Fundacja

(...) Do komisarza Brunettiego przychodzi dawna znajoma , Elisabetta Foscarini. Kobieta boi się o córkę, której mąż oznajmił, że mogą być w niebezpieczeństwie, jeśli ktoś dowie się w co jest zamieszany. Policjant zgadza się pomóc, przez wzgląd na przeszłość, i robi to nieoficjalnie. Wciąga w śledztwo współpracowników, którzy krok po kroku odkrywają coś czego nikt się nie spodziewał. Z początku błaha sprawa zaczyna przybierać niebezpiecznych rumieńców...

"Fundacja" to moje pierwsze spotkanie z twórczością Donny Leon. Przyznam, że sięgając po książkę nie wiedziałam czego mogę się spodziewać. Jakże mile zostałam zaskoczona. Autorka stworzyła serię kryminałów o komisarzu Guido Brunettim, która stanowi powiew świeżości w tym gatunku książek. Nie jest to "pospolity" kryminał z nagłymi zwrotami akcji, dreszczem emocji (choć były momenty podnoszące ciśnienie), ociekający krwią. Powiedziałam bym, że mamy tutaj doczynienia z inteligentną odmianą powieści kryminalnej, gdzie czytelnik dostaje dużą dawkę tematyki obyczajowej, związanej z problemami Wenecji, szczególnie, że akcja toczy się w okresie pandemicznym, a raczej już na jej końcówce. Obserwujemy życie wenecjan, którzy starają się podnieść po czasie zamknięcia, izolacji, braku turystyki. Autorka ukazuje nam oczami komisarza, piękno miasta z elementami jego historii. Dużą rolę odgrywają tutaj również relacje międzyludzkie, zaglądamy za kulisy finansowania działalności charytatywnej i związane z tym nierzadko przekręty. A sama sprawa jakiej podjął się Brunetti wymyka się czytelnikowi spod kontroli, by finalnie zaskoczyć.

Jestem zachwycona fabułą tej opowieści. Postacie wykreowane przez autorkę zdają się takie realne, na wyciągnięcie ręki, a sama historia wciągnęła mnie i niesamowicie zaintrygowała. Wspaniale się ją czytało i dlatego też bardzo wam polecam. Szczególnie jeśli jesteście fanami włoskich klimatów i zagadek z nieoczywistym zwrotem akcji.

„Najgorsze zło, pomyślał Brunetti, to takie, które nie czuje potrzeby, by się usprawiedliwiać.”

„Czasem to, co nazywamy neutralnością, jest po prostu wygodnym milczeniem.”

Lu­dzie czę­sto wy­dają sprzeczne opi­nie o. Zwłasz­cza gdy da­rzą ich mi­ło­ścią.

Prze­cho­dząc przez ży­cie, lu­dzie po­zo­sta­wiali ślady wspo­mnień u in­nych: swo­ich szkol­nych przy­ja­ciół, le­ka­rza ro­dzin­nego, księ­dza w ko­ściele pa­ra­fial­nym, pierw­szej osoby, którą po­ca­ło­wali lub którą po­ślu­bili. Wszy­scy byli świad­kami za­cho­wań in­nych i do­ra­stali, przy­glą­da­jąc się, jak do­brze bądź źle się za­cho­wują, spę­dzają czas w do­brym bądź złym to­wa­rzy­stwie, od­no­szą suk­cesy albo do­znają nie­po­wo­dzeń w szkole, w pracy lub w mi­ło­ści. Są­sie­dzi zbie­rali dane oso­bowe na długo przed­tem, za­nim mo­gły to czy­nić kom­pu­tery. Róż­nica po­le­gała na tym, że są­sie­dzi i zna­jomi znali przy­czyny roz­wodu, nie­ukoń­cze­nia stu­diów, prze­pro­wadzki do mniej­szego miesz­ka­nia, utraty pracy, na­to­miast mi­kro­pro­ce­sory mo­gły do­star­czyć je­dy­nie pi­sem­nych re­je­strów. Mi­kro­pro­ce­sory czy­tają do­ku­menty; przy­ja­ciele sta­rają się czy­tać w sercu.

Lubicie włoskie kryminały? Szczerze mówiąc nigdy wcześniej takiego nie czytałam, dlatego , gdy wydawnictwo zaproponowało mi współpracę przy książkach Donny Leon byłam ich niesamowicie ciekawa.

Akcja książki rozgrywa się w malowniczej Wrnecji , a jej głównym bohaterem jest komisarz Guido Brunetti , który na prośbę swojej żony zgadza się zająć sprawą jednej ze znanych w mieście fundacji.

„Istituto Santa Chiara" ma za zadanie opiekę nad osobami starszymi. Niestety Elisabetta podejrzewa , że w ekskluzywnym ośrodku dochodzi do nadużyć.

