Folwark zwierzęcy

,,Folwark zwierzęcy" po raz pierwszy przeczytałam jeszcze w gimnazjum na lekcjach języka polskiego. Moje podejście do lektur szkolnych, będące najczęściej mieszanką niechęci i braku zainteresowania, nie pozwoliło mi w pełni oddać się tej lekturze. Jednak nawet ja dostrzegłam, jak znacząca była to powieść w kontekście daty jej powstawania i momentu historycznego - George Orwell tworzył swoje dzieło w czasie II wojny światowej, co sprawiło, że postacie zwierzęce nabrały charakteru alegorycznego. Zdarzenia rozgrywające się na folwarku uważny czytelnik z łatwością mógł odnieść do mechanizmów państwa Stalina. Nie dla każdego jednak system totalitarny w Związku Radzieckim jest tematem bliskim. Może w takim razie przeczytanie tej książki w formie powieści graficznej pozwoliłoby na lepsze zrozumienie lektury?

Choć jestem pewna, że każdy z Was choć raz słyszał o ,,Folwarku zwierzęcym", warto przypomnieć w skrócie, o czym jest to historia. Akcja powieści rozgrywa się na farmie zarządzanej przez pana Jonesa. Jest ON surowym, ale sprawiedliwym właścicielem do momentu, gdy zaczyna nadużywać alkoholu. Od tej pory zwierzęta dostają coraz mniej jedzenia, a coraz ciężej pracują. Pogarszające się warunki życia doprowadzają do przewrotu - pan Jones zostaje wypędzony z folwarku, a władza należy w całości do zwierząt. Świnie, wyróżniające się inteligencją, wprowadzają zasady równości. Wkrótce okazuje się jednak, że mimo początkowego spokoju, jaki zapanował na folwarku, dążenie świń do władzy staje się coraz bardziej ewidentne. Zaczynają one upodabniać się do władzy, którą niegdyś obaliły.

,,Folwark zwierzęcy" jest powieścią fascynującą. George Orwell w tym satyrycznym obrazie państwa totalitarnego obnażył największe jego wady i zauważył mechanizmy powracające od wieków. Ileż to razy w historii świata dochodziło do rewolucji, po której następował krótkotrwały nowy porządek, obalany potem przez uciśniony lud? Ten zamknięty i powtarzający się krąg wydarzeń łatwo zauważyć możemy w historii wielu państw, szczególnie tych o systemie totalitarnym. Orwell, uciekając przed cenzurą, uczynił bohaterami powieści zwierzęta. Nie były to jednak zwierzęta dobrane przypadkowo - nie bez powodu przywódcami rewolucji były świnie, najciężej pracującymi konie, a tymi najgłupszymi i skłonnymi do ślepego podążania za rozkazami - owce. Folwark zwierzęcy jest uderzający. Pomaga też spojrzeć na historię świata z większego dystansu, dostrzec błędy i porażki zarówno na wysokim szczeblu politycznym, jak i w naszym codziennym życiu.

Do historii George’a Orwella warto wrócić przy okazji wydania przez Wydawnictwo Jaguar powieści graficznej ,,Folwark zwierzęcy". Jest to lektura znacznie mniej czasochłonna niż tradycyjna wersja książki - sama przeczytałam ją w niecałe 40 minut. Będzie więc doskonałym wyborem dla osób, które nie mają wiele wolnego czasu. Jednak czy warto sięgnąć po nią zamiast czytania klasycznego wydania powieści? Nie polecałabym. Mimo wszystko opisowość ,,Folwarku zwierzęcego" może okazać się kluczowa, jeśli chodzi o właściwe zrozumienie sensu opowieści. Powieść graficzną rekomendowałabym tym, którzy chcieliby sobie jedynie przypomnieć treść książki, a nie dopiero ją poznać.

