Rok 1999. Ostatni rok przed wkroczeniem ludzkości w nowe tysiąclecie.
Mattias przyszedł na świat trzydzieści lat wcześniej, w noc pierwszego lądowania człowieka na Księżycu. Pracuje jako ogrodnik, a jego największym marzeniem jest nieprzeszkadzanie nikomu, pozostanie anonimowym trybikiem w wielkiej maszynerii wszechświata. Od ośmiu lat jest z tą samą dziewczyną, ma pracę, którą kocha, oraz wielkie pudło książek poświęconych podbojowi kosmosu. Ma również przyjaciela, który gra w zespole i właśnie przygotowuje się do koncertu na Wyspach Owczych. Mattias zgadza się towarzyszyć mu w charakterze dźwiękowca. Planuje wrócić do domu po tygodniu, okazuje się jednak, że niewiele trzeba, by wywrócić do góry nogami jego stabilne, zdawałoby się, życie. Wystarczy jedna kropla, by ocean zalał ląd. Minie wiele czasu, zanim Mattias wróci do domu. By to zrobić, musi najpierw zniknąć.
O autorze
Johan Harstad (ur. 1979 w Stavanger) zadebiutował w roku 2001 zbiorem Herfra blir vi bare eldre (Od teraz tylko się starzejemy). W kolejnym roku opublikował zbiór opowiadań Ambulanse (Ambulans), a w roku 2005 ukazała się jego pierwsza powieść, Gdzie się podziałeś, Buzzie Aldrinie. W roku 2009 na podstawie powieści nakręcono serial telewizyjny, w którym, u boku znanych skandynawskich aktorów, występował Chad Coleman. Książka poza Norwegią została wydana w dwunastu krajach.
Johan Harstad jest także dramaturgiem. Jego utwory sceniczne zostały opublikowane w roku 2008 w zbiorze pod tytułem Bsider (Strona B). W tym samym roku Harstad otrzymał posadę dramaturga w Norweskim Teatrze Narodowym. Dwa lata później opublikował dramat Osv. (Itd.), który zebrał świetne recenzje i został nominowany do kolejnej edycji nagród Brageprisen.
Oprócz działalności literackiej Johan Harstad zajmuje się także grafiką, produkcją muzyczną, filmem i fotografią, w ramach prowadzonej przez siebie organizacji pod nazwą LACKTR (znanej także jako The Lacktr Prpgnda Community). Od roku 2002 LACKTR odpowiedzialna jest za projekty graficzne wszystkich książek Harstada ukazujących się w Norwegii. Organizacja ma charakter non profit i współpracuje z wieloma norweskimi pisarzami, muzykami oraz twórcami sztuk wizualnych.
Opinie o książce
Ta paradoksalna potrzeba bycia dostrzeganym bez robienia wokół siebie hałasu i zamieszania odróżnia bohatera Harstada od wszystkich innych dręczonych lękami egzystencjalnymi mężczyzn we współczesnej literaturze [...]. To bardzo ambitny debiut.
Publisher’s Weekly
Surowe krajobrazy i opisy mieszkańców Wysp Owczych odgrywają istotną rolę w poetyckiej opowieści Harstada, na wpół dramatycznej i na wpół komicznej, wykonującej zwroty z każdą kolejną stroną książki, w miarę jak Mattias uświadamia sobie, że nie ma absolutnie żadnej kontroli nad swoim losem. To współczesna saga o pojazdach kosmicznych, lodowych krach i marzeniach o Karaibach, którą czyta się z niezwykłą przyjemnością.
„Kirkus Reviews”
Podobnie jak Jonathan Safran Foer, Harstad łączy zabawę formą i wyszukane słownictwo z urzekającą bezpośredniością emocjonalną.
Dedi Felman, Words Without Borders
Nie sposób zaprzeczyć, że Johan Harstad ma zupełnie wyjątkowy styl, jednocześnie bardzo konkretny i wzniosły [...]. Umiejętności wyczarowywania historii i konstruowania wokół niej czasu i przestrzeni z taką językową wprawą nie da się nauczyć. Trzeba się z nią urodzić. Krajan Harstada, Knut Hamsun, musi radować się w swoim niebie czy gdziekolwiek jest.
