Kaczki Dwa lata na piaskach

POPKulturowy Kociołek: Kate Beaton, autorka znana na zachodzie z humorystycznych komiksów historycznych, w swoim dziele Kaczki: Dwa lata na piaskach, dostarcza czytelnikowi zupełnie nowej formy rozrywki. Album ten jest bowiem intymnym i bolesnym graficznym pamiętnikiem, który opowiada o dwóch latach spędzonych przez autorkę w Kanadyjskiej Albercie, gdzie każdy dzień naznaczony był ciężką pracą.

W życiu każdego młodego człowieka przychodzi taki moment, że musi on opuścić szczęśliwe i bezpieczne „gniazdo”. Tak też było w przypadku autorki recenzowanego dzieła, która zmuszona była opuścić wyspę Nową Szkocję i wyruszyć na zachód w poszukiwaniu pracy. Kredyt studencki przecież sam się nie spłaci. Kate podobnie jak wielu młodych ludzi (zwłaszcza mężczyzn) z przeróżnych prowincji Kanady wyrusza do Alberty, aby ciężko pracować przy wydobyciu piasków roponośnych.

Miejsce to pozwala jej odkryć niezwykle toksyczne (pod wieloma względami) środowisko. Niebezpieczne dla planety, dla organizmów pracowników, dla lokalnej ludności zmuszonej pić skażoną wodę oraz nielicznych kobiet, które zdecydowały się zapuścić do odciętego od cywilizacji miejsca zdominowanego przez mężczyzn.

Kaczki to nie tylko opowieść o pracy w trudnych warunkach, ale przede wszystkim o zderzeniu z szarą i groźną rzeczywistością. Realiami, w których empatia i człowiek, są często marginalizowane na rzecz zysków i przetrwania....

SZARE DNI

Mamy „Kaczki” po polsku. Sporo nagród zgarnął ten komiks – albo, jeśli wolicie określenie, powieść graficzna, bo całkiem spora to cegiełka – w tym Eisnera i Harveya, czyli najważniejsze w amerykańskiej branży komiksowej, więc pewnie niejeden czytelnik czekał. No a czekać było warto. Kate Beaton w swojej liczącej niemal czterysta pięćdziesiąt stron autobiografii zabiera nas w intrygującą podróż po dwóch latach ze swojego życia – latach ciężkich, pełnych doświadczenia i jak widać, mających znaczący wpływ na jej dalsze życie.

Kate poznajemy w 2005 kiedy ma dwadzieścia jeden lat, skończyła właśnie naukę i przekonuje się, że w dorosłym życiu nie będzie miała się tak łatwo odnaleźć. Dziewczyna pochodzi z Cape Breton, wysepki u wybrzeży Kanady, z której nie eksportuje się już niczego, poza ludźmi. Tu nie ma perspektyw, nie ma szans, nie ma nadziei. Ludzi trzyma jedynie przywiązanie. A Kate ma problem – ma kredyt studencki do spłacenia – i szybko przekonuje się, jakim szczęściem może być w jej wieku znalezienie pracy.

I tak trafia do Alberty, gdzie kwitnie biznes związany z roponośnymi piaskami. To przyszłość dla każdego, kto chce uciec i szukać pieniędzy, a ona chce zdjąć z siebie to widmo długów, więc decyduje się spróbować swoich sił w zawodzie stricte męskim można by rzec. I zaczynają się problemy, bo nie dość, że praca ciężka – kopalnie, wielkie machiny i wielki wysiłek – to jeszcze nie każdy uważa, że ktoś taki, jak ona w ogóle może się do tego nadawać…

I taki jest ten komiks. O próbach odnalezienia się w miejscu, gdzie nie pasujemy. Szczególnie zdaniem innych. Taka historia o dorastaniu, o odpowiedzialności, ale i niegościnnym świecie. O seksizmie też. Jest tu polityka, jest rzut oka na degradację środowiska, jest temat migracji… No dużo jest rzeczy, każdy pewnie odczyta to po swojemu, każdy coś innego zauważy. Dla jednych będzie to „tylko” opowieść biograficzna, ot ciekawostka z intrygującego okresu w życiu autorki, inni będą doszukiwać się czegoś więcej. I każdy będzie w sumie rację. Swoją rację.

A album po prostu warto przeczytać. To, że poleca go Barack Obama to dla mnie żadna zachęta – akurat polecajki polityków wszelkiej maści częściej mnie zniechęcają, niż kuszą – ale już przyznane nagrody tak. Tych nagród to sporo zgarnął i komiks, i autorka, i całkiem słusznie, bo Beaton fajnie to wszystko opowiada. Lekko, ale z emocjami, szczerze, sympatycznie, bez zbędnego wnikania w detale. To opowieść o niej, a nie zajęciu, jakiego się podejmowała, choć o nim przecież też. O przemianach. Dużo tu rozmawiania, dużo takich prostych, zwyczajnych spraw, codzienności, interakcji. I naprawdę dobrze jej to wychodzi.

A jeszcze prostym stylem, cartoonowym i odartym z kolorów na rzecz odcieni szarości, bardzo przyjemnie to ilustruje. Ta szarość szaty graficznej, korespondująca z szarością tamtych dni, ma swój urok, klimat i w ogóle. A całość fajnie się składa, dopełnia wzajemnie i tworzy coś, co poznać warto, w co warto się wgryźć i po prostu poznać.