Jeśli chodzi o same ilustracje, wykonane przez brazylijskiego rysownika Odyra, to niewiele jestem w stanie powiedzieć o ich stronie technicznej. Nie jestem znawcą sztuki, więc nie mam pojęcia, do jakiego stylu malarskiego można by je porównać, ani jakimi narzędziami mógł posługiwać się autor. Jednak ze strony zwykłego czytelnika mogę powiedzieć, że ilustracje są bardzo ciekawe - o rozmytych granicach, często o umownym kształcie. Czasem czułam się odrobinkę jak we śnie. Zdecydowanie jest to styl rysunku pobudzający wyobraźnię, co sprawia, że książka byłaby dobra nawet dla młodszych czytelników, nawet jeśli pojmą oni jedynie sens dosłowny tej historii, nie odnosząc jej do kontekstu realiów historycznych.

Bez zastanowienia kupiłabym tę powieść graficzną w prezencie wielbicielowi komiksów oraz dziecku, które dopiero co przeczytało ,,Folwark zwierzęcy" jako lekturę szkolną. Sięgnięcie po nią jest doskonałym sposobem na przypomnienie sobie treści przekazywanych przez Orwella - treści, które bez względu na rok i realia, w których żyjemy, pozostają aktualne.

/[Adres usunięty]

Moim planem jest poznać jak najwięcej klasyków literatury. Różnie mi to idzie, ale ostatnio poznałam nowy sposób poznawania tych znanych historii. Tym sposobem jest czytanie powieści graficznych. Niedawno zachwycałam się, że książka „Zabić drozda" została wydana w taki sposób, a teraz miałam okazję zapoznać się z „Folwarkiem zwierzęcym". Nie miałam jeszcze okazji sięgnąć po książkę pana Orwella, na pewno to kiedyś zrobię. Nie wiedziałam nawet do końca o czym opowiada ta historia, jednak nie zmieniło to faktu, że do powieści graficznej „Folwark zwierzęcy" zabrałam się z wielkim zaciekawieniem.

„Folwark zwierzęcy" spodobał mi się już od pierwszych stron. Bardzo spodobały mi się rysunki, które wyglądają na malowane farbami. Z wielką chęcią zatrzymywałam się na dłużej, aby dokładniej przyjrzeć się obrazkom. Sama historia także wywarła na mnie ogromnie wrażenie. Nie wiedziałam o czym jest oryginalny „Folwark zwierzęcy" i teraz, gdy wiem, mam jeszcze większą ochotę zapoznać się z tą książką.

Powieść graficzna „Folwark zwierzęcy" to idealna pozycja dla wszystkich ludzi w każdym wieku. Można z niej czegoś się nauczyć o totalitaryzmie, więc myślę, że już trochę większe dzieci coś z niej wyniosą. A tym mniejszym na pewno spodobają się rysunki zwierząt. Orwell stworzył niesamowitą historię, a Odyr w doskonały sposób przeniósł ją na komiksowe warunki. Zdecydowanie polecam!

ZWIERZĘ ZWIERZĘCIU ŚWINIĄ

Dosyć sztywną mam szyję

I dlatego wciąż żyję

Że polityka dla mnie to w krysztale pomyje

Umysł mam twardy jak łokcie

Więc mnie za to nie kopcie

Że rewolucja dla mnie to czerwone paznokcie

- Jacek Kaczmarski

Czy jest ktoś, kto nie czytał „Folwarku zwierzęcego”? Okej, niestety tacy ludzie się znajdą, ale czy jest ktoś, kto nie kojarzy tej opowieści, jej treści i przesłania? Było tyle filmów – zarówno adaptacji, jak i inspiracji – dzieło omawiane jest w szkole (w moim przypadku w trakcie lekcji z braku czasu pominięto tę książkę, więc przeczytałem ją w końcu na własną rękę), trudno więc choćby ze słyszenia go nie kojarzyć. Teraz do listy tych dzieł dołącza powieść graficzna oparta na arcydziele Orwella. Adaptacja bardzo udana, podana z malarskim zacięciem i godna polecenia jeśli znacie już oryginał (owszem, nadaje się na zastępstwo, to prawda, ale w tym przypadku nie znać pierwowzoru po prostu nie wypada, więc namawiam do nadrobienia tego błędu).

