Elle

Rok 1542. Młoda dziewczyna trafia na wybrzeże dzikiej (z punktu widzenia Europejczyków) Kanady. Zaczyna się jej walka o przetrwanie: zmagania z bezwzględnymi realiami - przyrodą i pogodą - a także ludnością zamieszkującą Nowy Świat.

👉 “Elle” - recenzja książki Douglasa Glovera

Tytułowa Elle (i zarazem narratorka powieści) to Francuzka, córka bogatego ojca, która sprawia mu sporo problemów. Krnąbrna dziewiętnastolatka przysparza rodzinie wstydu, nie podporządkowując się przyjętym normom społecznym: ma nieślubne dziecko, nie stroni od pozamałżeńskiego seksu, interesują ją książki, fascynują publiczne egzekucje. Ojciec wysyła ją więc w rejs do Kanady na pokładzie statku, którego kapitanem jest Generał, wuj dziewczyny.

W czasie podróży Elle sypia z jednym z pasażerów. Za karę kochankowie zostają porzuceni na brzegu Wyspy Demonów wraz z dawną piastunką Elle. U progu jesieni rozpoczyna się starcie trójki bohaterów z życiem w skrajnie nieprzychylnych warunkach: z dala od europejskiej cywilizacji, schronienia i dostępu do pożywienia i ciepłego ubrania.

Jaką cenę przyjdzie zapłacić za przetrwanie? Jak bardzo obcowanie z nieujarzmioną naturą i obyczajami nieznanych ludów odmieni główną bohaterkę? Po odpowiedzi oczywiście odsyłam Was do książki.

👉 Zderzenie dwóch światów

Nie była to łatwa lektura, przede wszystkim ze względu na wiele obscenicznych i naturalistycznych opisów. Spora część narracji przedstawiona jest także na granicy jawy i snu, niemal jak strumień świadomości głównej bohaterki. Czasem trudno było stwierdzić, czy przedstawione wydarzenia miały miejsce, czy toczą się jedynie w wyobraźni Elle.

Po przeczytaniu opisu książki nastawiałam się na powieść historyczną, zawierającą szerszą perspektywę, większy wycinek czasowy zamknięty w ramach powieści. Tymczasem całość jest mocno skupiona na postaci tytułowej bohaterki.

To przez pryzmat Elle obserwujemy zderzenia dwóch światów, obyczaje, wierzenia i życie rdzennych mieszkańców Kanady i Francji. Nic nie jest nam podane na tacy, wszystko odkrywamy stopniowo, błądząc z bohaterką. Śmierć i narodziny, cywilizacja i dzikość, jednostka i społeczność - niby oczywiste granice mocno się w powieści zacierają.

Historia Elle zawiera także wiele elementów alegorii, wyraźnie zaznaczone symbole, powracające w różnych momentach narracji. Z jednej strony mamy zatem wulgarność, naturalizm - z drugiej poetycki niemal język, rozważania filozoficzne, elementy autoironii. Przyznacie, że to dość wybuchowa mieszanka...

Niewątpliwym plusem jest wykreowane przez autora poczucie obcości i zdezorientowania Elle, które mocno udziela się czytelnikowi. Glover zdecydowanie podkreśla rolę języka w poznawaniu i kreowaniu świata. Daje także mocny prztyczek w nos europocentrycznemu sposobowi myślenia o świecie.

Szczerze mówiąc, nie odnalazłam w tej powieści elementów humorystycznych, które wspomniane są na okładce. Być może to nie moja para kaloszy, a może nie potrafię odczytać jakichś zawartych w treści nawiązań. Książka wywołała we mnie wiele emocji - na czele z obrzydzeniem, zagubieniem, zaciekawieniem i irytajcją - ale zdecydowanie nie doprowadziła mnie do śmiechu.

👉 “Elle” - recenzja książki Douglasa Glovera. Podsumowanie

“Elle” to połączenie elementów powieści, które z pewnością nie tworzą letniej, łatwo przystępnej całości. Nie jest lekką lekturą na wieczór: wymaga z jednej strony skupienia, z drugiej odporności na dosadne i wulgarne opisy.

Książkę polecam dorosłym czytelnikom, którzy szukają nieszablonowych tytułów z historycznym tłem i którym nie przeszkadza łączenie bardzo odległych stylistycznie skrajności.

Oparta na prawdziwych wydarzeniach historia XVI-wiecznej awanturniczki. Kobieta zostaje porzucona przez hiszpańskiego korsarza na dzikiej Wyspie Demonów u wybrzeży Kanady.

