"Dzienniki 1964-1980" to trzeci i ostatni tom osobistych zapisków wielkiego poety. Na pierwszy plan wysuwają się słodko-gorzkie rozmyślania autora na temat przemijania i starości. Iwaszkiewicz zdaje sobie sprawę, że śmierć jest coraz bliżej i pragnie powitać ją ze spokojem ducha. Zachwyt i umiłowane życia wręcz wylewa się z kart książki.
Czytelnik ma okazję razem z pisarzem zagłębić się w meandrach przeszłości, jednak nie zapomina on także opisać współczesności. Barwne życie środowiska artystycznego czasów PRL-u przemieszane jest z refleksjami na temat aktualnej sytuacji politycznej w kraju i anegdotami o zwykłych sytuacjach z codziennego życia, na przykład prozaicznych problemów napotykanych w domu.
Ostatni rozdział życiorysu Iwaszkiewicza to wciągająca lektura, pozwalająca nam spojrzeć na niego jak na zwykłego człowieka z krwi i kości - takiego jakim był, a nie takiego, jakiego wyobrażamy sobie, czytając jego dzieła.
Jarosław Iwaszkiewicz (1894-1980) - polski poeta, prozaik, eseista, tłumacz i librecista. Współtwórca legendarnej grupy poetyckiej "Skamander" działającej w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Odznaczony tytułem "Sprawiedliwego wśród Narodów Świata". Czterokrotnie nominowany do literackiej Nagrody Nobla (1957, 1963, 1965, 1966). Budowniczy Polski Ludowej, poseł na sejm PRL w latach 1952-1980. Wieloletni prezes Związku Literatów Polskich.
Jaką główną tematykę porusza Jarosław Iwaszkiewicz w tym tomie dzienników?
Trzeci tom dzienników skupia się przede wszystkim na tematyce przemijania, starości oraz bolesnych rozrachunkach z własnym życiem. Autor z ogromną szczerością opisuje proces starzenia się i towarzyszące mu refleksje o nieuchronnej śmierci. Czytelnik odnajdzie tu również wnikliwe portrety polskiego środowiska artystycznego oraz relacje z ówczesnych salonów literackich. Zapiski stanowią unikalne świadectwo codzienności wybitnego intelektualisty w obliczu nieuchronnego schyłku życia.
Czy lektura "Dzienniki 1964-1980. Tom III" wymaga znajomości poprzednich części serii?
Można czytać ten tom jako samodzielną całość, ponieważ stanowi on zamknięty zapis ostatniego etapu życia autora. Choć publikacja jest zwieńczeniem serii, Iwaszkiewicz skupia się tu na konkretnych latach i bieżących wydarzeniach polityczno-społecznych tamtego okresu. Znajomość wcześniejszych tomów ułatwia zrozumienie ewolucji poglądów pisarza, ale nie jest warunkiem koniecznym do pełnego odbioru treści. Książka w pełni broni się jako autonomiczny portret dojrzałego twórcy i jego epoki.
Jakie aspekty życia politycznego zostały opisane w tych zapiskach?
Autor dokumentuje swoje skomplikowane relacje z ówczesną władzą oraz prezentuje krytyczne podejście do działań opozycji demokratycznej. W dziennikach znajdują się bezpośrednie relacje ze spotkań z dygnitarzami i opisy funkcjonowania oficjalnych instytucji kulturalnych w czasach PRL. Iwaszkiewicz patrzy na historię z perspektywy człowieka doświadczonego, co nadaje jego osądom wyjątkowego, często kontrowersyjnego charakteru. Jest to cenne źródło dla osób zainteresowanych kulisami życia politycznego i literackiego po 1964 roku.
Jaki styl narracji dominuje w tym wydaniu dzienników?
Publikacja utrzymana jest w tonie intymnej, intelektualnej spowiedzi, łączącej erudycję z surową, niemal bolesną szczerością. Iwaszkiewicz posługuje się piękną, klasyczną polszczyzną, jednak nie unika opisywania prozaicznych i trudnych szczegółów życia domowego. Tekst jest gęsty od przemyśleń filozoficznych, ale jednocześnie pozostaje bardzo konkretny w opisach podróży i spotkań z innymi twórcami. Dzięki temu lektura silnie angażuje czytelnika zarówno na poziomie emocjonalnym, jak i intelektualnym.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca?
Pozycja ta nie jest odpowiednia dla osób szukających lekkiej literatury wspomnieniowej lub dynamicznej akcji. Ze względu na duży ładunek melancholii oraz liczne odniesienia do konkretnych postaci historycznych, wymaga ona od czytelnika skupienia i orientacji w kulturze polskiej. Tematyka starości i umierania jest tu przedstawiona w sposób bardzo dosadny, co może być przytłaczające dla osób o dużej wrażliwości. Jest to lektura przeznaczona przede wszystkim dla świadomych odbiorców literatury faktu i biografistyki.
