„Jeśli zachowasz pamięć o grzechu” to niejednoznaczna historia synowsko-matczynej relacji, ale także opowieść o miejscu, gdzie ludziom z pełnymi kieszeniami wolno wszystko, biednym nic, a jedni i drudzy stają się równi tylko wobec śmierci.
Każde poszukiwanie jest poszukiwaniem własnego ja. Narrator powieści Andrei Bajaniego, szukając matki, którą utracił, nie tylko odkrywa samego siebie, ale także kreśli krytyczny portret zachodniej kultury opartej na chciwości i egoistycznej żądzy władzy. Bajani napisał mądrą, poetycką, wysmakowaną książkę, która na długo pozostaje w pamięci. Nie byłem w stanie jej odłożyć.
Alberto Manguel
Ta proza daje mi radość i ukojenie, bo sama w sobie jest formą oporu.
Antonio Tabucchi
Zachwycająca książka. Bajani szkicuje portret młodego mężczyzny uwięzionego w krainie cienia między przeszłością a teraźniejszością i obcego miasta, które ów mężczyzna widzi za oknem.
„The New York Times”
*
Andrea Bajani – jeden z najważniejszych i najbardziej uznanych współczesnych pisarzy włoskich. Urodził się w 1975 roku w Rzymie. Za powieść „Jeśli zachowasz pamięć o grzechu” otrzymał liczne nagrody, w tym Premio Super Mondello, Premio Brancati, Premio Recanati i Premio Lo Straniero. Jest autorem nieprzetłumaczonych na język polski powieści: „Cordiali saluti” (2005) i „Ogni promessa” (2010), oraz tomów wierszy: „Promemoria” (2017) i „Dimora naturale” (2020). Za powieść „Il libro delle case” (2021) był nominowany do prestiżowej Premio Strega.
*
Fragment powieści:
Raz napisałem na karteczce, że uciekł pies sąsiadów, i wsunąłem ją pod budzik. Napisałem na niej Witaj w domu, Mamo, bardzo się cieszę, że wróciłaś. Trzy dni temu uciekł pies sąsiadów i wszyscy się bardzo zdenerwowali. Wróciłem ze szkoły do domu, a ciebie wciąż nie było. Następnego ranka wziąłem kolejną kartkę i zmieniłem liczbę dni, które upłynęły od ucieczki psa sąsiadów. Witaj w domu, Mamo, bardzo się cieszę, że wróciłaś. Cztery dni temu uciekł pies sąsiadów i wszyscy się bardzo zdenerwowali. Witaj w domu, Mamo, bardzo się cieszę, że wróciłaś. Pięć dni temu uciekł pies sąsiadów i wszyscy się bardzo zdenerwowali. Witaj w domu, Mamo, bardzo się cieszę, że wróciłaś. Trzydzieści cztery dni temu uciekł pies sąsiadów i wszyscy się bardzo zdenerwowali. Kiedy w końcu wróciłaś na dobre, dni było siedemdziesiąt sześć, liczby na karteczce poprzekreślane i poprawione. A pies sąsiadów zdążył wrócić do domu.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jaki nastrój dominuje w powieści Andrei Bajaniego?
Lektura charakteryzuje się melancholijnym, poetyckim i głęboko refleksyjnym nastrojem, skupionym na bolesnym przeżywaniu straty. Autor buduje atmosferę poprzez migotliwe obrazy z przeszłości oraz surowy obraz współczesnego Bukaresztu widzianego oczami obcego. Czytelnik obcuje z intymnym portretem osamotnienia i próbą rekonstrukcji zerwanych więzi rodzinnych w obliczu śmierci. Jest to proza wymagająca emocjonalnego zaangażowania, która zamiast szybkiej akcji oferuje głęboką analizę psychologiczną bohatera.
W jaki sposób tło historyczne Rumunii wpływa na fabułę książki?
Miejsce akcji stanowi istotny element krytyki społecznej, ukazując kraj rozdarty między dziedzictwem reżimu a drapieżnym kapitalizmem. Lorenzo, szukając śladów matki, konfrontuje się z obrazem państwa kolonizowanego przez zachodnie wpływy i chciwość. Rumunia nie jest tu tylko tłem, ale lustrem, w którym odbijają się losy ludzi odrzuconych przez system i najbliższych. Ta perspektywa pozwala autorowi na nakreślenie szerokiego portretu współczesnej kultury europejskiej opartej na egoizmie i żądzy władzy.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca?
Powieść ta nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej literatury rozrywkowej lub dynamicznego kryminału. Ze względu na swój poetycki, nieliniowy styl oraz ciężką tematykę osamotnienia i odrzucenia, wymaga ona dużego skupienia oraz cierpliwości. Osoby unikające w literaturze pesymistycznych diagnoz społecznych oraz bolesnych rozliczeń z przeszłością mogą poczuć się przytłoczone tą historią. To pozycja skierowana przede wszystkim do miłośników ambitnej literatury pięknej, ceniących wysmakowaną formę ponad wartką akcję.
O czym opowiada książka "Jeśli zachowasz pamięć o grzechu" w kontekście relacji rodzinnych?
Książka "Jeśli zachowasz pamięć o grzechu" to bolesne studium skomplikowanej relacji syna z matką, która przed laty porzuciła rodzinę. Główny bohater próbuje odtworzyć portret kobiety ze strzępków wspomnień i relacji osób, z którymi spędziła ostatnie lata życia w Rumunii. Autor analizuje mechanizmy wypierania żalu oraz trudny proces poznawania na nowo osoby, która stała się dla syna niemal obca. Historia ta pokazuje, jak brak kontaktu i tajemnice z przeszłości trwale kształtują tożsamość dorosłego człowieka.
Czego można spodziewać się po stylu pisarskim Andrei Bajaniego?
Andrea Bajani posługuje się językiem niezwykle precyzyjnym, oszczędnym, a jednocześnie pełnym poetyckich metafor i wrażliwości. Jego styl pozwala na budowanie wielowymiarowych obrazów przy użyciu krótkich, ale niezwykle trafnych i wymownych sformułowań. Czytelnik znajdzie tu fragmenty, które zmuszają do zatrzymania się i przemyślenia uniwersalnych prawd o ludzkiej naturze i pamięci. Jest to proza wysmakowana literacko, w której każde słowo ma swoje precyzyjnie określone miejsce i wagę dla całej opowieści.