Farma pana Jonesa to miejsce, które nie podoba się zamieszkującym ją zwierzętom. Nie podoba im się ludzki ład, ludzka władza, jaka tu panuje, dlatego pewnego dnia decydują się na rewolucję. Buntują się, pokazują na co je stać, pokazują kto tu rządzi… Wszystko ma być pięknie, ma powstać raj, prawdziwa utopia. Władza ma zniknąć, bo jest niepotrzebna, skoro wszystkie zwierzęta są równe, zniknąć mają problemy i harówka, ale okazuje się, że to tylko mrzonki. Niektóre ze zwierząt uważają się za lepsze od innych, zaczynają rządzić pozostałymi, a im większą mają władzę, tym większej pragną. Czym skończy się nakręcanie tej spirali, od której wszyscy chcieli przecież uciec?

O „Folwarku zwierzęcym”, najsłynniejszym i największym dziele Orwella obok jego „Roku 1984”, powiedziano już wszystko i to po wielokroć. Nie ma więc sensu pochylać się po raz kolejny nad głębią tej opowieści, która ukazuje obłęd władzy, mrzonki ludzi szukających utopii, najgorsze strony ludzkiej natury czy wreszcie także rewolucyjne i wojenne elementy ukazane w satyrycznym odbiciu. Orwell wszystkiego tego doświadczył na własnej skórze i warto całość zanalizować w trakcie lektury przez pryzmat jego biografii, ale to wiedzą wszyscy zainteresowani tematem. W tym miejscu warto nadmienić jedno: komiksowy „Folwark zwierzęcy” jest niemal równie głęboki i poruszający jak sama powieść.

Brazylijski rysownik Odyr na strony albumu przeniósł orwellowski tekst, adaptując go do formy komiksowej i uzupełniając o liczne, malowane farbami ilustracje. Grafiki autora, znajdujące się na stryku kilku malarskich stylów (dostrzec tu można nawet pewne inspiracje uwielbianym przeze mnie Van Goghiem, chociaż niewielkie) nie zawsze prezentują równy poziom, ale zawsze są na tyle udane, że ogląda się je z dużą przyjemnością. Wiele z nich zaś autentycznie potrafi zachwycić i przykuć wzrok i uwagę na dłużej. W skrócie: warto całość poznać. Wgryźć się na nowo, na nowo odkryć i jeszcze raz poczuć te emocje, czytając przestrogę przed władzą i rewolucją.

Co robi rolnik, jak nie widzi przyszłości w swoim życiu? Cyklicznie sprzedaje zwierzęta i za to pije. Właśnie tak gospodaruje pewien właściciel Folwarku dworskiego gdzieś w Anglii. A jego zwierzęta mają dosyć: pracy ponad siły, mizernego jadła i przeznaczenia na rzeź. Najmądrzejsze z całej gromady zwierząt domowych świnie zaczynają głośno mówić o wyzysku i nierówności. Ba, zaczynają głosić ideologię animalizmu, który opiera się na równości wszystkich zwierząt. W końcu dochodzi do krwawej rewolucji i ludzie zostają wypędzeni, Folwark dworski zostaje przemianowany na Folwark zwierzęcy. I wszyscy żyją długo i szczęś… stop. Wcale nie. Żadna rewolucja się tak nie skończyła, czemuż miałoby w tym przypadku tak być? Okazuje się, że władza bardzo szybko sprawia, że wszyscy są równi, ale niektórzy są równiejsi!

Jeśli jeszcze komuś to nic nie przypomina, to dodam tylko, że wystarczy zamienić zwierzęta na ludzi, a ludzi na rządzących. I cyk – mamy gotowy przepis na sens totalitaryzmu, a w szczególności komunizmu, gdzie wszyscy są równi… poza tymi równiejszymi na górze hierarchii władzy.

Więcej na [Adres usunięty]