Szybko okazuje się ,że intuicja nie zawiodła kobiety- personel jest w większości chciwy , nadużywa władzy jaką ma nad pacjentami , uciekając się do manipulacji i przemocy psychicznej.

Autorka z dużą wrażliwością pokazuje jak trudna jest starość i jak bardzo osoby w podeszłym wieku są bezbronne wobec obojetnisci otoczenia.

To nie jest kryminał o morderstwie.

To dramat społeczny z przesłaniem moralnym.

„Fundacja” Donny Leon to cichy, ale uderzający głos w obronie słabszych. Zamiast huku strzałów – szept prawdy. To nie jest książka o morderstwie, ale o moralności. I właśnie dlatego zostaje w pamięci.

Fabuła Fundacji zawiązuje się od zaledwie sugestii zagrożenia – coś niepokojącego w słowach zięcia Elisabetty Foscarini, coś niejasnego, co może oznaczać niebezpieczeństwo. Brunetti, wierny swoim zakorzenionym wartościom, podejmuje się zbadania sprawy, mimo że nie ma formalnego nakazu. To właśnie tu objawia się najciekawsze, swoisty geniusz Donny Leon – w ukazaniu komisarza nie jako maszynki do rozwiązywania spraw kryminalnych, ale jako człowieka z krwi i kości, którego decyzje wynikają z etycznych niuansów i społecznych zależności.

Z pozoru banalna prośba szybko prowadzi do niepokojących odkryć. Kiedy miejsce pracy córki Foscarini zostaje zdewastowane, napięcie rośnie, a Brunetti musi stawić czoła nie tylko nieuchwytnemu zagrożeniu, ale również duchom przeszłości. Te duchy przeszłości, jak to często bywa, okazują się bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać. A to dopiero początek.

Wątek tutułowej fundacji, która z pozoru służy wyższym celom, okazuje się szczególnie złowrogi. Donna Leon świetnie pokazuje, jak łatwo można zamaskować interesy nielicznych pod przykrywką pomocy publicznej. Zaczynają wyłaniać się zależności, które obejmują wpływowych ludzi i pieniądze przepływające w szarej strefie, z dala od oczu fiskusa i opinii publicznej.

Autorka w swojej serii już 31 ksiażek, czyni Wenecję nie tylko tłem, ale równorzędnym bohaterem powieści. Nie inaczej jest w Fundacji. Miasto opisywane jest z czułością, wręcz miłością i precyzją. Sportretowana Wenecja jest pogrążona w postpandemicznej, pocovidowej ciszy. Zamknięte sklepy stają się symbolem utraconego świata, a fizyczny dystans rujnuje tradycyjną włoską bliskość społeczną. To Wenecja żywa mimo pandemii. Pełno w niej mniej lub bardziej ukrytych historii, skrywanych tajemnic, szeptanych opowieści. To magia Wenecji ala Donna Leon.

Pisarka doskonale łączy tę atmosferę z fabułą, sprawiając, że czytelnik nie tylko śledzi rozwój wydarzeń, ale wręcz chłonie tekst wszystkimi zmysłami. Przez każdą stronę przewija się echo dawnych czasów, rodzinnych opowieści i zapomnianych spraw – jakby sama Wenecja była detektywem, który zna wszystkie sekrety, ale nie zdradzi ich wprost.

Choć Fundacja nie ma dynamicznej akcji czy krwawych zbrodni, jej siła tkwi w czymś znacznie głębszym. Najłębsze, najważniejsze są refleksje nad ludzką kondycją, nad starzeniem się, klasami społecznymi, utratą pamięci i znaczeniem dobra w świecie, który coraz częściej wydaje się być bezwzględny. Brunetti, wspominając swoją matkę i ludzi z przeszłości, konfrontuje się z własnymi przekonaniami i uczuciami. Z kolei my, jako czytelnicy, mamy okazję spojrzeć na Brunettiego nie tylko jako na komisarza, ale jako na człowieka, którego sumienie wciąż jest jego najważniejszym kompasem.

Wielkim atutem jest także (jak zwykle) zarysowanie postaci drugoplanowych. Claudia Griffoni, Vianello i niezastąpiona Elettra – każdy z nich wnosi coś istotnego, a dialogi między nimi sna długo zapadają w pamięć.

Fundacja to książka wyjątkowa i niezwykle poruszająca. Zostaje ona z czytelnikiem na długo po przeczytaniu ostatniej strony. To powieść społeczno- obyczajowa, kryminał z duszą, refleksją i sercem. Donna Leon po raz kolejny pokazuje, że potrafi pisać powieści, które nie tylko bawią, ale i uczą; które nie tylko wciągają, ale również skłaniają do zadumy. Jej Wenecja to nie pocztówka – to żywy organizm, pełen sprzeczności i ukrytych dramatów. A Guido Brunetti? To detektyw, jakiego potrzebuje współczesna literatura – cichy bohater codzienności, który nie potrzebuje broni, by być skutecznym, bo największą jego siłą jest empatia i niezłomna moralność. Polecam, wyjątkowa książka.

