Dżuma. Czarna śmierć

,,Jest to opowieść o przełomowym momencie w historii ludzkości, utkana z głosów, postaci i doświadczeń mężczyzn i kobiet, którzy wtedy żyli".

Pierwsze oznaki zarazy były ledwo dostrzegalne. Lecz kiedy z ust ludzi zaczęło bardzo źle pachnąć, zaczęli padać jak mrówki. Człowiek od człowieka, wieś od wsi, stan od stanu. Jej szybkość była zatrważająca. Nie w sposób było nad nią zapanować.

,,Trzysta plemion zginęło bez wyraźnego powodu w swoich letnich i zimowych obozowiskach".

,,Podobnie jak większość historyków, profesor Benedictow sądzi, że zaraza przeniosła się do portu w sposób, w jaki zwykle choroba przenosi się wśród populacji ludzkich- przez zarażone szczury".

,,W miarę jak rosła liczba ofiar, ulice wypełniały się dzikimi zwierzętami żerującymi na ludzkich szczątkach, pijanymi żołnierzami i plądrującymi domostwa i dopuszczającymi się gwałtów, starymi kobietami ciągnącymi zwłoki przez gruzy, płonącymi budynkami wyrzucającymi w krymskie niebo strugi płomieni i dymu. Wokół nich chwiejnym krokiem krążyły stada gryzoni z dziwną krwawą pianą na pyskach, na placach i skwerach piętrzyły się stosy ciał, a w ludzkich oczach malowała się szaleńcza panika lub tępa rezygnacja”.

Wypisałam wam tutaj kilka cytatów, byście sami mogli określić, czy to książka dla was. Ja do samego końca miałam gulę w gardle tak bardzo byłam nią przejęta. Oprócz zwykłych faktów, które roztrzaskiwały moje sumienie na drobny maczek, poznałam opowieść niestety prawdziwą tak bardzo jak to, że jestem i oddycham. Bez ozdobników, bez synonimów, bez upiększeń. Sucha jak wióry prawda, która rozpaliła we mnie ognisko rozpaczy. Nie wyobrażam sobie by patrzeć na męczeńską śmierć moich bliskich. W człowieku rodzi się wtedy przekonanie, by go przytulić. Jednak to by oznaczało wyrok również dla nas samych. Czytać ją było dla mnie jak pływanie wśród morza brzytw, które słowami jak ostrzem smagało moje ciało. Mówią, że książki o Aushwitz były trudne emocjonalnie. Ta pozycja je znacznie przewyższyła...

Dżuma. Czarna śmierć.

Ptasie maski… to one z lekcji historii najbardziej wryły mi się w pamięć.

Nie sięgam często po literaturę opartą na faktach, lecz w przypadku "Dżumy" nie mogłam sobie odmówić . Minimalistyczna okładka i bardzo ciekawy opis, przekonały mnie do przeczytania książki.

John Kelly za sprawą reportażu zabrał nas do czasów grozy, jaką zresztą budziła wśród mieszkańców dżuma. Nieznana, nieokiełznana i niszczycielska choroba zakaźna, niosła za sobą ogromne spustoszenie wśród ludzi, jak i zwierząt. Wszystkie wydarzenia autor opisuje z niebywałą starannością i dokładnością, co do każdej daty. Od rozwoju gospodarki i handlu, aż po szlaki kupców i żadnych wojen ludzi, które prawdopodobnie utorowały dżumie idealną drogę do pozyskiwania nowych ofiar.

Przybliżone zostają nam relację z życia poszczególnych ludzi, którzy różnie reagowali na nadejście czarnej śmierci. Niektórzy do własnego końca, postanowili pomóc ofiarom dotkniętym dżumą, drudzy zaś postanowili uciec i zostawić swoich najbliższych na pastwę wygłodniałych zwierząt, które też pragnęły przetrwać.

Epidemia odsłoniła prawdziwą naturę człowieka, zrzucając jego maskę i pokazując, do czego jesteśmy zdolni, w nierównej walce o przetrwanie.

