Kiedy bohater na początku lat dziewięćdziesiątych wsiada z instruktorką prawa jazdy do małego fiata, umiera ze wstydu. Prawie. Ratują go historie, które zaczyna snuć coraz bardziej zasłuchanej instruktorce. O babce, która wpadła citroenem pod pociąg pospieszny z Wilna do Lwowa, dziadku, któremu Sowieci zarekwirowali mercedesa... W jego opowieści zaczynają wkradać się wątki hrabalowskie, a w lusterku wstecznym czeski pisarz w czapce szofera uśmiecha się pod nosem.
Przezabawna nostalgiczna opowieść o przeszłości, piknikach w sosnowych lasach, zawodach balonowych i cudownych chromowanych karoseriach.
Książka ukazała się w 19 krajach.
Opinie o książce
Małe arcydzieło. - „Tages-Anzeiger”
Zabawna, słodko-gorzka opowieść ze szczyptą ironii i nostalgii. - „Independent”
O autorze
Paweł Huelle jest zakochanym w Gdańsku i jego historii pisarzem, scenarzystą i dramaturgiem. Autorem m.in. słynnego Śpiewaj ogrody, Mercedesa-Benza czy Opowieści chłodnego morza. Świat, który już dawno przeminął, w jego utworach nabiera niezwykłego blasku. Tętni życiem, uwodzi i hipnotyzuje.
W jakim stylu narracyjnym utrzymana jest książka "Mercedes-Benz. Z listów do Hrabala"?
Powieść Pawła Huelle została napisana w formie długiego, wielokrotnie złożonego monologu, który bezpośrednio nawiązuje do charakterystycznej frazy Bohumila Hrabala. Autor posługuje się kunsztowną anegdotą i dygresją, tworząc gęstą sieć rodzinnych wspomnień osadzonych w realiach powojennego Gdańska. Taka konstrukcja tekstu wymaga od czytelnika dużego skupienia, ale w zamian oferuje niezwykle płynną i rytmiczną opowieść o dużej sile wyrazu. Jest to jedna z najważniejszych pozycji we współczesnej polskiej literaturze pięknej, ceniona za swój unikalny rytm.
Czy ta powieść skupia się głównie na technicznej historii motoryzacji?
Choć tytuł sugeruje tematykę techniczną, samochody marki Mercedes-Benz są tu jedynie pretekstem do snucia nostalgicznej opowieści o losach rodziny narratora. Samochód pełni rolę wehikułu czasu, łączącego przedwojenne wspomnienia dziadków z osobistymi doświadczeniami i nauką jazdy samego autora. Autor z dużą precyzją opisuje detale starych modeli aut, jednak służą one budowaniu tła dla głębszych refleksji nad przemijaniem i historią Europy Środkowej. To proza skupiona na człowieku i jego relacji z przedmiotami, które niosą ze sobą ładunek emocjonalny.
Czy przed lekturą trzeba znać twórczość czeskiego pisarza Bohumila Hrabala?
Znajomość dzieł Bohumila Hrabala nie jest wymagana, aby w pełni cieszyć się lekturą tej konkretnej powieści. Paweł Huelle składa hołd czeskiemu mistrzowi poprzez specyficzną stylizację językową, jednak sama historia jest całkowicie autonomiczna i zrozumiała bez kontekstu zewnętrznego. Czytelnik nieznający czeskiej literatury odnajdzie w niej uniwersalną opowieść o polskiej tożsamości i skomplikowanej historii XX wieku. Lektura ta może jednak stanowić doskonały impuls do późniejszego odkrywania klasyki literatury naszych południowych sąsiadów.
Jakie emocje i klimat dominują w tej publikacji Pawła Huelle?
W utworze dominuje atmosfera melancholii przeplatana subtelnym humorem oraz ciepłą, rodzinną ironią. Narracja przenosi czytelnika do świata, który już nie istnieje, przywołując zapachy, dźwięki i obrazy dawnego Wybrzeża oraz Sopotu. Paweł Huelle z wielką czułością portretuje swoich bliskich, nadając ich codziennym zmaganiom z historią i techniką rangę literackiego mitu. To lektura wyciszająca, idealna dla osób ceniących literaturę kontemplacyjną, nastrojową i bogatą w warstwie językowej.
Dla jakiego typu czytelnika ta książka może okazać się zbyt wymagająca?
Powieść może być trudna dla odbiorców przyzwyczajonych do szybkiej akcji i krótkich, prostych konstrukcji zdaniowych. Ze względu na specyficzną strukturę tekstu, w którym jedno zdanie potrafi zajmować całą stronę, lektura wymaga cierpliwości i pewnego wyrobienia literackiego. Nie jest to klasyczna biografia ani reportaż, lecz wyrafinowana gra z formą dygresyjną, która nie każdemu przypadnie do gustu. Osoby szukające linearnych, dynamicznych historii mogą poczuć się przytłoczone gęstością i opisowym charakterem tej prozy.
