Alicja Urbanik-Kopeć przygląda się dziewiętnastowiecznemu rynkowi matrymonialnemu, na którym liczyły się posag, weksle i cenne pamiątki rodzinne, nierzadko pomagające narzeczonemu w spłacie długów. Szczególnie uważnie analizuje sytuację kobiet – młodych robotnic, mężatek, starych panien oraz wdów, których samodzielność finansowa stopniowo wzrastała, lecz ciężar społecznych oczekiwań pozostawał ten sam.
Matrymonium to barwny opis kolejnych etapów związku: od poszukiwań partnera za pomocą anonsów aż po małżeństwo, które zapewniało kobiecie bezpieczeństwo finansowe oraz złudzenie życiowego sukcesu. Czy jednak biznes małżeński naprawdę był najlepszym z rozwiązań?
Korzystając z oryginalnych świadectw epoki – artykułów prasowych, pamiętników, powieści i poradników – autorka przybliża system prawno-społeczny panujący na aż do dwudziestolecia międzywojennego. Zza ciasnych ram tego systemu wyłania się pasjonujący obraz kobiet, które próbowały kształtować własne życie: miłosne, rodzinne i finansowe.
O książce
Kobiety z końca XIX wieku i pierwszych dekad wieku XX uratowane od widma panieństwa, od życia bezcelowego i próżnego. Tyle czasu i papieru poświęcono, żeby utrzymywać dorastające dziewczęta w przeświadczeniu, że zamążpójście to cel sam w sobie, droga najwłaściwsza, a ściślej biorąc – jedyna, jeśli tylko chce się być szczęśliwą i spełnioną. Czemu aż tyle? Czemu tak gorliwie do tego przekonywano? Jeśli nie wiadomo, o co chodzi, zwykle chodzi o pieniądze. O tym Alicja Urbanik-Kopeć w swojej najnowszej książce pisze fascynująco, rozliczając precyzyjnie i bezlitośnie instytucję małżeństwa, a także zbudowane wokół niej mity.
Zofia Fabjanowska, redaktorka działu kultury „Zwierciadła”
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski lub z serii Poza serią
Jaką tematykę porusza książka "Matrymonium. O małżeństwie nieromantycznym"?
Publikacja analizuje instytucję małżeństwa w XIX-wiecznej Polsce jako kontrakt ekonomiczno-społeczny, a nie związek oparty na uczuciu. Alicja Urbanik-Kopeć opiera swoje badania na bogatych źródłach historycznych, takich jak ówczesne poradniki, pamiętniki i ogłoszenia matrymonialne. Autorka dekonstruuje powszechny mit romantycznej miłości, pokazując brutalną rzeczywistość finansową i prawną kobiet w tamtym okresie. Jest to rzetelne studium historyczne, które rzuca nowe światło na hierarchię społeczną i codzienne życie na dawnych ziemiach polskich.
Czy ta pozycja jest napisana językiem naukowym czy przystępnym dla laika?
Książka łączy rzetelność badawczą z przystępnym stylem reportażu historycznego, co czyni ją zrozumiałą dla szerokiego grona odbiorców. Autorka unika hermetycznego języka akademickiego, stawiając na barwne opisy konkretnych przypadków i autentycznych losów ludzkich. Czytelnicy znajdą tu liczne anegdoty oraz cytaty z prasy z przełomu wieków, które ożywiają narrację o dawnych obyczajach. To idealna pozycja dla osób interesujących się historią kobiet oraz dynamicznymi przemianami społecznymi w Polsce.
Kim jest autorka Alicja Urbanik-Kopeć i czy można ufać jej badaniom?
Alicja Urbanik-Kopeć to uznana badaczka historii kultury i literaturoznawczyni, specjalizująca się zawodowo w historii społecznej kobiet. Jej bogate doświadczenie akademickie gwarantuje wysoki poziom merytoryczny oraz precyzyjne podejście do analizowanych źródeł archiwalnych. W swoich pracach podejmuje tematykę emancypacji i warunków życia klas niższych, co widać również w szczegółowej analizie zawartej w tej książce. Czytelnik otrzymuje produkt oparty na solidnych fundamentach badawczych i krytycznym spojrzeniu na polską przeszłość.
Dla kogo książka "Matrymonium" może nie być odpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest powieścią beletrystyczną ani romansem historycznym, więc nie spełni oczekiwań osób szukających fikcyjnej fabuły. Skupia się ona na twardych faktach, statystykach i analizie socjologicznej, co może być nużące dla czytelników preferujących wyłącznie lekką literaturę rozrywkową. Publikacja nie oferuje również praktycznych porad dotyczących współczesnych relacji partnerskich, gdyż ogranicza się ściśle do kontekstu historycznego. Osoby poszukujące wyłącznie optymistycznych opowieść mogą poczuć się przytłoczone surowym obrazem realiów życia kobiet w XIX wieku.
Jakie konkretne aspekty życia rodzinnego opisuje ta publikacja?
Autorka szczegółowo opisuje skomplikowany proces negocjacji posagu, rolę swatów oraz prawne konsekwencje zawarcia związku małżeńskiego. Książka analizuje, jak różnice klasowe wpływały na oczekiwania wobec partnerów oraz jakie kary społeczne groziły za niedopełnienie obowiązków. Czytelnik dowie się również o ekonomicznym wymiarze staropanieństwa i często tragicznej sytuacji wdów w ówczesnym systemie prawnym. Całość stanowi kompleksowy obraz mechanizmów, które przez dekady regulowały życie prywatne i majątkowe polskich rodzin.