Nic więcej o fabule nie powiem, żeby nie zdradzać szczegółów. A co więcej? No właśnie tu jest problem. Znów spotykam się z książką, która mnie rozłożyła na łopatki, a o której nie wiem co napisać. Bo jak ubrać w słowa zdarzenie światów? Jak opisać tak silną wolę przetrwania mimo braku, wydawać by się mogło, możliwości by przetrwać? Jak przekazać zmianę, która zachodzi i w bohaterce, i w tym „nowym” świecie, który ją otacza? Ja nie potrafię. Za to autor zrobił to fenomenalnie i przemówił głosem krnąbrnej Elle. To co najbrzydsze, najgorsze i obrzydliwe w człowieku podał na złotej tacy ozdobionej świeżym kwiatami. I ja to kupuję.

Zaskoczyły mnie dość niskie oceny na LC. Dla mnie to była książka idealna. Przeczytajcie!

Elle to opowieść o awanturniczce z XVI wieku, która przeżyła piekło. Odważna, surowa powieść, zmuszająca czytelnika do refleksji. Jakiej? Kim była Elle? Co próbowała osiągnąć? Dlaczego nazywano ją awanturniczką, buntowniczką? Ten kawał literatury pięknej jest dla każdego, kto oczekuje wyzwań w książkach.

Och, Elle, gdzie jesteś?

Młoda wyzwolona kobieta, jeszcze pełna marzeń i nadziei na lepsze jutro, zostaje porzucona. Myślicie sobie, zapewne skrzywdził ją jakiś mężczyzna, złamał serce, a ona w mieście portowym będzie żyła dalej, może nie w idylli, ale życie nie kończy się na związku, prawda? Nic bardziej mylnego, porzućcie oczekiwania, otwórzcie oczy. Usłyszcie szum fal. Dlaczego? Kobieta zostaje wyrzucona wręcz ze statku w Zatoce Świętego Wawrzyńca. Uważa siebie za podróżniczkę, buntowniczkę od zasad i nakazów. Jest z nią mężczyzna, a wyspa wydaje się opuszczona, pełna samotności i niebezpieczeństw. Jak żyć, gdy jedyne, co ma się przy sobie, to ciuchy? Do Kanady zbliża się zima, a oni nie mają ani odzienia, ani środków na przeżycie. Zaczyna się survival, a normalność, którą zdążyli poznać w tak krótkim życiu, przenika się z dzikością, surowością.

Sama jak palec

Ta opowieść mnie zdruzgotała, połamała wewnętrznie. Zaskakująca w swojej prostocie, a jednocześnie surowa w wyrazie. Z jednej strony mówicie: Dość! To za dużo! Ile cierpienia może znieść jeden człowiek?. A po chwili ponownie wracacie do książki, śledząc ze skupieniem walkę o przetrwanie. W Elle nie ma nadziei na lepsze jutro, otacza nas przerażająca samotność, dzikość, a jednocześnie strach o bohaterkę. Poetycki język sprawia czasami, że zatracamy poczucie czasu, rzeczywistości. Zadajemy sobie pytanie: Czy to jawa, czy to sen?. Odważna opowieść snuje się powoli, jak i powoli mijają godziny, dni na samotnej wyspie.

Elle, czy dasz radę?

W mojej głowie tliło się tylko jedno pytanie: Skąd w głównej bohaterce ta siła? Czy każdy z nas w obliczu zagrożenia życia wiedziałby, co robić? Zarysowanie klimatu szesnastowiecznej buntowniczki zasługuje na docenienie. Widać, że poruszamy się w czasach zupełnie dla nas obcych. Czasami zadawałam sobie pytanie: Och, Elle, dlaczego to robisz?, nie zdając sobie sprawy, jak ciężko jest utożsamić mi się z bohaterką. Inne czasy, inne podejście do kobiet, to wszystko gdzieś we mnie się kotłowało. I ja nagle stałam się buntowniczką tak jak i Elle. Jest to literatura zdecydowanie warta poświęcenia czasu, uwagi. Trudna opowieść, ale jakże dojrzewająca w czytelniku. Jeśli lubicie oddać się refleksji, niespieszoną akcję i poetycki język, nie zastanawiajcie się, wyruszcie do Zatoki Świętego Wawrzyńca. Tam będzie czekała na Was opowieść, która wraz z ostatnią stroną zostawi w sercu zadrę, niedającą o sobie długo zapomnieć.