Książkę Borowskiego czyta się "jednym tchem" nie tylko dlatego, że zawiera całą mnogość rozmaitych anegdot, niekiedy bardzo zabawnych, i udatnie buduje sylwetkę charakterologiczną filozofa, ale i - a może nawet przede wszystkim - dlatego, że czytamy przekład kongenialny zarówno co do struktury tekstu, jak i co do jego sensu. Przedsięwzięcie nie było proste, Borowski bowiem, być może zainfekowany stylem Kanta, częstokroć buduje labiryntowe zdania podrzędnie złożone, w których łatwo się zagubić. W polskim przekładzie te zdania nie irytują ani nie utrudniają lektury, lecz łagodnie i zrozumiale płyną wartkim nurtem, konsekwentnie w siebie przechodząc. Dodatkowym urokiem lektury jest subtelna archaizacja tekstu, dokonana z ogromnym wyczuciem dawniejszej polszczyzny. Tłumaczom należą się tutaj owacje na stojąco!
Tę biografię koniecznie należy czytać wraz ze wstępem tłumaczy. Oczywiście jest on napisany polszczyzną współczesną. Odznacza się, tak samo jak przekład, świetnym stylem i sporym polotem, zawiera nieocenione informacje o samym Borowskim, o innych biografach Kanta, a także okraszone smakowitym poczuciem humoru komentarze do celnie wybranych z tekstu Borowskiego niekonsekwencji w prezentacji postaci.
Często można się spotkać z opinią, że na dobrą sprawę Kant nie ma żadnej biografii poza dziejami swego myślenia i że napisanie zajmującej biografii filozofa z Królewca jest po prostu niemożliwe. Takie zdanie podziela na przykład Otfried Höffe, autor znanej również w Polsce pracy o filozofii Kanta. Zadaje temu kłam książka Borowskiego, która - o czym warto napomknąć - została w sporej części poprawiona, uzupełniona i ostatecznie zaakceptowana przez samego Kanta.
Z recenzji
Ludwig Ernst Borowski (1740-1831) - duchowny protestancki (luteranin), późniejszy biskup i arcybiskup Kościoła luterańskiego - nie był wprawdzie profesjonalnym filozofem, ale znał Kanta i pozostawał z nim w bliskiej zażyłości przez pięćdziesiąt lat, a niewykluczone, że nawet nieco dłużej. Był zatem bez wątpienia predysponowany do napisania wartościowej i wiarygodnej biografii przyjaciela.
dr. hab. Janusz Mizera
O autorze
Ludwig Ernst Borowski (1740-1831) - luterański pastor, przyjaciel Immanuela Kanta, autor jego pierwszej biografii, pełnił szereg wysokich funkcji w Pruskim kościele.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Czy książka "Immanuel Kant. Opisanie życia i charakteru" jest odpowiednia dla osób nieznających filozofii?
Tak, ta publikacja skupia się na barwnej osobowości i codziennym życiu myśliciela, a nie na zawiłych wykładach filozoficznych. Autor, będący wieloletnim przyjacielem Kanta, wzbogacił tekst licznymi anegdotami, które czynią lekturę przystępną i angażującą. Dzięki temu czytelnik poznaje ludzkie oblicze filozofa z Królewca bez konieczności posiadania specjalistycznej wiedzy akademickiej. Jest to doskonały punkt wyjścia dla każdego, kto chce zrozumieć charakter człowieka stojącego za wielkimi ideami.
Jaką mamy pewność, że fakty opisane przez Borowskiego są wiarygodne?
Wiarygodność tej biografii potwierdza fakt, że jej treść została osobiście przejrzana i zaakceptowana przez samego Immanuela Kanta. Ludwig Ernst Borowski utrzymywał bliską zażyłość z filozofem przez ponad pół wieku, co pozwoliło mu na zebranie unikalnych spostrzeżeń z pierwszej ręki. Jako duchowny i przyjaciel domu, autor miał dostęp do prywatnych aspektów życia Kanta, które dla innych biografów pozostały nieuchwytne. Książka stanowi zatem jedno z najbardziej autentycznych źródeł historycznych dotyczących codzienności królewieckiego myśliciela.
Czy język przekładu tej biografii jest zrozumiały dla współczesnego czytelnika?
Polskie wydanie łączy subtelną archaizację z klarownością, dzięki czemu tekst płynie wartko mimo złożonej struktury oryginału. Tłumacze wykonali ogromną pracę, aby oddać specyficzny styl Borowskiego w sposób przystępny i elegancki. Choć autor stosuje czasem rozbudowane zdania, polska wersja językowa jest sformułowana tak, by nie irytować i nie utrudniać odbioru treści. Dodatkowym atutem jest obszerny wstęp napisany współczesną polszczyzną, który ułatwia osadzenie lektury w odpowiednim kontekście historycznym.
Czego konkretnie dowiemy się o codzienności Kanta z tej publikacji?
Książka prezentuje szczegółowy portret charakterologiczny filozofa, wypełniony zabawnymi anegdotami oraz opisami jego specyficznych przyzwyczajeń. Czytelnik odnajdzie tu informacje o sposobie bycia Kanta, jego relacjach towarzyskich oraz niekonsekwencjach w zachowaniu, które autor punktuje z humorem. Publikacja zadaje kłam twierdzeniu, że życie myśliciela sprowadzało się wyłącznie do pracy naukowej i było pozbawione emocji. To dynamiczny obraz człowieka, który mimo rygorystycznego planu dnia, prowadził życie pełne ciekawych interakcji społecznych.
Dla kogo ta biografia może okazać się niewłaściwym wyborem?
Publikacja ta nie będzie satysfakcjonująca dla osób poszukujących wyłącznie rygorystycznej analizy systemu filozoficznego Kanta lub jego dzieł naukowych. Ponieważ Borowski nie był zawodowym filozofem, skupia się on na sferze prywatnej i anegdotycznej, a nie na teoretycznych podstawach krytycyzmu. Czytelnicy oczekujący nowoczesnej, krytycznej biografii naukowej mogą odczuć niedosyt ze względu na osobisty i emocjonalny stosunek autora do opisywanej postaci. Jest to przede wszystkim świadectwo epoki i przyjaźni, a nie podręcznik do nauki historii filozofii nowożytnej.
