Lista Schindlera

"Lista Schindlera"... Tak mi ciężko po tej lekturze a czytałam ją już jakieś dwa tygodnie temu, że nadal nie wiem od czego zacząć... Więc chyba zacznę od początku... Film w reżyserii Spielberga oglądałam jakieś 20 lat temu... Od tamtego czasu ta historia na tyle mocno siedziała mi w głowie... To jak ogromnie ją przeżyłam mając te naście lat... Spowodowała, że chciałam i nie chciałam powtórki... Trochę mi wstyd, że tak późno wzięłam się za książkę... Ale nie było to dla mnie łatwe mimo, że czytam tego typu literaturę... Jednak, kiedy okazało się, że Wydawnictwo Albatros wydaje ją w nowej szacie graficznej pomyślałam, że teraz albo nigdy... Książka czekała na półce kolejne miesiące aż się odważyłam... Po niej znowu obejrzałam film... Nie mogę się pozbierać... Tak totalnie... Trafia na listę księżek mojego życia a na niej nie ma wielu tytułów... Jeśli ktoś z Was nie zna jeszcze tej powieści... Nie wiem... Nie umiem... Pierwszy raz w życiu nie potrafię ubrać w słowa moich uczuć... Bo to nie jest fikcja... To są fakty, to się wydarzyło... Ta książka (i film) jest zarazem tak mocna, wzruszająca, pełna cierpienia i dobra... Nie umiem zebrać słów...

Wiem, że to wszystko co piszę nie można nawet nazwać opinią... Ale nie umiem inaczej...

ARKA SCHINDLERA

Chyba nie ma na świecie kinomana, który nie widziałby spielbergowskiej „Listy Schindlera”. Film kultowy, ceniony, choć całkiem słusznie krytykowany, należy do żelaznej klasyki współczesnego kina i najlepszych dokonań twórcy „Szczęk”, „Bliskich spotkań trzeciego stopnia” czy „Indiany Jonesa”. Nie byłoby go jednak bez wydanej jedenaście lat przed premierą obrazu powieści Thomasa Keneally’ego, która nie dość, że autentycznie świetna i poruszająca, nie pomija niewygodnych rzeczy, których unikał Spielberg.

Oskar Schindler, niemiecki przemysłowiec, miłośnik kobiet, alkoholik… Prowadzi fabrykę zatrudniającą Żydów, a we wszystkim wokoło widzi jedynie interes. Wszystko zmienia się, gdy staje się świadkiem okrucieństwa, które rewiduje jego poglądy. Tak zaczyna się rodzić w nim bunt, a ON sam podejmuje się działań, które pomogą ocalić życie 1200 ludzi…

Historia „Listy Schindlera” zaczęła się od starań Leopolda Pfefferberga, jednego z tzw. Schindlerjuden – ocalonych przez Schindlera – o to by uwiecznić historie tytułowego bohatera i jego misji ratowania polskich Żydów. W latach 60. XX wieku usiłował zainteresować nią Hollywood, co ostatecznie udało się trzydzieści lat później, ale zanim to nastąpiło, przypadkiem spotkał się z Thomasem Keneallym, który zawędrował do jego sklepu. Gdy dowiedział się, że klient jest pisarzem, spróbował zainteresować go tematem Schindlera i tak zaczęły się losy tej powieści. Potem jeszcze Pfefferberg starał się, by Spielberg zekranizował właśnie tę powieść, ale to już materiał na oddzielne rozważania.

Wracając jednak do powieści, z tych wszystkich zabiegów zrodziło się dzieło, które mimo upływu lat świetnie się czyta i robi duże wrażenie. Wciąga, przeraża, chwyta za gardło… Podobnie, jak film, który ma z nią wiele wspólnego także na poziomie samego wykonania – Spielberg kręcił go bowiem tak, jakby robił dokument, choć było to kino fabularne, Keneally zaś, chociaż serwuje nam powieść, jest to jednak powieść bliska literaturze faktu. Fabularyzowana, ale jednak biograficzno-historyczna. Ważniejsze jednak od podobieństw, są w tym przypadku zmiany, jakie widać w stosunku do filmu.

