"Kiedy mężczyźni źle się zachowują" to próba spojrzenia na molestowanie seksualne z perspektywy psychologii ewolucyjnej.
Temat molestowania, przemocy lub (ogólnie rzecz biorąc) niewłaściwego zachowania mężczyzn w stosunku do kobiet omawiany jest szeroko w przestrzeni publicznej. Ma to miejsce zwłaszcza od początku ruchu #meToo. Dopiero bowiem wtedy tak wiele kobiet odważyło się opowiedzieć głośno o swoich doświadczeniach. Choć wiele z nich padło przy tym ofiarą krytyki i ostracyzmu, ich determinacja uruchomiła jednak pewien proces, którego skutkiem jest stopniowa zmiana podejścia do niewłaściwych zachowań zarówno w domu, jak i w miejscu pracy.
W niniejszej książce David M. Buss dowodzi, że u źródeł molestowania i przemocy leży odwieczny konflikt płci. Obecny był już w dawnych systemach religijnych czy najstarszych znanych nam kodeksach prawa. Jego ślady znajdujemy w przepisach regulujących, kto z kim i pod jakimi warunkami może uprawiać seks oraz zakazujących na przykład pożądania cudzej żony lub cudzego męża. Przejawy konfliktu płci kształtują nasze przekonania na temat seksualności. Skłaniają nas z jednej strony do głębokiego podziwu, z drugiej zaś do pogardy. I choć wszyscy borykamy się z przejawami konfliktu płci, na co dzień widzimy jednak zaledwie czubek góry lodowej tego zjawiska.
Zjawisko to, a zwłaszcza jego skutki, sięgają o wiele głębiej i dalej niż można by to zakładać. David M. Buss proponuje przyjąć celem jego wyjaśnienia perspektywę ewolucyjną. W książce niniejszej ujawnia korzenie konfliktu płci, których należy szukać w bardzo odległej przeszłości gatunku ludzkiego. Pozwala to zrozumieć istotę naszej psychoseksualności, a także, co w tym miejscu najważniejsze, patologiczne zjawiska w niej zachodzące. To ważne, bo o ile konflikt płci będzie zapewne towarzyszyć nam wiecznie, o tyle przemoc seksualna, niestosowne zachowania, kłamstwa podczas randek czy powolne rozpadanie się dobrego niegdyś związku nie muszą być udziałem ani nas samych, ani przyszłych pokoleń.
Opinie o książce
Fascynująca. Próba zrozumienia molestowania seksualnego, przemocy seksualnej czy zwykłego małżeńskiego nieszczęścia i przeciwdziałania tym zjawiskom bez proponowanej przez Bussa perspektywy ewolucyjnej byłaby niczym próba zrozumienia i zwalczania epidemii bez teorii zarazków.
Jonathan Haidt, autor Prawego umysłu i współautor The Coddling of the American Mind
Zaniepokojenie opinii publicznej agresją seksualną jest przejawem istotnego postępu moralnego, ale nasza kultura intelektualna ma trudności w zrozumieniu tego zjawiska, ponieważ kurczowo trzyma się mitów i dogmatów sprzecznych z nauką, zdrowym rozsądkiem i praktycznym doświadczeniem. Buss zbiera to wszystko w całość w swojej fascynującej, nadzwyczaj aktualnej książce, która pomaga nam zrozumieć te problemy i lepiej się przygotować do walki z nimi.
Steven Pinker, autor książki Nowe Oświecenie, Piękny Styl
Niewiele jest tematów, które interesują nas bardziej niż natura relacji między płciami, a David Buss od dawna przoduje w przekształcaniu tego zainteresowania w rzetelną naukę opartą na ustaleniach empirycznych i osadzoną w myśleniu ewolucyjnym. Książka Kiedy mężczyźni źle się zachowują stanowi ważny wkład w tę dziedzinę.
Robert Sapolsky, autor książki Behave
Bezkompromisowe spojrzenie na konflikt płci i na to, co możemy z nim zrobić. Ta przystępna książka wyjaśnia, dlaczego konflikt między mężczyznami i kobietami jest nieunikniony, ale przymus i przemoc seksualna – wcale nie. Celem Bussa jest wyeliminowanie przemocy wobec kobiet, a jego książka przedstawia drogi do osiągnięcia tego celu.
Leda Cosmides, dyrektorka Centrum Psychologii Ewolucyjnej na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Barbara
Poruszająca, prowokująca i skłaniająca do refleksji. Ta książka zabiera nas w ważną, choć często niepokojącą podróż w głąb siebie.
