Czym jest kapitalizm i skąd się wziął? Porywająca opowieść o systemie, który na naszych oczach odchodzi w przeszłość.
Czy nowoczesność, indywidualizm i miejskość są rzeczywiście europejskimi wynalazkami? Czy kapitalizm powstał wraz z brytyjską rewolucją przemysłową? Czy rok 1989 faktycznie był przełomowy, a Amerykanie wygrali zimną wojnę? W którym momencie ludzie zamieszkujący tereny współczesnej Polski wkroczyli w nurt globalnych dziejów? Najczęstsze odpowiedzi na tego rodzaju pytania prowadzą nas w te same miejsca. Ze względu na to, że nasza zbiorowa uwaga była przez długi czas skierowana na Zachód, przez jego pryzmat patrzyliśmy na samych siebie. Ta książka pozwala spojrzeć na nas samych z nowej, globalnej perspektywy.
O książce
Autor odkrywa przed nami nieznaną, zaskakującą historię kapitalizmu, a w konsekwencji także alternatywne dzieje pieniądza, przemysłu, własności, pracy, chłopów i miasta. Nie otrzymujemy kolejnej wersji "moralnej krucjaty" przeciw kapitalizmowi; stawką bowiem jest próba ukazania jego mechanizmów i skomplikowanej (poli)genezy. Autor pracy pewnie prowadzi nas przez pajęczynę bardzo różnych miejsc, takich jak Kalahari i Kurpie, Detroit i Giecz, Dubaj i Łódź. Śledzi ich powiązania, czasem bardzo dyskretne. Przekonujemy się, że kapitalizm wynajdywano wielokrotnie i to bynajmniej nie w ramach "starego świata", ale gdzie indziej, w przestrzeni cywilizacji chińskiej i arabskiej, dla której Europa była regionem peryferyjnym, ubogim, niezbyt atrakcyjnym. Znaczącym walorem książki jest i to, że została napisana dobrą, komunikatywną, a czasem też piękną polszczyzną.
prof. Waldemar Kuligowski
O autorze
Kacper Pobłocki - jest antropologiem społecznym. Kształcił się w United World College of the Altantic (Wielka Brytania), University College Utrecht (Holandia) oraz Central European University (Węgry). Jego praca doktorska pt. The Cunning of Class - Urbanization of Inequality in Post-war Poland (2010) została wyróżniona nagrodą Prezesa Rady Ministrów. Autor tekstów z zakresu studiów miejskich, antropologii porównawczej i ekonomicznej oraz historii społecznej. W 2009 roku stypendysta kierowanego przez Davida Harveya ośrodka The Center for Place, Culture and Politics przy The City University of New York. Współautor książki Anty-bezradnik przestrzenny - prawo do miasta w działaniu (2013, nagroda im. Jerzego Regulskiego) oraz współredaktor książki Architektura niezrównoważona (2016). Pracuje w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz w Centrum Europejskich Studiów Lokalnych i Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego.
Czy ta książka skupia się wyłącznie na rewolucji przemysłowej w Wielkiej Brytanii?
Nie, publikacja odrzuca eurocentryczny punkt widzenia i pokazuje, że kapitalizm ma wiele źródeł poza Europą. Autor analizuje mechanizmy rynkowe w cywilizacji chińskiej oraz arabskiej, traktując Europę jako region peryferyjny. Czytelnik poznaje historię pieniądza i pracy z perspektywy globalnej, obejmującej tak odległe miejsca jak Kalahari czy Kurpie. Taka struktura pozwala zrozumieć, że współczesny system ekonomiczny nie jest wynalazkiem wyłącznie zachodnim.
Dla jakiego typu czytelnika "Kapitalizm. Historia krótkiego trwania" będzie najlepszym wyborem?
Książka jest idealna dla osób poszukujących nieszablonowego spojrzenia na historię gospodarczą i społeczną świata. Zainteresuje ona szczególnie pasjonatów antropologii, socjologii oraz czytelników chcących zrozumieć miejsce Polski w globalnych procesach dziejowych. Dzięki komunikatywnemu językowi publikacja trafia do osób ceniących rzetelną wiedzę naukową podaną w przystępnej formie. To doskonała lektura dla każdego, kto chce wyjść poza schematy podręcznikowe dotyczące nowoczesności i indywidualizmu.
Czy treść książki ma charakter wyłącznie teoretyczny i akademicki?
Publikacja łączy rzetelną analizę naukową z barwną opowieścią o konkretnych miejscach i ludziach. Kacper Pobłocki prowadzi czytelnika przez historię chłopów, miast i przemysłu, używając przykładów z Łodzi, Detroit czy Dubaju. Mimo że autor jest cenionym naukowcem, tekst został napisany piękną i zrozumiałą polszczyzną, co ułatwia odbiór skomplikowanych mechanizmów. Książka unika czystej teorii na rzecz ukazywania żywych powiązań między różnymi zakątkami globu.
Jakie kluczowe zagadnienia poza ekonomią porusza autor w tej pracy?
Autor kładzie duży nacisk na antropologię społeczną, badając dzieje własności, pracy oraz rozwój ośrodków miejskich. Książka analizuje, jak kształtowały się relacje międzyludzkie i struktury społeczne na przestrzeni wieków w różnych kulturach. Czytelnik znajdzie tu informacje o alternatywnych dziejach pieniądza oraz o tym, jak powstawał nowoczesny indywidualizm. Jest to interdyscyplinarna podróż, która wykracza daleko poza ramy tradycyjnie rozumianej ekonomii rynkowej.
Dla kogo ta pozycja może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Książka nie jest tradycyjnym podręcznikiem do historii ekonomii ani prostą publikacją o charakterze ideologicznym. Osoby szukające chronologicznego zestawienia dat lub jednostronnej krytyki kapitalizmu mogą poczuć się zaskoczone wielowątkową, antropologiczną narracją. Nie jest to lekka lektura popularnonaukowa, gdyż wymaga od czytelnika skupienia nad złożonymi procesami społecznymi. Wybór ten odradzamy czytelnikom oczekującym wyłącznie zachodniej perspektywy historycznej bez odniesień do cywilizacji pozaeuropejskich.