Jakob Levinsen, “Jyllands-Posten”
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Arcydzieła Literatury Norweskiej
Czy książka "Gdzie się podziałeś Buzzie Aldrinie?" to powieść science-fiction?
Powieść Johana Harstada to literatura piękna z silnymi motywami egzystencjalnymi, a nie klasyczna fantastyka naukowa. Choć postać astronauty i podbój kosmosu stanowią kluczową metaforę dla wewnętrznych przeżyć bohatera, akcja osadzona jest w realistycznych realiach roku 1999. Autor skupia się na psychologicznym portrecie człowieka, który pragnie pozostać anonimowy niczym drugi człowiek na Księżycu. To głęboka historia o poszukiwaniu własnego miejsca w świecie, a nie o podróżach międzyplanetarnych.
Jaką rolę w tej historii odgrywają Wyspy Owcze?
Surowy i odizolowany krajobraz Wysp Owczych stanowi kluczowe tło dla przemiany głównego bohatera oraz nadaje opowieści melancholijny klimat. Mattias trafia tam jako dźwiękowiec zespołu muzycznego, co staje się punktem zwrotnym w jego dotychczas stabilnym i przewidywalnym życiu. Północna sceneria, pełna lodu i oceanicznych fal, idealnie koresponduje z jego poczuciem zagubienia oraz potrzebą ucieczki od cywilizacji. Czytelnik poznaje specyficzną kulturę i mentalność mieszkańców archipelagu, co znacząco wzbogaca warstwę obyczajową powieści.
Dla jakiego typu czytelnika ta powieść może okazać się zbyt wymagająca?
Książka nie jest odpowiednia dla osób poszukujących wartkiej akcji, dynamicznych zwrotów fabularnych czy lekkiej lektury na jeden wieczór. Ze względu na swój poetycki język i powolne tempo narracji, wymaga ona od odbiorcy dużego skupienia oraz gotowości na filozoficzne rozważania o sensie istnienia. Czytelnicy preferujący konkretne i szybkie rozwiązania fabularne mogą poczuć się znużeni obszernymi opisami przeżyć wewnętrznych głównego bohatera. To pozycja skierowana do miłośników prozy psychologicznej, którzy cenią emocjonalną głębię ponad tempo wydarzeń.
Czego można spodziewać się po stylu pisarskim Johana Harstada?
Autor w "Gdzie się podziałeś Buzzie Aldrinie?" posługuje się stylem łączącym surowy konkret z wzniosłym, niemal poetyckim językiem. Harstad buduje gęstą atmosferę, używając wyszukanego słownictwa, a jednocześnie zachowuje uderzającą bezpośredniość w opisywaniu trudnych emocji. Konstrukcja czasu i przestrzeni w tej powieści jest niezwykle precyzyjna, co pozwala czytelnikowi w pełni zanurzyć się w skandynawskiej estetyce. Można tu odnaleźć echa najlepszej tradycji literackiej, w której natura i psychika bohatera tworzą nierozerwalną całość.
Dlaczego główny bohater Mattias tak bardzo fascynuje się postacią astronauty?
Fascynacja ta wynika z marzenia Mattiasa o byciu osobą drugoplanową, która pozostaje w cieniu i nie przyciąga uwagi otoczenia. Buzz Aldrin, jako drugi człowiek na Księżycu, staje się dla niego symbolem idealnej anonimowości oraz bezpiecznego dystansu od centrum wydarzeń. Bohater wierzy, że bycie trybikiem w wielkiej maszynerii wszechświata uchroni go przed życiowym cierpieniem i nadmierną odpowiedzialnością. Ta specyficzna filozofia życia prowadzi go do radykalnych decyzji, które zmuszają go do metaforycznego zniknięcia z dotychczasowego świata.