Wśród ludności pojawiło się też wiele teorii, o tym skąd wzięła się dżuma. Jedną z nich było przekonanie o tym, że to właśnie Żydzi, odpowiadają za pojawienie się czarnej śmierci.

Jednak każdą podobną teorię trzeba traktować z przymrużeniem oka. Prawdziwe przyczyny poznacie, kiedy sięgnięcie po książkę autora.

—

Reportaż czyta się bardzo dobrze, tylko czasami nagły przypływ informacji, źle wpływał na odbiór książki, ale poza tym nie mam się do czego przyczepić. Książka jest bardzo wciągająca, ale też bardzo trudna i nie chodzi mi tu o ilość informacji, ale o to co miało miejsce w tamtych czasach. To... nie mieści mi się do tej pory w głowie, więc... nie znajduję takich słów, które pełni opisałby, co czuje i myślę.

Polecam 🖤 książkę każdemu, kto lubi historię i nie boi się trudnych tematów, bo uwierzcie mi po przeczytaniu tej książki, nic nie wydaje się już takie same.

Listy, kroniki, wspomnienia ówczesnych ludzi o wielkim pomorze - epidemii wywracającej świat do góry nogami stały się podstawą wiedzy o czarnej śmierci. „Dżuma” to nie tylko temat zarazy, to bardzo szeroki kontekst historyczny, obraz epoki, rys wydarzeń poprzedzających wybuch czarnej śmierci – wojen, przeludnienia, braku higieny, głodu. Kiepskie warunki ekonomiczne i społeczne, niestabilne środowisko były wstępem do średniowiecznego dramatu. Dodajmy do tego zwiększoną mobilność ludności, rozkwit handlu i widzimy, że dżuma była nie do zatrzymania. Miała trzy postaci, różniące się objawami i śmiertelnością oraz drogami zakażenia. Nie brak kontrowersji wokół tej śmiertelnej choroby, ale fakty są faktami – 75 mln ludzi, jedna trzecia ówczesnej populacji, straciła przez nią życie.

„Dżuma” to przede wszystkim reportaż historyczny – fakty, daty, wydarzenia stoją na pierwszym miejscu. I czytałam z dużym zainteresowaniem, jednak zabrakło mi „ludzkiego”, emocjonalnego spojrzenia, co sugerował opis. Bardziej nastawiłam się na przeżywanie, niż chłodne informacje, a w przypadku tej książki to był błąd. Mój błąd.

Spektakularna katastrofa o niewyobrażalnej skali została tu skrupulatnie opisana. Kto ma ochotę zanurzyć się w historię, może śmiało sięgać.

„Dżuma. Czarna śmierć” to książka, która, mimo iż ukazuje przeszłość naszej cywilizacji, jest dziś aktualna. Pandemia koronowirusa przywodzi na myśl inne, które miały miejsce w naszej historii. Bez wątpienia Dżuma zebrała ogromne żniwo, zabijając 75 milionów ludzi. To na ówczesne czasy aż trzydzieści procent populacji. To niewyobrażalna strata, która w czternastym wieku odcisnęła swe piętno na naszej cywilizacji. Na szczęście postęp technologii i medycyny, nie pozwolił, aby COVID-19 dokonał aż takich zniszczeń.

W książce „Dżuma. Czarna śmierć” John Kelly ilustruje nam przebieg wydarzeń związanych z rozprzestrzenianiem się zarazy. Ta publikacja to rzetelny dokument, reportaż spisany nie za pomocą suchych faktów i dat, lecz opowiedziany barwnym językiem. Dzięki temu jesteśmy w samym centrum wydarzeń, które zapisały się krwawymi zgłoskami na kartach naszej cywilizacji. Autor z dbałością o każdy szczegół przybliża nam historię najbardziej wyniszczającej epidemii wszech czasów.