Co się zmieniło? Przede wszystkim prezentacja samego Schindlera. Spielberg wystawił mu pomnik, laurkę, która choć piękna i poruszająca, odarta została ze wszystkiego, co mogłoby zostawić choćby płytką rysę na bohaterze. Keneally natomiast pokazuje nam człowieka. Herosa, ale herosa pełnego swoich wad, grzeszków i ułomności – kogoś prawdziwego, może nie do końca dającego się lubić, tym bardziej że z jego intencjami rożnie bywało, ale dzięki temu tym bliższego czytelnikom. Oczywiście autor serwuje nam także kompleksowe ukazanie pozostałych aspektów tematu. A wszystko to podane jeżykiem przystępnym, choć z profesjonalizmem i odpowiednią wagą.

Kto nie zna tej powieści a docenił film albo po prostu lubi książki o drugiej wojnie światowej, koniecznie powinien „Listę Schindlera” poznać. To świetna, mocna, zapadająca w pamięć książka. I ponadczasowe dzieło o najgorszych, najlepszych i tych pośrednich ludzkich cechach, które tak bardzo wpływają na życie wszystkich wokoło w chwilach próby.

"Oskar przed wojną nie zrobił niczego niezwykłego i nie był nikim wyjątkowym po jej zakończeniu. Miał zatem szczęście, iż w tym krótkim, gwałtownym okresie 1939-1945 napotkał ludzi, dzięki którym mógł ujawnić swoje głębsze wartości."

Film "Lista Schindlera" w reżyserii Stevena Spielberga, przybliżający historię przedsiębiorcy Oskara Schindlera, który podczas II wojny światowej uratował przed pobytem w obozach koncentracyjnych co najmniej 1200 Żydów, oczywiście oglądałam. Przede wszystkim ze względu na niezwykłą tematykę przez niego poruszaną, kontrastowe oblicza człowieczeństwa, wyjątkowe zwyrodnienie ludzkiego gatunku i przeciwstawne jednostkowe czynienie dobra w niesprzyjających życiu okolicznościach, ale też z powodu ogromnego dorobku oscarowego.

Zanurzając się w tak ponurą historię, ciemną, mroczną i bolesną, zaglądamy w oczy najgorszemu złu, stawiamy czoło krwawym świadectwom historii, ale jednocześnie doceniamy maleńkie niegasnące światełka dobroci i nadziei, ogromnie ważne z perspektywy pojedynczych ludzkich losów. Dlatego, wykazując chęć podtrzymania pamięci tego, co tak dramatycznie wstrząsnęło ludzkimi sumieniami, bezwzględnych masowych mordów i prób przeciwstawienia się im, oraz dla poszanowania dziejów skrzywdzonych i zabitych, kiedy tylko pojawiła się okazja, odczułam wewnętrzną potrzebę zapoznania się z papierową wersją opowieści będącą podstawą ekranizacji.

Nie tyle powieść, co ubrany w opisy i dialogi uszczegółowiony znaczący dokument. Przyciąga wyobraźnię, wpływa na emocje, odwołuje się do intelektu. Swobodnie się po nim poruszałam, każdy rozdział odkrywał coś ciekawego, ukazywał jak pozornie drobne sprawy okazywały się silnym świadectwem potęgi humanitaryzmu, choć uwidaczniały się na tle zdegenerowanych czynów, barbarzyńskich postaw i napuszonej nazistowskiej ideologii.

Niejednoznaczny portret Oskara Schindlera, człowieka, który nie krył swoich słabości i ułomności, ale też udowodnił, że nawet wśród wszechobecnej nienawiści, pogardy i wrogości, może narodzić się coś pięknego, przyzwoitego i szlachetnego. Ile trzeba było mieć w sobie determinacji, odwagi i moralnego kręgosłupa, aby pod nosem niszczycielskich, bestialskich i sadystycznych oprawców stworzyć podporę pomocy, ratunku i ocalenia? Już pomysł funkcjonowania niemieckiej fabryki, zatrudniającej Żydów, ratującej pracowników przed trafieniem do obozów koncentracyjnych, wywołuje mocny dysonans, a także podziw.

