„Mistrzowska” (według „The Sunday Times”) opowieść o tym, w jaki sposób wykorzystywano książki w wojnach XX stulecia – jako broń i jako argumenty na rzecz pokoju.
O książkach i o wojnie zazwyczaj nie mówimy jednym tchem. Te pierwsze bowiem należą do najwspanialszych wynalazków ludzkości, te drugie – do tych najbardziej przerażających. Tymczasem Andrew Pettegree – znawca europejskiej reformacji, historyk książki, mediów i przemian, jakim ulegały przez dekady i stulecia – dowodzi, że oba zjawiska są ze sobą ściśle powiązane. W Książce na wojnie poddaje głębokiej analizie rozmaite role odgrywane przez książki w konfliktach zbrojnych na całym świecie.
Winston Churchill korzystał z przewodnika turystycznego, gdy planował kampanię norweską, osamotnione rodziny szukały pociechy w bibliotekach, kiedy ich bliscy walczyli w okopach, a w czasie zimnej wojny obie strony używały książek, aby rozpowszechniać swoje wizje świata. Jako źródło pociechy bądź praktycznych wskazówek, krytycznej analizy albo propagandy – książki kształtowały współczesną historię militarną, na dobre i na złe.
Książka na wojnie, łącząc wnikliwą analizę i znakomite pisarstwo,wyjaśnia potężną moc (i niejednoznaczną rolę) słowa pisanego na wojnie.
„W tym mistrzowskim studium Andrew Pettegree (…)bada, w jaki sposób wykorzystuje się książki w czasie kryzysów”. – Kathryn Hughes, „The Sunday Times”
„Fascynująca analiza roli, jaką w dziejach ludzkości odgrywają biblioteki i zawartość ich półek”. – „The Irish Times”
„Wnikliwa, wiarygodna i nadzwyczaj zajmująca. Znakomita książka Andrew Pettegree urzeknie każdego, dla kogo książki – niezależnie od okoliczności – stanowią nieodłączną i konieczną część życia”. – David Kynaston
Andrew Pettegree jest profesorem historii nowożytnej na Uniwersytecie w St Andrews, autorem (między innymi) The Book in the Renaissance, The Invention of News: How the World Came to Know About Itself i Marki Luter, a także współautorem (wraz z Arthurem der Weduwenem) The Bookshop of the World. Searching for Markets in the Dutch Golden Age i Bibliotek. Kruchej historii. Przez kilka lat piastował stanowisko wiceprzewodniczącego Królewskiego Towarzystwa Historycznego, a od roku 2011 kieruje projektem Universal Short Title Catalogue, którego był pomysłodawcą.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii reportaż
Jaki okres historyczny obejmuje książka "Książka na wojnie. Czytanie w ogniu walki"?
Publikacja koncentruje się przede wszystkim na konfliktach zbrojnych XX wieku, analizując rolę słowa pisanego od I wojny światowej po zimną wojnę. Autor, Andrew Pettegree, szczegółowo opisuje wykorzystanie literatury zarówno w celach propagandowych, jak i jako źródło wsparcia dla żołnierzy oraz cywilów. Czytelnik odnajdzie tu liczne przykłady z historii militarnej, w tym anegdoty o planowaniu kampanii przez Winstona Churchilla. To kompendium wiedzy o tym, jak media i książki kształtowały losy świata w czasach największych kryzysów.
Czy ta lektura jest odpowiednia dla osób niebędących zawodowymi historykami?
Treść jest przystępna dla szerokiego grona odbiorców, łącząc naukową rzetelność profesora historii z wciągającym stylem reportażu. Andrew Pettegree unika hermetycznego języka, dzięki czemu wywód pozostaje zrozumiały dla osób niebędących specjalistami w dziedzinie bibliologii. Publikacja oferuje świeże spojrzenie na znane wydarzenia historyczne przez pryzmat kultury czytelniczej i obiegu informacji. Jest to idealna propozycja dla pasjonatów historii społecznej oraz mechanizmów manipulacji i propagandy.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja może okazać się nieodpowiednia?
Pozycja ta nie jest klasycznym opracowaniem strategii wojskowej ani szczegółowym opisem bitew, lecz skupia się na kulturowym aspekcie konfliktów. Osoby poszukujące wyłącznie technicznych detali uzbrojenia lub taktyki militarnej poczują niedosyt, ponieważ autor priorytetyzuje rolę bibliotek i cenzury. Skupienie na XX stuleciu sprawia również, że czytelnicy zainteresowani wyłącznie historią starożytną znajdą tu mniej materiału dla siebie. Jest to studium wpływu idei i informacji, a nie podręcznik ściśle wojenny.
Czy autor porusza w tekście temat cenzury i propagandy wojennej?
Tak, analiza mechanizmów propagandowych oraz cenzury stanowi jeden z kluczowych filarów tej publikacji. Autor wykazuje, jak rządy wykorzystywały literaturę do mobilizacji społeczeństw oraz w jaki sposób książki stawały się narzędziem w walce ideologicznej. Czytelnik dowie się, jak kontrolowano przepływ informacji, by utrzymać morale narodu w obliczu realnego zagrożenia. To głębokie spojrzenie na ciemniejszą stronę wykorzystania słowa pisanego w służbie państwa.
Jaką rolę pełniły biblioteki podczas konfliktów zbrojnych według autora?
Książka ukazuje biblioteki jako żywe instytucje, które w czasie wojny dawały schronienie i niezbędną pociechę rodzinom walczących. Andrew Pettegree udowadnia, że dostęp do lektury był kluczowym elementem zachowania zdrowia psychicznego i więzi społecznych w ekstremalnych warunkach. Przedstawione historie pokazują, że w ogniu walki książka stawała się produktem pierwszej potrzeby na równi z żywnością. Perspektywa ta pozwala docenić trwałość i znaczenie dziedzictwa kulturowego w najbardziej destrukcyjnych momentach historii.