Nie da się ukryć, że John Kelly oddał głębię tej tragedii. Opisał ludzkie dramaty, historie, które zatrważają. Obrazy tej historii pozostają w pamięci. Rodzice porzucający swe umierające dzieci, setki zwłok pozostawionych na ulicach, to ilustracje uświadamiające nam jak ogromną tragedią była Dżuma. Bardzo dobrze się stało, że John Kelly przypomina nam o tych wydarzeniach, które dziś powinny być dla nas przestrogą. Dlatego też lekturę tej książki polecam każdemu z nas – nie tylko medykom, czy też „fascynatom” historii. Każdy z nas powinien przeczytać tę książkę, by uświadomić sobie powagę sytuacji.

„Dżuma. Czarna śmierć” to reportaż bazujący na listach, kronikach i wspomnieniach ówczesnych ludzi. To jakże realny opis wydarzeń, które nie powinny mieć miejsca, a już na pewno nie mogą powtórzyć się w naszej historii. To, co warte podkreślenia, to fakt, iż autor tej książki nie koloryzuje, nie podkręca historii, lecz ukazuje ją wiarygodnie. Chciałbym napisać, że warto zarazić się lekturą tej książki, lecz ze względu na temat, który porusza, dodam tylko, że tę książkę warto wpisać na listę „do przeczytania”. Zdecydowanie polecam!

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Filia, Filia na Faktach

John Kelly specjalizuje się w pisaniu tekstów popularnonaukowych i historycznych. Tym razem sięgnął po temat, który powinien w pewien sposób wydać nam się znajomy. Ciągle walczymy z koronawirusem albo jesteśmy w trakcie mniejszej lub większej covidowej fali i w tym momencie otrzymaliśmy książkę o epidemii, o zarazie, o czarnej śmierci…

Kelly nie ubarwia, przedstawia fakty takie jakie były. Ostrzegam, że będzie paskudnie, a nawet ohydnie i zdecydowanie niepokojąco. Jeżeli nie jesteś w stanie znieść brutalnych opisów, krwawych szczegółów to lepiej nie bierz tej książki w swoje ręce, bo takich opisów w niej jest bez liku. Kelly nie oszczędza czytelnika, bo dżuma też tego nie robiła. Szykujcie się na wozy trupów, zbiorowe mogiły, chmury pyłu, szczury i pchły.

Do tej pory nie zgłębiałam wiedzy na temat czternastowiecznej czarnej śmierci, ale może to się zmieni, bo przyznam, że jest fascynujący. Kelly opisuje falę choroby w taki sposób, w jaki uderzyła i w jaki zbierała swoje żniwo. Przyznam, że nie było przyjemnie, ale na tyle interesująco, że nie miałam ochoty odkładać książki, chyba tylko na te chwile żeby zaczerpnąć trochę świeżego nie zadżumionego powietrza. Jednak nie jest to książka, którą się „łyka” na jeden raz. Dobrze jest robić przerwy i czytać nieśpiesznie, poznawać powoli, sprawdzać miejsca na mapie (ja tak robiłam).

Polecam z pełnym przekonaniem, zwłaszcza osobom, które interesują się historią, chorobami i nie stronią od bardzo trudnej tematyki, a przy okazji nie są jakoś specjalnie wrażliwe.

"Dżuma. Czarna śmierć" zrobiła na mnie rewelacyjne pierwsze wrażenie. Niestety z czasem zaczęłam się zastanawiać, czy autor czasem nie kręci się w kółko. Powtarzał te same schematy w swoich opowieściach i kolejnych rozdziałach, co nie do końca mi pasowało, stąd ostatecznie niższa ocena. Cały tekst był trochę chaotyczny, szkoda, że rozdziały nie uporządkowały informacji w żaden klarowny sposób. Być może to tylko ja się w nim lekko zagubiłam, a dla innego czytelnika nie będzie to żadnym problemem, ciężko mi stwierdzić.

