Książka Górska Roku 2019
Grand Prix Festiwalu Górskiego im. Andrzeja Zawady
Pierwsze szczyty zdobywała w chustce na głowie, w czasach, gdy kobiety w górach były traktowane przez wspinaczy jak dodatkowy plecak. To od niej zaczął się alpinizm kobiecy!
Uznanie zdobyła spektakularnie. Ta droga uchodziła za przejście dla szaleńców. Zwłaszcza od czasu tragicznego wypadku z 1929 roku, utrwalonego przez Juliana Przybosia w wierszu Z Tatr. Siostry Skotnicówny wyszły ze swojego zakopiańskiego domu, by samodzielnie przejść Zamarłą Turnię. I nigdy nie wróciły do domu. Od tamtej pory żaden kobiecy zespół nie próbował pójść ich szlakiem, utrwalając fatalistyczny mit szczytu. Aż do lata 1960 roku, kiedy rankiem Halina Krüger-Syrokomska wyruszyła z Morskiego Oka, by niedługo być na ustach wszystkich i stać się środowiskową legendą. A potem się zaczęło…
Pierwsza Europejka na ośmiotysięczniku, polski rekord wysokości kobiet w Pamirze, wiele pierwszych kobiecych przejść w Tatrach, drogi w Alpach francuskich i szwajcarskich, zdobycie filaru Trollryggen w Norwegii. Należała do pierwszego pokolenia powojennych wspinaczy. Brała udział we wszystkich najważniejszych wyprawach swoich czasów, usilnie promując ideę wspinania się w kobiecych zespołach. Aż nagle odmówiono jej paszportu… Sukcesy Haliny przetarły drogę na najwyższe szlaki świata kolejnym himalaistkom, w tym Wandzie Rutkiewicz, która wielokrotnie towarzyszyła jej podczas wypraw. Te dwie czołowe polskie himalaistki różniło wiele. Nade wszystko: Krüger-Syrokomska nie chciała zginąć w górach… „Góry? To ważne jak cholera, ale oprócz tego jest też inne życie” — mawiała.
Po olbrzymim sukcesie Simony… oraz Wandy… Anna Kamińska powraca w góry z fascynującą opowieścią o Halinie Krüger-Syrokomskiej — kobiecie, niczym Simona Kossak, nieodkrytej, a zarazem himalaistce, bez której nie byłoby Wandy Rutkiewicz.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Kim była Halina Krüger-Syrokomska i dlaczego jej historia jest tak ważna dla polskiego wspinania?
Halina Krüger-Syrokomska była pionierką samodzielnego kobiecego alpinizmu, która jako pierwsza Europejka stanęła na szczycie ośmiotysięcznika. Książka ukazuje jej przełomowe przejście Zamarłej Turni, które skutecznie przełamało wieloletni, fatalistyczny mit tego szczytu w środowisku wspinaczkowym. Publikacja dokumentuje nie tylko sportowe sukcesy, ale także trudną walkę o niezależność kobiet w zdominowanym przez mężczyzn świecie wysokich gór. To lektura obowiązkowa dla osób chcących zrozumieć korzenie sukcesów późniejszych pokoleń polskich himalaistek. Dzięki tej biografii postać Haliny odzyskuje należne jej miejsce w historii światowego alpinizmu.
Czy książka "Halina. Dziś już nie ma takich kobiet" skupia się wyłącznie na opisach technicznych wypraw?
Biografia "Halina. Dziś już nie ma takich kobiet" wykracza daleko poza ramy sportowego raportu, koncentrując się na psychologicznym portrecie niezwykłej osobowości. Anna Kamińska kreśli obraz kobiety, która kochała góry, ale potrafiła zachować zdrowy dystans do swojej pasji i cieszyć się urokami życia codziennego. Czytelnik znajdzie tu bogaty kontekst społeczny powojennej Polski oraz barwne opisy środowiska zakopiańskiej bohemy tamtego okresu. Książka łączy w sobie rzetelność faktuograficzną z literacką narracją typową dla najlepszych reportaży biograficznych. Jest to opowieść o wolności, odwadze i poszukiwaniu własnej drogi wbrew oczekiwaniom otoczenia.
Jak autorka przedstawia relację Haliny Krüger-Syrokomskiej z Wandą Rutkiewicz?
Autorka ukazuje złożoną dynamikę między dwiema wybitnymi himalaistkami, podkreślając ich skrajnie różne podejście do ryzyka i filozofii życia. Halina Krüger-Syrokomska była mentorką Wandy Rutkiewicz, jednak w przeciwieństwie do niej, stanowczo odcinała się od idei poświęcenia wszystkiego dla górskiej pasji. Publikacja rzuca nowe światło na ich wspólne wyprawy, pokazując różnice w charakterach, które często prowadziły do napięć, ale i wzajemnej motywacji. To wnikliwa analiza przyjaźni oraz rywalizacji, która w decydujący sposób ukształtowała polski himalaizm kobiecy. Czytelnik dowiaduje się, jak wielki wpływ miała postawa Haliny na rozwój kariery najsłynniejszej polskiej himalaistki.
Jakie konkretne osiągnięcia taternickie i himalajskie Haliny opisuje ta biografia?
Książka szczegółowo opisuje najważniejsze przejścia bohaterki, w tym kobiecy rekord wysokości w Pamirze oraz zdobycie trudnego filaru Trollryggen w Norwegii. Czytelnik śledzi drogę Haliny od pierwszych wypraw w Tatry, aż po prestiżowe ekspedycje w Alpy francuskie i szwajcarskie, które budowały jej światową renomę. Autorka wyjaśnia znaczenie jej przejść, które w latach 60. XX wieku uchodziły za ekstremalnie trudne i były niedostępne dla większości ówczesnych wspinaczy. Biografia dokumentuje również udział Haliny w najważniejszych wyprawach narodowych tamtych czasów. Dzięki temu pozycja ta stanowi cenne źródło wiedzy o złotej erze polskiego taternictwa i początkach podboju najwyższych gór świata.
Dla kogo ta biografia może okazać się zbyt wymagająca lub mniej interesująca?
Ta biografia nie jest typowym podręcznikiem wspinaczki i może rozczarować osoby szukające wyłącznie suchych danych technicznych lub instruktażu alpinistycznego. Ze względu na duży nacisk na życie prywatne, emocje i tło obyczajowe, czytelnicy oczekujący jedynie dynamicznej akcji górskiej mogą poczuć niedosyt czysto sportowych opisów. Książka wymaga od odbiorcy skupienia na detalach historycznych i społecznych, co sprawia, że nie jest to lekka lektura do szybkiego przejrzenia. Jest to pozycja skierowana przede wszystkim do osób ceniących głębokie studia postaci i reportaż literacki, a nie tylko relacje z ekstremalnych wyczynów. Osoby niezainteresowane kontekstem kulturowym PRL-u mogą uznać niektóre wątki za zbyt rozbudowane.