Nie ma mowy, aby nie wciągnąć się w to świadectwo prawdy, nie pochylić się nad losem ofiar, nie wyrazić słów podziwu dla przetrwania potwierdzenia wagi człowieczeństwa. Książkę dawkowałam porcjami przez kilka wieczorów, aby mieć czas na wyszukiwanie i doczytywanie jeszcze innych tematycznych informacji. Thomas Keneally przeprowadził dziesiątki wywiadów, zapoznał się z licznymi relacjami, sięgnął do wielu dokumentów i materiałów utrwalających obraz przeszłości, a to znalazło przełożenie na wiarygodność przekazu. Publikację zdecydowanie warto uwzględnić w planach czytelniczych, dużo się z niej wynosi, wiedzy, przeżyć i refleksji.

B[Adres usunięty]

Jak napisać recenzję książki opartej na faktach? Książki pisanej w formie reportażu – to dodatkowa trudność. Lista Schindlera to opowieść o Niemcu, który uratował przed zagładą ponad 1200 istnień ludzkich. Mimo wszystko spróbuję, a Wy ocenicie, czy udało mi się sprostać tak wymagającemu zadaniu.

Pewnie każdy z nas oglądał film z 1993 roku, oparty na tej książce, w reżyserii Stevena Spielberga. Film, który dostał aż 7 Oskarów i 40 różnych nagród. Autor - Thomas Keneally otrzymał najbardziej prestiżową nagrodę literacką – Nagrodę Bookera. Jak się z tym zmierzyć?

Oskar Schindler to niemiecki przedsiębiorca pochodzący z Sudetów. To lekkoduch i kobieciarz. W ideologii faszystowskiej nie widzi wad i generalnie ją popiera. Przyjeżdża do Krakowa bo widzi tam możliwość robienia dużych pieniędzy. Otwiera fabrykę naczyń emaliowanych. Zatrudnia w niej Żydów. Kiedy obserwuje działania obozów śmierci, Schindler przewartościowuje swoje podejście. Już nie zależy mu na zarobkach, teraz chce uratować jak największą liczbę istnień ludzkich.

Pokuszę się o stwierdzenie, że ostatnio rynek literacki pełen jest literatury obozowej. Jednak Lista Schindlera to taki klasyk, który powstał na długo przed obecnym wysypem. Keneally w niezwykle obrazowy sposób ukazał przeobrażenie Schindlera. Od zadeklarowanego poplecznika faszyzmu do człowieka, który stawia na szali swoje życie i majątek, aby uratować jak największą liczbę Żydów. Po prostu - tę historię warto poznać.

Dziękuje Wydawnictwu Albatros za egzemplarz tej trudnej książki. Książki, którą należy przeczytać i mieć na swoje półce, po to aby nie zapomnieć. Jeszcze słówko o wydaniu tej książki. Twarda okładka i przejmujące na niej zdjęcie. Gorąco polecam i zapraszam na stronę Wydawnictwa Albatros. [Adres usunięty]

Ten rok w literaturze rozpoczął się "modą" na powieści obozowe, jedne oparte na faktach, drugie całkowicie oderwane od rzeczywistości. Nie łatwo jest teraz znaleźć książkę, która będzie realnym świadectwem tamtych czasów, a jednocześnie przejmującą fabularnie opowieścią. "Lista Schindlera" wydaje się być najlepszym wyborem.

Na pewno większość kojarzy film o tym samym tytule, teraz w nasze ręce trafia wersja książkowa w pięknej oprawie. Nie jest to nowa publikacja, bo pierwsze wydanie pochodzi z lat 80'. Dla mnie to istotna informacja, bo wtedy jeszcze cała historia mogła zostać skonsultowana z osobami, które pamiętały czasy wojny.

Książka trudna, ale już od pierwszej strony będziecie wiedzieć, że chcecie ją przeczytać. Mimo ciężkiego tematu, autor opisał wydarzenia bardzo zręcznie, przez to tę historię dobrze się czyta. Powieść oparta na niełatwych faktach, na historii, na emocjach i życiu setek ludzi. Postać Oskara Schindlera została przedstawiona w sposób obiektywny, poznajemy człowieka z wadami i zaletami, człowieka, który ratował Żydów, a moglibyśmy go nazwać lekkoduchem.

Można powiedzieć, że książka jest już klasykiem. Pozycja obowiązkowa dla każdego, dla osób interesujących się krakowskim gettem, dla tych, którzy zwiedzali Muzeum Oskara Schindlera na Kazimierzu. Dla nas wszystkich, bo musimy pamiętać o tym co się wtedy wydarzyło.