Na pewno duży nacisk był położony na warstwę historyczną. Aby zrozumieć, z czym świat się borykał, autor jak najdokładniej starał się przybliżyć czytelnikowi średniowieczną rzeczywistość. Na rozwój epidemii wpływ miało mnóstwo rzeczy, nawet te pozornie kompletnie z chorobą niezwiązane. John Kelly świetnie przygotował się do tematu, po samych licznych przypisach możemy się przekonać, z jak wieloma źródłami zaznajomił się badacz. Trzeba również pochwalić łatwość, z jaką snuł opowieści. Jego język jest niesamowicie plastyczny, opisywane sceny nieraz jak żywe stawały mi przed oczami. Tłumaczenie takiego tekstu musiało stanowić nie lada wyzwanie, ale udało się bardzo dobrze. Co prawda ta malowniczość nie zawsze wychodziła mi na zdrowie, biorąc pod uwagę bród i smród powszechnie panujące w tej epoce, hah.

Książka jest pełna ciekawych informacji, szczególnie że dotyczy epoki tak odległej i przede wszystkim innej niż nasza. Opisywane kolejne zarażone miasta aż się proszą o wyszukanie ich na mapie, o wspólne wędrowanie razem ze statkami, karawanami i tytułową mikroskopijną, ale zabójczą dżumą. Ten tytuł to duża dawka historycznych ciekawostek, lektura wymagająca skupienia. Tak jak pisałam na początku, ja bym całość trochę inaczej uporządkowała i to jedyny mój zarzut. Mimo to, polecam.

Książka urzekła mnie podwójnie. Nie mamy tutaj „suchych faktów”, które z lekkim znużeniem moglibyśmy przerzucać strona po stronie, ale w ciekawy i lekki sposób opisaną rzeczywistość z jaką przyszło się zderzyć ówczesnemu mieszkańcowi świata.

Czym była dżuma? Jaki miała wpływ? Jak wyglądało życie nie tylko podczas dżumy, ale również w ogóle?

Jeśli myślimy o czarnej śmierci, to wyobrażamy sobie zarazę, zagładę, śmierć, choroby, ubóstwo i brud. Ale czy na pewno? A jak to wyglądało zaraz przed? W trakcie? Lub… po? Czy każdy był skazany na możliwość zarażenia się? Ilu ludzi zgładziła? Czy zdajemy sobie sprawę z tego, jak wielkie zniża poczyniła?

Moim zdaniem świetna pozycja nie tylko skupiająca się na samej dżumie, ale na historii świata. Zdecydowanie dużo z niej zyskacie i na pewno będzie to ciekawa przygoda. Jeśli lubicie się uczyć, lubicie poznawać świat, swoją historię, bo przecież to również dotykało nas i naszych przodków (tak, tak, o Polsce również wspominają ;) ), to mega warto sięgnąć po tę książkę. Ja jestem zadowolona i na pewno będę ją polecać.

Dowiecie się z niej wielu ciekawostek. Na pewno rozjaśni wam kwestię nie tylko samej dżumy, ale również życia ludzi w tamtym okresie. Wielokrotnie byłam przerażona, lekko zniesmaczona i smutna, jak bardzo niszczyła ludzi. Jak, parafrazując, ojciec był przeciwko dziecku i na odwrót. Ludzie umierali w samotności… „…każda osoba stawała samotnie wobec własnej indywidualnej przeszłości i rozpatrywała sens swojego życia”.

Są tutaj również ukazane sprawy znane nam nie tylko z historii, ale często i z obecnych czasów… gdzie ludzie byli zadziwieni tym, że kobiety przejmowały np. Sklepy po zmarłych mężach i o dziwo(!) prowadziły je lepiej ;).

Świetnie przetłumaczona! (tł. Iwona Kukwa).

Przepiękna minimalistyczna okładka.

Jeśli wydaje nam się, że coś niszczy świat, to możemy sobie tylko wyobrazić, jak zniszczyła go Dżuma.

Autor przytacza tutaj porównanie: II Wojny Światowej i Czarnej Śmierci - ale to zostawię już dla Waszej ciekawości…

Na koniec takie moje przemyślenie. Wiecie kogo oskarżało się o Dżumę oprócz oczywiście szczurów? Żydów. Ja totalnie nie mogę tego zrozumieć.

Ta książka mnie złapała za serce. Totalnie polecam.