Sprawiedliwy, sumienny i zaangażowany w swoją pracę na rzecz utrzymania porządku i zapewnienia bezpieczeństwa lokalnym mieszkańcom - komisarz Guido Brunetti powraca w kolejnej odsłonie kryminalnych przygód w ogarniętej pandemią Wenecji, na kartach książki autorstwa Donny Leon pt. „Fundacja”, która ukazała się nakładem Oficyny Literackiej Noir sur Blanc, w przekładzie Marka Fedyszaka.

Tym razem, w pandemicznej rzeczywistości, Naszemu stróżowi prawa przyjdzie zmierzyć się ze sprawą nie tyle urzędową, co osobistą. Spotkanie z bliską znajomą sprzed lat, wiadomość o napadzie na lokalny gabinet weterynarii i wieść o powstałej w Belize, tajemniczej fundacji uruchomią całą lawinę wydarzeń, której Nasz spostrzegawczy, obdarzony znakomitym zespołem współpracowników bohater będzie musiał stawić czoła. Tylko, czy będzie umiał oddzielić wspomnienia z przeszłości od tego, co tu i teraz? Sprawdźcie sami, podczas lektury tej niezwykle ciekawej, wielowątkowej opowieści.

„Fundacja” pozwala Nam zrobić krok wstecz. Poznać fragmenty młodości Brunettiego, pochylić się nad losem jego rodziny, zobaczyć, jak długą drogę przeszedł, by stać się commisario. Ale ta powieść to też bolesne, nie tylko dla Wenecjan, wspomnienie strat, jakie w wyniku pandemii poniosły kraje nią ogarnięte, a zwłaszcza zwykli ludzie, którzy stracili swoich bliskich, majątki, a czasem nawet sens życia.

Kto choć raz czytał prozę Donny Leon, ten wie, że jej powieści to wypieszczone pod względem narracyjnym, złożone i nieoczywiste historie, dla których warto poświęcić czas. Autorka wkłada serce w kreacje bohaterów swojej prozy, a to procentuje. Nie tylko postać komisarza Brunettiego, ale też świetnie sportretowane, charyzmatyczne kobiety, które Nasz protagonista napotyka na swojej drodze, są świadectwem talentu pisarskiego autorki i niebywałej dbałości o szczegóły. Wątki związane z nieoficjalnym śledztwem jedynie dopełniają całości, pozwalając czytelnikowi niespiesznie delektować się obrazem weneckich uliczek, lokalnych kawiarenek i podróży po mieście, które Brunetti odbywa wsiadając do vaporetto.

Elisabetta Foscarini prosi komisarza Brunettiego o przysługę, a ten decyduje się jej pomóc, mimo, że nie jest ona jego przyjaciółką. Matka kobiety była kiedyś dobra wobec matki komisarza i ten czuje się zobowiązany do spłaty tego długu. Brunetti postanawia nagiąć policyjne zasady i rozpoczyna nieoficjalne śledztwo…

Drogi Czytelniku,

Wyrusz w niesamowitą podróż do malowniczej Wenecji ukrytej pod mgłą szalejącej na całym świecie pandemii.

Uwierzysz, że to już trzydziesty pierwszy tom serii o komisarzu Brunettim?

Początek dla wielu może okazać się żmudny. Autorka niespiesznie opisuje sytuację, kroczy ścieżkami Wenecji, buja się na włoskiej gondoli. Powoli, powolutku… W powietrzu wisi coś dusznego. Śledztwo, które dopiero się zaczyna. Poszlaki, które wychodzą na światło dzienne. Tu nic nie gna na łeb na szyję. W tym przypadku akcja toczy się tak, jak zazwyczaj dzieje się to w prawdziwym życiu. Po drodze występuje wiele wątpliwości, pojawia się dużo informacji, jednak złożenie ich do kupy zajmuje nieco więcej czasu…

„Fundacja” to historia, która wychodzi poza schemat zwykłego kryminału. Opiera się ona na relacjach psychologicznych między bohaterami, w której nie ma napaści z bronią, strzelanin, czy krwawych zbrodni. Momentami całość sprawia wrażenie nieco rozciągłej, przynudzającej, a to wszystko po to, żeby potem zrzucić z góry bombę, która razem z zakończeniem pozostawia czytelnika w szoku.

To było moje kolejne spotkanie z twórczością Autorki i z pewnością nie ostatnie. Jej kryminały są inne od tych, które czytam na codzień, ale są również ciekawe. Mają też wiele do przekazania czytelnikowi, tylko pytanie, czy on to dostrzeże…