Tracey Chapman, wykładowczyni genetyki ewolucyjnej na Uniwersytecie Anglii Wschodniej
Ta książka, oparta na mocnych podstawach teoretycznych, jest pełna żywych przykładów i oferuje wszechstronne wyjaśnienie genezy ludzkich zachowań seksualnych oraz ich współczesnych przejawów. Pomaga nam zrozumieć wiele rozpowszechnionych, niepokojących zachowań. Wnikliwa i prowokująca.
Nicholas A. Christakis, autor książki Apollo’s Arrow
David Buss potwierdza swoją nadzwyczajną umiejętność wyjaśniania nawet najbardziej złożonych i trudnych tematów. Jego intrygująca, zajmująca książka oferuje odważne, szczere spojrzenie na konflikt płci, które kładzie podwaliny pod poprawę zachowania. Lektura obowiązkowa.
Cindy M. Meston, wykładowczyni psychologii klinicznej na Uniwersytecie Stanu Teksas w Austin, współautorka książki Dlaczego kobiety uprawiają seks
O autorze
Profesor David M. Buss jest amerykańskim psychologiem specjalizującym się w psychologii ewolucyjnej. Pracuje na Uniwersytecie Stanu Teksas w Austin. Ma w swoim dorobku, oprócz artykułów prasowych i publikacji specjalistycznych, także kilka książek popularnonaukowych. Są to między innymi "Ewolucja pożądania", "Zazdrość", "Niebezpieczna namiętność", "Morderca za ścianą" oraz "Dlaczego kobiety uprawiają seks" (napisana wraz z Cindy Meston).
Czego dokładnie dowiem się z książki "Kiedy mężczyźni źle się zachowują"?
Książka analizuje ewolucyjne mechanizmy psychologiczne leżące u podstaw konfliktów seksualnych, oszustw i agresji. Autor wyjaśnia, jak pradawne instynkty kształtują współczesne relacje w sypialniach i miejscach pracy. Treść pozwala zrozumieć, dlaczego pewne negatywne wzorce zachowań powtarzają się niezależnie od kultury. Lektura rzuca nowe światło na dynamikę władzy i pożądania w relacjach międzyludzkich, oferując głęboką perspektywę naukową.
Czy publikacja ta opiera się na twardych dowodach naukowych czy opiniach?
Publikacja stanowi rzetelne opracowanie naukowe oparte na twardych danych empirycznych i teorii ewolucji. David M. Buss wykorzystuje wieloletnie badania nad psychologią seksualną, aby udowodnić konkretne tezy dotyczące ludzkiej natury. Czytelnik otrzymuje wgląd w fakty biologiczne i socjologiczne, a nie subiektywne przemyślenia publicystyczne. Jest to pozycja obowiązkowa dla osób szukających głębokiego, naukowego zrozumienia trudnych zjawisk społecznych zachodzących w cywilizowanym świecie.
Czy David M. Buss oferuje w swojej pracy praktyczne rozwiązania konfliktów?
Tak, autor przedstawia konkretne strategie i rady pozwalające unikać oraz przeciwdziałać konfliktom na tle seksualnym. David M. Buss łączy teorię z praktyką, wskazując drogi do eliminacji przemocy i poprawy komunikacji między płciami. Wiedza o ewolucyjnych pułapkach pomaga czytelnikom lepiej chronić się przed manipulacją i nieuczciwością w relacjach. Zrozumienie mechanizmów konfliktu jest pierwszym krokiem do budowania bezpieczniejszych i bardziej świadomych więzi partnerskich oraz zawodowych.
Dla jakich czytelników ta książka może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Ta pozycja nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiego poradnika relacyjnego lub literatury ignorującej aspekty biologiczne. Treść skupia się na trudnych, często drastycznych tematach i wymaga od czytelnika gotowości na konfrontację z mroczniejszą stroną ludzkiej psychiki. Osoby odrzucające paradygmat ewolucyjny w naukach społecznych mogą uznać przedstawione argumenty za kontrowersyjne. Książka nie jest również typowym kryminałem, lecz pogłębioną analizą naukową z zakresu psychologii.
Czy autor analizuje wyłącznie drastyczne przypadki przemocy, czy też codzienne relacje?
Autor wychodzi poza sferę patologii, analizując codzienne nieporozumienia i standardy moralne obecne w każdej kulturze. David M. Buss bada źródła podwójnych standardów seksualnych oraz mechanizmy wyboru partnera, które wpływają na stabilność związków. Praca ta pokazuje, że konflikt płci jest wszechobecny i dotyczy zarówno spraw błahych, jak i fundamentalnych kwestii prawnych. Dzięki temu czytelnik zyskuje całościowy obraz relacji międzyludzkich widzianych przez pryzmat biologii oraz historii naszego gatunku.
