W "Jądrze ciemności" pojawia się motyw niewolniczej pracy, do której zmuszeni zostali miejscowi, wzbogacony o realistyczne opisy ich umierania podczas zakucia w kajdany. Odnajdziemy tam obraz istnego prawa dżungli, świata, w którym przemoc i wyzysk są na porządku dziennym. Ta powieść ujawnia również stopniowe popadanie w szaleństwo niegdyś cywilizowanego Europejczyka, mającego kochającą narzeczoną i wiodącego normalne życie, którego psychika nie była gotowa na rzeczywistość, z którą zetknął się w Kongu. Prawo tamtejszego świata, prawo silniejszego sprawiło, że stawał się coraz bardziej wypaczony, sięgał po coraz brutalniejsze środki, aby utrzymać swoją wysoką pozycję.
Fragment
Znaczenie “Jądra ciemności” rosło powoli: w 1924 roku Thomas Stearns Eliot, jeden z największych poetów angielskich stulecia, wykorzystał zdanie z opowiadania Conrada jako motto do swojego poematu “Wydrążeni ludzie”, sygnalizując pokrewieństwo w szukaniu wyrazu dla pustki wewnętrznej jako podstawowej właściwości człowieka XX wieku; w 1939 Orson Welles przygotował radiową adaptację “Jądra ciemności”, planując przy okazji wersję filmową; w 1958 amerykańska sieć telewizyjna CBS nakręciła luźną adaptację powieści. Mocne uderzenie przyszło chyba dopiero w latach 70. - za sprawą dwóch niezwykłych filmów, które z tekstu Conrada czerpały inspiracje: w 1972 roku pojawia się “Aguirre, gniew boży” Wernera Herzoga, a w 1979 - “Czas apokalipsy” Francisa Forda Coppoli. Dwa te dzieła świadczyły, że “Jądro ciemności” jest przenośne: można zmienić realia i czas historyczny, można cofnąć się do okresu podbojów Ameryki Południowej albo wejść w wojnę amerykańsko-wietnamską, a zarazem, dzięki podsuwanej przez Conrada strukturze wyprawy do piekła, można wyjaśnić konkretne doświadczenia historyczne - potworne, graniczne, przerażające. Tekst Conrada stawał się uniwersalną przypowieścią o przechodzeniu ludzkiego w nie-ludzkie.
Z posłowia profesora Przemysława Czaplińskiego
O autorze
Joseph Conrad tworzył w Anglii, jednak z pochodzenia był Polakiem. Jest uznawany za wybitnego twórcę literatury angielskiej, znanej na całym świecie. W sposób niezwykły umiał połączyć w swoich pracach z jednej strony nurty romantyzmu, z drugiej natomiast pozytywizmu. Jego pierwszą powieścią była książka "Szaleństwo Almayera". Innymi znanymi pozycjami tego pisarza są, między innymi: "Lord Jim", "Nostromo: Opowieść z wybrzeża" czy "Tajny agent".
