Niedźwiedź Wojtek. Niezwykły żołnierz Armii Andersa

Cudowna, ciepła książka, pełna szacunku dla żołnierza niedźwiadka, który wraz z Armią Andersa uczestniczył w walkach o Monte Cassino. O tym, że był taki żołnierz o imieniu Wojtek wiedzą chyba wszyscy, jednak wiedza bardziej szczegółowa na temat jego losów, psikusów i charakteru jest już dość skąpa i ginie w mrokach historii. Autorka książki Aileen Orr w każdym słowie książki pokazuje i udowadnia, jak wielkim szacunkiem darzy Polskę i Polaków. "Polska jest moja pasją" - mówi autorka i rzeczywiście z każdej strony książki wyziera autentyczna miłość do naszego kraju. Niedźwiedzia Wojtka poznała z opowieści swojego dziadka, który spotkał polskich żołnierzy i szeregowego Wojtka na Bliskim Wschodzie. To z Jej inicjatywy w Edynburgu stanął piękny pomnik upamiętniający dzielnego Wojtka i polskich żołnierzy.

Książka ukazuje losy misia od samego początku, kiedy to polscy żołnierze 22 Kompani zaopatrywania artylerii podróżowali z Persji do Palestyny. Po drodze spotkali chłopca niosącego worek. Żołnierze zaciekawili się ruchomą zawartością worka i po krótkiej dyskusji przekonali chłopca do uchylenia rąbka tajemnicy. Kiedy z worka wyłonił się maleńki niedźwiadek, żołnierze z miejsca pokochali zwierzaka. Za nóż, tabliczkę czekolady i konserwę wołową wykupili misia, który od tej chwili stał się ich wiernym przyjacielem. Wojtek był zwierzakiem niezwykle inteligentnym i empatycznym. Uwielbiał miód, słodycze i czekoladę, przepadał też za piwem, stanowiącym nagrodę za dobre zachowanie. Kochał swoich opiekunów, a najbardziej Piotra Prendysza, któremu bezgranicznie ufał i był mu bezwzględnie posłuszny. Wojtek był misiem

psotnym i zabawnym niczym kilkuletnie dziecko. Kochał zapasy ze swoimi opiekunami, które początkowo (kiedy Wojtek był małym niedźwiadkiem) odbywały się jeden na jednego. Kiedy Wojtek urósł, zapasy wyglądały w ten sposób, że żołnierze rzucali się na niego i próbowali obalić go na ziemię, a ON łapą przewracał ich niczym kręgle. Uwielbiał się kąpać, chodzić na spacery, ale najbardziej lubił jeść. Niczym Kubuś Puchatek próbował włamać się do kuchni przez okno i utknął. Żołnierze starali się wyciągnąć go z potrzasku, a miś tymczasem kontynuował błagalne prośby kierowane do przerażonych kucharek o coś smakowitego do jedzenia. Takich historyjek w książce jest całe mnóstwo i naprawdę warto je poznać. Co ciekawsze urywki czytałam mojej rodzinie i zawsze wszyscy rechotaliśmy niczym młode źrebaki. Śmieszność anegdotek była podrasowana świetnym piórem autorki, dzięki któremu książkę czyta się jednym tchem.

Druga część książki stanowi... nie wiem jak to określić... najtrafniej jest chyba napisać "rys historyczny naszego kraju". Autorka przedstawia Polskę jako kraj, który z racji położenia geograficznego nie ma łatwo, jednak charakterni Polacy z każdej opresji wychodzą obronną ręką. Nie obyło się bez kilku błędów historycznych, ale uważam, że jak na osobę, która nie jest z wykształcenia historykiem, autorka może pochwalić się naprawdę sporą wiedzą na temat naszego kraju. Z każdego zdania bije ciepło i sympatia oraz szacunek i wdzięczność dla żołnierzy polskich walczących u boku Jej rodaków.

Warto przeczytać tę książkę. Pomijając bardzo ciekawą historię przesympatycznego, oswojonego misia, możemy przekonać się, że nie tak dawno to Polacy tułali się po całej Europie nie mogąc wrócić do swojej ojczyzny. W wielu miejscach kontynentu tworzono dla nas obozy i robiono wszystko, abyśmy mogli godnie żyć w Państwie, które otwarło dla nas bramy. Nie ulega wątpliwości, że wśród Szkotów (bo to właśnie Szkocja była domem dla Wojtka) można było spotkać osoby przeciwne osiedlaniu się Polaków na ziemiach szkockich. Jednak znaczna większość darzyła naszych przodków sympatią i robiła wszystko, aby złagodzić ogromną tęsknotę za ojczyzną.

"Jego ulubioną sztuczką było podpływanie po kryjomu pod wodą do grup kąpiących się kobiet i niespodziewane wynurzanie się pośród nich." To tyle o psikusach Wojtka popełnianych w ciepłych wodach Adriatyku.

Niesamowita historia. Czytałam i tyle się  śmiałam, co nie dowierzałam. Myślałam "ale serio, to wszystko o niedźwiedziu? Takim wielkim, prawdziwym?" Dziś taka sytuacja byłaby niemożliwa, nawet autorka przyznaje, że "kiedyś żyło się według prostszych zasad".

Książka, choć kanwą są losy Wojtka, jest obrazem bytności wojsk polskich na obszarze Szkockiego Pogranicza w okresie powojennym. Nie będę się zagłębiała w szczegóły co do czasokresu i wydarzeń w których brała udział kompania z Wojtkiem, dużo by pisać, trzeba przeczytać. Książka jest ewidentnie propolska, w najlepszym świetle przedstawia polskie wojsko i przyjaźń polsko-szkocką.

Orr, choć oddaje nam typowo historyczną książkę, ma niebywałą lekkość snucia opowieści (tłumaczenie Arkadiusz Bugaj). Rewelacyjnie się to czyta. Autorka była bez wątpienia zafascynowana Wojtkiem (znała go osobiście) i tym pisaniem oddaje mu hołd. Całe swe dorosłe życie dążyła do postawienia "temu misiu" pomnika, z tego też powodu założyła fundację. I właśnie w tym miejscu muszę wspomnieć o części książki, która mnie trochę rozczarowała. Otóż 1/3 tego nieobszernego wydania poświęcona jest historii tworzenia tejże fundacji. Swoją drogą, w mojej opinii, Orr tą książką sama sobie stawia pomnik. Idąc dalej, mamy posłowie Neila Aschersona. Typowy monument dla zasług Polaków. Dla mnie to historia Polski w pigułce, repetytorium dla uczniów, nawet stylem niewiele odbiega. Rozumiem, że książka ta, pisana przez Szkotkę, 10 lat temu, skierowana była głównie do czytelników zza naszej zachodniej granicy. I rozumiem, że ich wiedza historyczna nie poraża ale ja jednak miałam nadzieję na pełnoowymiarową, 300-stronnicową historię o Wojtku. Powyższe nie jest zarzutem, książka jest spójna, sporo włożono w nią pracy. Polecam głównie osobą lubiącym historię  ale ja jednak chciałbym więcej Misia w książce o Misiu