ciśnie się pytanie: JAK TO MOŻLIWE???

Nie wiem, co jest najbardziej zaskakujące: to, że pazerni tchórze zabijali na dużą skalę, z taką lekkością i czuli się bezkarni, czy trudności, które nieomal doprowadziły do umorzenia sprawy?

Po reformach w służbie zdrowia „(…) w pogotowiu było coraz mniej medycyny, a coraz więcej interesów związanych z handlem skórami”. Brak kontroli nad dystrybucją silnych leków i duże łapówki za polecenie firmy pogrzebowej dawały powód i sposób. Dyspozytorzy, kierowcy, pielęgniarze, lekarze całą energię kierowali na swój zarobek, a nie na ratowanie życia.

Drobne uchybienia, a później równia pochyła, słabnące hamulce moralne, chciwość i przyzwolenie na nią doprowadziły do wielu dramatów. Ilu pacjentów miałoby szansę przeżyć, gdyby karetka JECHAŁA RATOWAĆ? A nie stała pod blokiem czekając, aż będzie za późno? A jej załoga robiła to, do czego została powołana? Szacunkowe ilości są ostrożne, ale i tak porażające. Poziom degeneracji szokuje.

Ujawnienie afery zaczęło się od anonimu. Dziennikarskie śledztwo, współpraca z prokuraturą, trudne decyzje ile wiedzy ujawnić w publikacji, by nie zaszkodzić wymiarowi sprawiedliwości, nie wywołać paniki, przewidzieć skutki, w jakim terminie wypuścić informację, a przede wszystkim jak udowodnić proceder? Szokuje początkowe ignorowanie sygnałów, brak reakcji i to jak mało brakowało, by wszystkie zarzuty zostały oddalone.

„Zbrodnie bez zwłok i ich autopsji, bez świadków, bez śladów. Pozornie zbrodnia doskonała, ale jak się okazało, takiej zbrodni nie ma”.

To szokujący, wstrząsający materiał, poruszył mnie bardzo mocno. To historia niesprawiedliwości…

Historie na temat łódzkiego pogotowania ratunkowego to coś, czym żyła kilkanaście lat temu cała Polska. Osobiście z lektury nie dowiedziałam się wielu nowych informacji (ale to wynika również z faktu, że cała ta sprawa od dawna mnie mocno interesowała), ale doceniam prostotę języka i kunszt dziennikarski autora. Na pewno historia wstrząsająca, nie dla ludzi o słabych nerwach, bardzo ciekawa. Polecam.

"Łowcy skór. Tajemnice zbrodni w łódzkim pogotowiu" to pierwsza książka w tym roku, jaką skończyłam czytać. Co prawda, muszę się przyznać, zaczęłam ją czytać jeszcze w grudniu, gdy tylko na czytnik ją wrzuciłam. Ile to było szczęścia jak dostałam w formie cyfrowej i nie musiałam czekać na wersję papierową!

Zainteresowałam się tą książką nie tylko ze względu na to, o czym jest (a o tym zaraz opowiem odrobinę, bez spojlerów), ale także dlatego, że jest na faktach. To znaczy, że to wszystko, co w niej zostało opisane, wydarzyło się naprawdę. A kolejnym smaczkiem dla mnie był fakt, że to łódzkie pogotowia. Trochę w Łodzi mieszkałam i z ogromną chęcią chciałam się dowiedzieć gdzie takie rzeczy się mogły dziać.

Do rzeczy. To, że wydarzenia opisane w "Łowcach skór" są prawdziwe, to już wspomniałam i myślę, że to jeden z powodów, dla którego wiele osób po nią sięgnie. A czy warto ją przeczytać?

Tomasz Patora, czyli autor, rozpoczął śledztwo wraz z kolegami po fachu, które miało ujawnić szczegóły dotyczące handlu informacjami o zgonach. Powiem od razu, że ostatnio wyszedł jeden taki serial, "Minuta ciszy", bardzo tematycznie podobny. Tam handel dotyczył pogrzebów. Domy pogrzebowe i ich układy z księżami. Tego typu sprawy, warto obejrzeć. Tylko, że to fikcja, a Patora sięgnął po fakty. W tej książce jest nieco bardziej... hardcorowo. Bo nie tylko informacje o śmierci były sprzedawane, ale także opóźniano wyjazdy karetek, trafiały się dziwne zgony. I to wszystko w końcu musiało wybuchnąć. To było kiedyś, pewnie wiele osób będzie to pamiętało. A autor postanowił teraz ujawnić więcej informacji.

No właśnie, w książce znajdziecie mnóstwo dokumentów, relacji świadków. Ludzie przestali się bać o tym mówić, a wiadomo, być może łatwiej byłoby zamieść pod dywan.

Tomasz Patora wykonał kawał dobrej roboty tworząc obraz służby zdrowia i nie tylko, która w zasadzie powinna pomagać, a jednak działy się różne rzeczy. Dystrybucja niebezpiecznych leków zahaczająca wręcz o dilerkę? Proszę bardzo. Opóźnienie wyjazdu ratowników i nagła śmierć? Proszę bardzo. Kto na tym korzystał? A oprócz pieniędzy, kogo nie męczyło sumienie?

Włos się jeży podczas czytania i pewnie wiele osób by powiedziało, że to niemożliwe. A no, możliwe i prawdopodobnie nie tylko takie cuda się działy, tylko należałoby się zastanowić ile nie zostało ujawnionych. W tym miejscu mam tylko nadzieję, że Patora sięgnie jeszcze po inne dziennikarskie śledztwa i ubierze je w pełnoprawne reportaże.

Książka napisana jest przystępnym językiem i każdy z powodzeniem zrozumie o co chodzi, nie ma skomplikowanych słów z dziedziny medycyny, aczkolwiek trzeba też przyznać, że autor nie traktuje odbiorcy jak głupka i nie tłumaczy wszystkiego jak przysłowiowemu szympansowi. Dlatego polecam, bo to nie jest opowieść do przeczytania dla przyjemności, a dla świadomości.

Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Otwartym, a premiera jednej, uważam, z najgłośniejszych książek tego roku, będzie 25 stycznia 2023.